त्रुटि (truTi)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Yates
EnglishSpoken Sanskrit
Englishत्रुटि - truTi - - smallpart
त्रुटि - truTi - - atom
त्रुटि - truTi - - particle??
त्रुटि - truTi - - very minute space of time
त्रुटि - truTi - - doubt
त्रुटि - truTi - - breaking
त्रुटि - truTi - - loss
त्रुटि - truTi - - breaking a promise
त्रुटि - truTi - - small cardamoms
त्रुटि - truTi - - cutting
त्रुटि - truTi - - same as troTi
त्रुटि - truTi - - destruction
त्रुटि - truTi - - particle??
बिन्दु - bindu - - smallparticle
हा - hA - - particleexpressingpain
हा - hA - - particleexpressinggrief
हा - hA - - particleexpressingdejection
मात्रा - mAtrA - - particle
कण - kaNa - - particle
लेश - leza - - particle
लव - lava - - particle
निपात - nipAta - - particle
अव्यय - avyaya - - particle
अहे - ahe - - a particle
चकार - cakAra - - particle ca
अग्निकण - agnikaNa - - fire-particle
शिखिकण - zikhikaNa - - fire-particle
कणिका - kaNikA - - small particle
अंशु - aMzu - - small particle
कणिक - kaNika - - small particle
तिल - tila - - small particle
कणा - kaNA - - minute particle
त्रुटि - truTi - - same as troTi
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
Englishत्रुटि
(-टिः-टी)
1 Cutting, breaking.
2 Loss, destruction.
3 Breaking a promise, &c.
4 Small cardamoms, (Alpinia cardamomum. )
5 A short time, a moment.
6 Doubt, uncertainty.
7 (Always feminine, though used attributively, ) Little, small.
8 An atom, or a visible atom composed of three subtler elementary particles.
त्रुट to cut or divide, affix कि and ङीप् optionally added.
Apte
Englishत्रुटिः [truṭiḥ] टी [ṭī], टी [त्रुट्-इन् वा ङीप्]
Cutting, tearing.
A small part, an atom.
A very minute space of time equal to 1/4 of a Kṣaṇa
or 1/2 of a Lava
* 1.25.14
Bhāg
1.13.4.
Doubt, uncertainty.
Loss, destruction.
Small cardamoms (the plant).
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishत्रुटि, इस्, f. (or त्रुटी, f. ?), cutting, breaking,
a tear, split
a small part, an atom or a visible atom
composed of three subtler elementary particles
a
very minute space of time, a moment, equal to (1/2)
Lava, = (1/4) Kṣaṇa, = (1/40) Kāṣṭhā, = (1/400) Kalā, =
(1/4000) Nālikā, = (1/8000) Muhūrta, (or = (1/100) Vedha, =
(1/300) Lava, = (1/900) Nimeṣa, = (1/2700) Kṣaṇa, = (1/13500)
Kāṣṭhā, = (1/202500) Laghu, = (1/3037500) Nāḍikā, =
(1/6075000) Muhūrta)
small cardamoms (Alpinia Car-
damomum), cardamoms from Guzerat
a sort of
tree
doubt, uncertainty
breaking (a promise)
loss,
destruction
N. of one of the Mātṛs attending on
Skanda.
—त्रुटि-वीज, अस्, m. Arum Colocasia (=
कचु), an esculent root.
—त्रुटि-शस्, ind. in short
spaces of time.
—त्रुट्य्-अवयव, अस्, m. one half
of a Truṭi.
Macdonell
EnglishBenfey
EnglishHindi
Hindiकमियों गलतियों,
Apte Hindi
Hindiत्रुटिः
- त्रुट् + इन् कित्
"काटना, तोड़ना, फाड़ना"
त्रुटिः
- त्रुट् + इन् कित्
"छोटा हिस्सा, अणु"
त्रुटिः
- त्रुट् + इन् कित्
"समय का अत्यन्त सूक्ष्म अन्तर, १/४ क्षण या १/२ लव"
त्रुटिः
- त्रुट् + इन् कित्
"सन्देह, अनिश्चितता"
त्रुटिः
- त्रुट् + इन् कित्
"हानि, नाश"
त्रुटिः
- त्रुट् + इन् कित्
छोटी इलायची
Shabdartha Kaustubha
Kannadaत्रुटि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಣ್ಣ ಜಾತಿಯ ಯಾಲಕ್ಕಿ
निष्पत्तिः - > त्रुट (छेदने) - "इन्" (उ० ४-११७)
त्रुटि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವಲ್ಪ /ಕೊಂಚ
त्रुटि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಶಯ
त्रुटि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲದ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಒಂದು ಭಾಗ /ಕಾಲದ ಒಂದು ಭೇದ
विस्तारः - > "त्रिटिः संशयलेशयोः । सूक्ष्मैलायां कालमाने" - हेम० । "त्रसरेणुत्रयं भुङ्क्ते यः कालः स त्रुटिः स्मृता" ।
त्रुटि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹರಿಯುವುದು /ತುಂಡುಮಾಡುವುದು
L R Vaidya
EnglishEdgerton Buddhist Hybrid
English(truṭi (f.), Skt., so read with v.l. for Lefm. truti, a small particle: LV 〔149.4〕
as a unit of measure, here = 7 aṇu, one-seventh of a vātāyana-rajas, q.v., which in LV is one-seventh of a śaśarajas
Tib. rdul chuṅ ṅu = small speck. Not in corresp. Mvy list, 〔8190 ff.〕
possibly cf. Tib. chu rdul = ab-rajas 〔8193〕, water-speck, between loharajas and śaśarajas, not in LV
can a corruption have occurred based on Tib. chuṅ, small, and chu, water?)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritत्रुटौ मात्रा लवो लेशः कणो ह्रस्वं पुनर्लघु ॥ १४२७ ॥
त्रुटि (स्त्री), मात्रा (स्त्री), लव (पुं), लेश (पुं), कण (पुंस्त्री), ह्रस्व (क्ली), लघु (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritसूक्ष्म
सूक्ष्म, लेश, लव, श्लक्ष्ण, क्षुद्र, दभ्र, कण, अणु, किञ्चित्, मात्र, तनु, स्तोक, ह्रस्व, अल्प, त्रुटि
सूक्ष्मलेशलवश्लक्ष्णक्षुद्रदभ्रकणाणवः ।
किञ्चिन्मात्रतनुस्तोकह्रस्वाल्पत्रुटयः समाः ॥ ६८८ ॥
verse 4.1.1.688
page 0079
Mahabharata
EnglishTruṭi, a mātṛ. § 615u (Skanda): IX, 46, 2635.
पुराणम्
Englishत्रुटि १ / TRUṬI I. Thirty alpakālas make one truṭi. (See under kālamāna).
त्रुटि २ / TRUṬI II. A female attendant of subrahmaṇya. (Śloka 17, Chapter 46, śalya Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritत्रुटिः, (त्रुट्यते इति । त्रुट् + “इगुपघात्कित् ।” उणां । ४ । २१८ । इति इन् सच कित् ।)न्नहैला । (यथा, सुश्रुते । उत्तरतन्त्रे । ५२ ।“उतुकारिकां सर्पिषि नागराढ्यांपक्वा समूलैस्त्रुटिकोलपत्रैः ॥
”अस्याः पर्य्यायो यथा, --“वयस्था तीक्ष्णगन्धा च सूक्ष्मैला त्रिपुटात्रुटिः ॥
”इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥
)अल्पम् । संशयः । कालभेदः । स च ह्रस्वा-क्षरचतुर्भागग्रहणात्मकः । इत्यमरः । ३ । ३ । ३७ ॥
क्षणद्वयात्मकः । इति तट्टीकायां स्वामी ॥
यथा, भागवते । ३ । ११ । ५ ।“अणुर्द्वौ परमाणू स्यात् त्रसरेणुस्त्रयः स्मृतः ।जालार्करश्म्यवगतः खमेवानुपतन्नगात् ।त्रसरेणुस्त्रिकं भुङ्क्ते यः कालः सा त्रुटिःस्मृता ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritत्रुटि(टी) स्त्री कुटा० त्रुट--इन् वा ङीप् ।१ सूक्ष्मैलायां २ अल्पे ३ संशये ४ कालभेदे च अमरःस च “योऽक्ष्णोर्निमेषस्य खराम३०भागः स तत्परस्त-च्छतभाग उक्ता । त्रुटिर्निमेषैर्धृति१८ भिश्च काष्ठा तत्त्रिं-शता सद्गणकैः कलोक्ता” सि० शि० उक्तेः तत्परस्यशतभागकालरूपः । “क्षणद्वयात्मकः कालस्त्रुटिरिति”ऽभरतः तन्मूल्यं मृग्यम् । तदपेक्षया क्षणस्य भाग०अधिककालतोक्तेः तस्यामूर्त्तत्वात् क्षणस्य मूर्तत्वाच्च तथाहि “प्राणादिः कथितो मूर्त्तस्त्रुट्याद्योऽमूर्त्तसंज्ञकः”सू० सि० “त्रुटिराद्या यस्य तादृशः कालः एकप्राणा-न्तर्गतत्रुटितत्परादिकोऽमूर्त्तसंज्ञकः व्यवक्षारायोग्यत्वे-नास्यामूर्त्तवम् । माग० ३ । ११ । ५, ६ । अन्यथा मानमुक्तंयथा “अणू द्वौ परमाणुः स्यात् त्रसरेणुस्त्रयः स्मृतः ।ज्वालार्करश्म्यवगतः खमेवानुपतन्नगात् । त्रसरेणुत्रयंभुङ्क्ते यः कालः सः त्रुटिः स्मृता । शतभागस्तु वेधःस्यात्तैस्त्रिभिस्तु लवः स्मृतः । निमेषस्त्रिलवो ज्ञेयआम्नातस्ते त्रयः क्षणः” । “मरुतः सह पर्जन्याःकलात्रुटिलवक्षणाः” हरिवं० १६८ अ० । “शुक्लस्त्वं बहुलस्त्वञ्चकला काष्ठा त्रुटिस्तथा” भा० आ० २५ अ० । “प्राण-त्रुटित्रुट्यबयवाद्यकालस्य क्षेत्रस्य च वेत्ता” वृ० सं०२ अ० ।२ कुमारानुचरमातृभेदे “केशयन्त्री त्रुटिर्नाम क्रोशनातु तडित्प्रभा” भा० ग० ४७० भातृगणोक्तौ । भावेइन् । ३ अवयवादिहीनतायाम् ।
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
