| YouTube Channel

दक (daka)

 
शब्दसागरः
English
दक
n.
 (-कं) Water.
E.
 See उदक, the initial vowel being dropped.
Yates
English
दक (कं) 1.
n.
 Water.
Wilson
English
दक
n.
 (-कं) Water.
E.
 see उदक, the initial vowel being dropped.
Apte
English
दकम् [dakam], Water
as in दकोदर.
Apte 1890
English
दकं Water
as in दकोदर.
Monier Williams Cologne
English
दक
n.
=
 उद्°, water,
Phetk.
 xvii
cf.
 दगार्गल.
Monier Williams 1872
English
दक दक, अम्, n. = उदक (the initial vowel
being dropped), water.
—दक-लावणिक, अस्, ई, अम्
(fr. दक+लवण), prepared with water and salt.
—दकोदर (°क-उद्°), अम्, n. (instead of उद-
कोदर, cf. उदकोदरिन्), a watery or dropsical belly.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಲ /ನೀರು
निष्पत्तिः - > दैप् (शोधने) - "कः" (३-२-३) । सञ्ज्ञायां "कन्"
विस्तारः - > "पानीयं जीवनीयं कं जलमम्बूदकं दकम्" - वैज० ।
Edgerton Buddhist Hybrid
English
daka (nt.
= Pali id., for Skt. udaka
rare in Skt. except dakodara, dropsy, Suśr., but see Schmidt, Nachträge), water: khaṇḍaghaṭakaṃ dakasya (v.l. uda°) Mv 〔ii.429.17〕 (prose)
daka-rākṣasa, water-ogre, = udaka°, q.v., Mv 〔iii.11.19〕 (v.l. ud°)
〔29.14, 15〕
Divy 〔105.3 ff.〕
daka-candra, moon in water, = udaka-c°, q.v., māyāmarīcī-dakacandrakalpā Suv 〔250.2〕 (vs
read so, or with v.l. °marīcy-ūd°, m.c.
Nobel unmetr.)
marīci-dakacandra-samāḥ RP 〔51.16〕 (vs)
dakacandra also ŚsP 〔542.12〕 (prose) and Śikṣ 〔204.15〕 (vs, cited from LV which reads udacandra, q.v.)
in Divy 〔231.1〕 (prose) read, uparimaṃ dakaskandham ādāya (see s.v. skandha 1)
other cpds., [Page260-2b] Mv 〔ii.152.13〕
〔171.5〕 (these are prose)
Gv 〔27.21〕 (vs, could be m.c.).
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
दक Wasser, Haravijaya 43, 349
46, 1. [Z.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नीरं वारि जलं दकं कमुदकं पानीयमम्भः कुशं
तोयं जीवनजीवनीयसलिलार्णांस्यम्बु वाः संवरम् ।
क्षीरं पुष्करमेघपुष्पकमलान्यापः पयःपाथसी
कीलालं भुवनं वनं घनरसो यादोनिवासोऽमृतम् ॥ १०६९ ॥
कुलीनसं कबन्धं च प्राणदं सर्वतोमुखम् ।
-wordlist-
नीर (क्ली), वारि (क्ली), जल (क्ली), दक (क्ली), क (क्ली), उदक (क्ली), पानीय (क्ली), अम्भस् (क्ली), कुश (क्ली), तोय (क्ली), जीवन (क्ली), जीवनीय (क्ली), सलिल (क्ली), अर्णस् (क्ली), अम्बु (क्ली), वार् (स्त्री), संवर (क्ली), क्षीर (क्ली), पुष्कर (क्ली), मेघपुष्प (क्ली), कमल (क्ली), आपः (स्त्रीब), पयस् (क्ली), पाथस् (क्ली), कीलाल (क्ली), भुवन (क्ली), वन (क्ली), घनरस (पुं), यादोनिवास (पुं), अमृत (क्ली), कुलीनस (क्ली), कबन्ध (क्ली), प्राणद (क्ली), सर्वतोमुख (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आप्
आप्, तोय, घन, रस, पयस्, पुष्कर, मेघपुष्प, क, पानीय, सलिल, उदक, वारि, वार्, शम्बर, अर्णस्, पाथस्, कुश, जल, वन, क्षीर, अम्भस्, अम्बु, नीर, भुवन, अमृत, जीवनीय, दक
आपस्तोयं घनरसपयः पुष्करं मेघपुष्पं,
कं पानीयं सलिलमुदकं वारि वाः शम्बरं च ।
अर्णः पाथः कुशजलवनं क्षीरमम्भोऽम्बु नीरं,
प्रोक्तं प्राज्ञैर्भुवनममृतं जीवनीयं दकं च ॥ ६४८ ॥
verse 3.1.1.648
page 0074
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दकं,
क्ली,
 (उदक + पृषोदरादित्वात् साधुः ।)जलम् । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दक
न०
 उदक + पृषो० दैप्--शोधे क ततः संज्ञायां कन् वा ।जले त्रिका० दकोदरम् । दकार्गलम् ।
Burnouf
French
दक दक
n.
 (pour उदक) eau.