| YouTube Channel

त्रिवेणी (triveNI)

 
शब्दसागरः
English
त्रिवेणी
f.
 (-णी) A name of the Ganges.
E.
 त्रि three, वेणी a braid of hair:
the name is especially applied to the river at Allahabad, where it
receives the Jumuna, and is supposed to receive under ground the
Saraswati
it is also that of a village in Bengal, above Hugli.
Yates
English
त्रि-वेणी (णी) 3.
f.
 Ganges
a village.
Spoken Sanskrit
English
त्रिवेणी triveNI
f.
 triple-braided
त्रिवेणी triveNI
f.
 place of confluence of the Ganges with the yamunA and the subterranean sarasvatI
त्रिवेणी triveNI
f.
 triple-braided
Wilson
English
त्रिवेणी
f.
 (-णी) A name of the Ganges.
E.
 त्रि three, वेणी a braid of hair: the name is especially applied to
the river at Allahabad, where it receives the Jumna, and is supposed to
receive under ground the Sarasvatī
it is also that of a village in
Bengal, above Hugli.
Monier Williams Cologne
English
त्रि—वेणी
f.
 (g. शिवादि) ‘triple-braided’, the place of confluence (Prayāga, now Allāhābād) of the Ganges with the Yamunā (Jumnā) and the subterranean Sarasvatī
N.
 of another place.
Apte Hindi
Hindi
त्रिवेणी
स्त्री*
 त्रि-वेणी -
प्रयाग के निकट त्रिवेणी संगम जहाँ गंगा यमुना और सरस्वती मिलती हैं
Shabdartha Kaustubha
Kannada
त्रिवेणी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಂಗಾ ಯಮುನಾ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತೀ ನದಿಗಳು ಸೇರುವ ಸ್ಥಳ
व्युत्पत्तिः - > तिस्रो वेण्यः प्रवाहा यत्र
L R Vaidya
English
tri-veRI {% f. %} the place near Prayāga where the rivers Yamunā and Sarasvatī join the Ganges.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 इडा-पिंगला-सुषम्ना संगमः, त्रिवेणी
noun
इडा-पिंगला-सुषम्नानाम् संगमः
"इडा-पिंगला-सुषम्नासङ्गमस्य हटयोगे महति"
Synonyms:
 त्रिवेणी
noun
गङ्गायमुनासरस्वतीनां सङ्गमः।
"त्रिवेण्यां कृतेन स्नानेन सर्वाणि पापानि विनश्यन्ति इति हिन्दूधर्मीयाः मन्यन्ते।"
Synonyms:
 त्रिवेणी
noun
तत् स्थानं यत्र तिस्रः नद्यः संमिलन्ति।
"एकादश्यां वयम् त्रिवेण्यां स्नानं कृतवन्तः।"
Synonyms:
 त्रिवेणी
noun
एकं स्थानम् ।
"त्रिवेण्याः उल्लेखः कोशे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रिवेणी,
स्त्री,
 (तिस्रो वेण्यः वारिप्रवाहावियुक्ताः संयुक्ता वा यत्र ।) स्थानविशेषः ।यत्र गङ्गया यमुनासरस्वत्योर्वियोगः । सादक्षिणप्रयागः । तस्य सीमनिर्णयः । यथा, --“प्रद्युम्नस्य ह्रदात् याम्ये सरस्वत्यास्तथोत्तरे ।तद्दक्षिणप्रयागस्तु गङ्गातो यमुना गता ॥
”इति प्रायश्चित्ततत्त्वम् ॥
इयं मुक्तवेणीति कथ्यते । प्रयागे युक्तवेणी ॥
(अत्र गङ्गया यमुनासरस्वत्योः सङ्गमात् ॥
* ॥
हठयोगोक्तेडापिङ्गलासुषुम्नारूपपारिभाषिक-नदीत्रयसङ्गमस्थानम् । यथा, हठयोगप्रदीपि-कायाम् । ३ । २४ ।“कालपाशमहाबन्धविमोचनविचक्षणः ।त्रिवेणीसङ्गमं धत्ते केदारं प्रापयेन्मनः ॥
”इदन्तत्वाद्वा ङीबिति त्रिवेणिरपि पाठः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
त्रिवे(णि)णी स्त्री तिस्रः वेणयः प्रवाहाः विच्छिन्नाः सं-युक्ता वा यत्र ततः इदन्तत्वात् वा ङीप् । गङ्गा-यमुनासरस्वतीनां विच्छिन्नप्रवाहे १ दक्षिणप्रयागे युक्त-प्रवाहे २ प्रयागे तीर्थभेदे च दक्षिणप्रयागसीमा चयथा “प्रद्युम्नस्य ह्रदात् याम्ये सरस्वत्यास्तथोत्तरे ।तद्दक्षिणप्रयागन्तु गङ्गातो यमुना गता” प्रा० त० ।त्रिवेण्या इदम् शिवा० अण् । त्रैवेण । तदोये
त्रि०
 ।
Burnouf
French
त्रिवेणी त्रिवेणी
f.
 le Gange [aux trois confluents].