| YouTube Channel

त्रपु (trapu)

 
शब्दसागरः
English
त्रपु
n.
 (-पु)
1. Tin.
2. Lead.
E.
 त्रप् to be modest, Unadi affix उन्.
Capeller Eng
English
त्र॑पु
n.
 tin.
Yates
English
त्रपु (पुः) 1.
n.
 Tin
lead.
Spoken Sanskrit
English
त्रपु trapu
n.
 tin
Wilson
English
त्रपु
n.
 (-पुः)
1 Tin.
2 Lead.
E.
 त्रप to be modest, Uṇādi affix उ.
Apte
English
त्रपु [trapu],
n.
 [अग्निं दृष्ट्वा त्रपते लज्जते इव, त्रप्-उन् Tv.]
Tin
Av.*
 11.3.8
Ch.
Up.*
 4.17.7
यदि मणिस्त्रपुणि प्रतिबध्यते
Pt.*
 1.75
Lead.
Apte 1890
English
त्रपु n. [अग्निं दृष्ट्वा त्रपते लज्जते इव, त्रप् उन् Tv.] 1 Tin
यदि मणिस्त्रपुणि प्रतिबध्यते Pt. 1. 75.
2 Lead.
Monier Williams Cologne
English
त्र॑पु
n.
 (1, 177,
Kāś.
 ) tin,
AV.
 xi, 3, 8
VS.
 xviii
Kapiṣṭh.
ChUp.
Mn.
&c.
Monier Williams 1872
English
त्रपु, उ, n. tin
lead
(tin is said to be called
त्रपु from its contracting just before melting
cf.
लज्जालु, as a N. of the sensitive plant.)
—त्रपु-
कर्कटी, f. a kind of cucumber, = त्रपुसी.
—त्रपु-
कर्णिन्, ई, इनी, इ, having tin ear-ornaments
(ई),
m. an epithet of Bhava-nandin.
Macdonell
English
त्रपु tráp-u,
n.
 tin.
Benfey
English
त्रपु त्रप् + उ,
n.
 Tin, Man. 5, 114.
Apte Hindi
Hindi
त्रपु
नपुं*
 - अग्निं दृष्ट्या त्रपते लज्जते इव - त्रप् + उन् तारा*
"टीन, रांगा"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
त्रपु
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೀಸಲೋಹ
निष्पत्तिः - > त्रपूष् (लज्जायाम्) - "उः" (उ० १-१०)
त्रपु
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಗರ
विस्तारः - > "त्रपु पिच्चटम् । रङ्गवङ्गे" - अम० । "त्रपु सोसकरङ्गयोः" - नानार्थर० ।
L R Vaidya
English
trapu {% n. %} Tin, यदि मणिस्त्रपुणि प्रणिधीयते Panch.i.
Bopp
Latin
त्रपु n. stannum. HIT. 55. 21. R. Schl. I. 38. 20.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वङ्गं त्रपुः स्वर्णजनागजीवने मृद्वङ्गरङ्गे गुरुपत्रपिच्चटे ।
स्याच्चक्रसंज्ञं तमरं च नागजं कस्तीरमालीनकसिंहले अपि ॥ १०४२ ॥
-wordlist-
वङ्ग (क्ली), त्रपु (क्ली), स्वर्णज (क्ली), नागजीवन (क्ली), मृद्वङ्ग (क्ली), रङ्ग (क्ली), गुरुपत्र (क्ली), पिच्चट (क्ली), चक्रसंज्ञ (क्ली), तमर (क्ली), नागज (क्ली), कस्तीर (क्ली), आलीनक (क्ली), सिंहल (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वङ्ग
वङ्ग, मधुक, त्रपु
सीसकं सीसपत्रं स्याद्वङ्गं च मधुकं त्रपु ।
verse 2.1.1.172
page 0021
Vedic Reference
English
Trapu denotes ‘tin’ in the Atharvaveda^1 and later.^2 Its
quality of being easily smelted, which Roth^3 thinks is indicated
by the name (as derived from the root trap, ‘be ashamed’), is
clearly alluded to in the Atharvaveda passage.
1) xi. 3, 8.
2) Kāṭhaka Saṃhitā, xviii. 10
Maitrā-
yaṇī Saṃhitā, ii. 11, 5
Vājasaneyi
Saṃhitā, xviii. 13 (all in enumerations
of metals)
Taittirīya Brāhmaṇa, iii. 12,
6, 5
Jaiminīya Upaniṣad Brāhmaṇa,
iii. 17, 3
Chāndogya Upaniṣad,
iv. 17, 7. In Taittirīya Saṃhitā, iv.
7, 5, 1, the form is trapus.
3) St. Petersburg Dictionary, s.v.
Cf. Zimmer, Altindisches Leben, 53.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रपु,
क्ली,
 (त्रपते अग्निस्पर्शेन लज्जते इव । त्रप+ “शॄस्वृस्निहित्रपीति ।” उणां । १ । ११ ।इति उः ।) सीसकम् । रङ्गम् । इति मेदिनी ।पे, ६ ॥
(यथा, पञ्चतन्त्रे । १ । ८५ ।“कनकभूषणसंग्रहणोचितोयदि मणिस्त्रपुणि प्रतिबध्यते ।न स विरौति न चाप्युपशोभतेभवति योजयितुर्वचनीयता ॥
”)
त्रपुः, [स्]
क्ली,
 (त्रपते वह्निं प्राप्य लज्जते इव ।त्रप + “उस् स्यात्तपादेः स तु कित् ।” १ । ४६० ।इति उणादिकोषटीकाधृतसूत्रात् उस् ।)रङ्गम् । इत्युणादिकोषः ॥
(यथा, ग्रहभाव-प्रकाशे ।“भौमे त्रपुः शनौ लौहं राहावश्मानि कीर्त्त-येत् ॥
”रङ्गशब्देऽस्य विवरणं ज्ञातव्यम् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
त्रपु
न०
 अग्निं दृष्ट्वा त्रपते लज्जते इव त्रप--उन् । १ सीसके२ रङ्गे च मेदि० तस्य विकारः अण् “त्रपुजतुनोः सुक् च”पा० सुक् च । त्रापुष तद्विकारे
त्रि०
 । “ताम्रायःकांस्यरै-व्यानां त्रपुणः सीसकस्य च” मनुः । “सुवर्णस्य मलं रूप्यंरूप्यस्यापि मलं त्रपु । ज्ञेयं त्रपुमलं सीसं सीसस्यापिमलं मलम्” भा० उ० ३८ अ० ।
Capeller
German
त्र॑पु u. त्र॑पुस्
n.
 Zinn.
Burnouf
French
त्रपु त्रपु
n.
 et त्रपुल
n.
 étain
plomb (?).
त्रपुष
n.
 étain.
Concombre.
त्रपुस्
n.
 étain
plomb (?).
Stchoupak
French
त्रपु-
nt. étain.