| YouTube Channel

तेजन (tejana)

 
शब्दसागरः
English
तेजन
n.
 (-नं)
1. A bamboo.
2. Enlightening, making splendid or polish-
ed.
3. Sharpening.
f.
 (-नी)
1. A plant (Aletris hyacinthoides.)
2. Heartpea.
E.
 तिज् to sharpen, &c. affixes णिच् and ल्यु.
Capeller Eng
English
ते॑जन
n.
 sharpening, kindling
point or shaft of an
arrow, reed, bamboo
f.
 °नी† mat of straw, tuft, bunch, etc.
Yates
English
तेजन (नं) 1.
n.
 A bambu
enlighten-
ing
sharpening.
f.
 A plant (Ale-
tris hyacinthoides)
heart-pea.
Spoken Sanskrit
English
तेजन - tejana -
n.
 - reed
तेजन - tejana -
n.
 - rendering bright
तेजन - tejana -
n.
 - shaft of an arrow
तेजन - tejana -
n.
 - bamboo
तेजन - tejana -
n.
 - sharpening
तेजन - tejana -
n.
 - inflammation
तेजन - tejana -
n.
 - whetting
Wilson
English
तेजन
n.
 (-नं)
1 A bambu.
2 Enlightening, making splendid or polished.
3 Sharpening.
f.
 (-नी)
1 A plant, (Aletris hyacinthoides.)
2 Heartpea.
E.
 तिज to sharpen, &c. affix ल्युट्.
Apte
English
तेजनम् [tējanam], [तिज्-णिच्-ल्यु]
A bamboo.
Sharpening, whetting.
Kindling.
Rendering bright.
Polishing.
A reed.
the point of an arrow, the edge of a weapon.
नी A mat.
A tuft.
A tuft of hair on the head of a horse.
Apte 1890
English
तेजनं [तिज्-णिच्-ल्यु] 1 A bamboo.
2 Sharpening, whetting.
3 Kindling.
4 Rendering bright.
5 Polishing.
6 A reed.
7 The point of an arrow, the edge of a weapon.
नी 1 A mat.
2 A tuft.
3 A tuft of hair on the head of a horse.
Monier Williams Cologne
English
ते॑जन
n.
 sharpening, whetting,
Dhātup.
inflammation,
Suśr.
 iv, 24
rendering bright,
W.
the shaft of an arrow,
AV.
Kāṭh.
AitBr.
&c.
a reed, bamboo,
RV.
 i, 110, 5
=
 °नक,
L.
Monier Williams 1872
English
तेजन, अम्, n. sharpening
kindling, inflammation
enlightening, rendering bright, making splendid or
polished
whetting
a point, the point of an arrow
a reed, a bamboo, the shaft of an arrow
the reed
Saccharum Sara
(ई), f. a number of reeds, straw,
&c., twisted or matted together, a mat
a tuft
a
tuft of hair on the head (of a horse)
N. of a plant,
= मूर्वा, Sanseviera Roxburghiana
also = ज्योतिष्-
मती, Cardiospermum Halicacabum.
Macdonell
English
तेजन tej-ana,
n.
 sharpening
kindling
🞄point arrow-head
shaft of an arrow
reed, 🞄cane
ī,
f.
 bundle of reeds, matting
bunch, 🞄roll twist.
Benfey
English
तेजन तेजन, i. e. तिज् + अन,
n.
1.
Kindling, Suśr. 2, 140, 10.
2. A point,
MBh. 6, 3187.
3. A bambu.
--
Comp.
अग्नि-ज्वलित-,
adj.
 the points of which
are blazing with fire, Man. 7, 90.
Apte Hindi
Hindi
तेजनम्
नपुं*
 - तिज् + ल्युट्
बाँस
तेजनम्
नपुं*
 - -
"पैना करना, तेज करना"
तेजनम्
नपुं*
 - -
जलाना
तेजनम्
नपुं*
 - -
प्रदीप्त करना
तेजनम्
नपुं*
 - -
चमकाना
तेजनम्
नपुं*
 - -
"सरकंडा, नरकुल"
तेजनम्
नपुं*
 - -
"बाण की नोक, शस्त्र की धार"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तेजन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಂಶ /ಬಿದಿರು
निष्पत्तिः - > तिज (निशाने) + णिच् - "ल्युः" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > तेजयति
विस्तारः - > "शतपर्वा यवफलो वेणुमस्करतेजनाः" - अम० ।
तेजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹರಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು /ಚೂಪಾಗಿ ಮಾಡುವುದು /ಮೊನಚಾಗಿ ಮಾಡುವುದು
निष्पत्तिः - > तिज (निशाने) + णिच् - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
तेजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುವುದು /ಹೊಳಪು ಕೊಡುವುದು
L R Vaidya
English
tejana {% (I) m. %} A bamboo.
tejana {% (II) n. %} 1. Sharpening, whetting
2. kindling
3. rendering bright, polishing
4. the point of an arrow, the edge of a weapon, M.vii.90
5. a reed.
Kridanta Forms
Sanskrit
तेज् (ते꣡जँ꣡ पालने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = तेजनम्
अनीयर् = तेजनीयः - तेजनीया
ण्वुल् = तेजकः - तेजिका
तुमुँन् = तेजितुम्
तव्य = तेजितव्यः - तेजितव्या
तृच् = तेजिता - तेजित्री
क्त्वा = तेजित्वा
ल्यप् = प्रतेज्य
क्तवतुँ = तेजितवान् - तेजितवती
क्त = तेजितः - तेजिता
शतृँ = तेजन् - तेजन्ती
तिज् (ति꣡जँ॒ निशाने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = तेजनम्
अनीयर् = तेजनीयः - तेजनीया
ण्वुल् = तेजकः - तेजिका
तुमुँन् = तेजितुम्
तव्य = तेजितव्यः - तेजितव्या
तृच् = तेजिता - तेजित्री
क्त्वा = तेजित्वा / तिजित्वा
ल्यप् = प्रतिज्य
क्तवतुँ = तिजितवान् - तिजितवती
क्त = तिजितः - तिजिता
शानच् = तेजमानः - तेजमाना
तिज् (ति꣡जँ꣡ निशाने निशातने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = तेजनम्
अनीयर् = तेजनीयः - तेजनीया
ण्वुल् = तेजकः - तेजिका
तुमुँन् = तेजयितुम्
तव्य = तेजयितव्यः - तेजयितव्या
तृच् = तेजयिता - तेजयित्री
क्त्वा = तेजयित्वा
ल्यप् = प्रतेज्य
क्तवतुँ = तेजितवान् - तेजितवती
क्त = तेजितः - तेजिता
शतृँ = तेजयन् - तेजयन्ती
शानच् = तेजयमानः - तेजयमाना
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
तेजन , f. ई auch *Schleifstein, Polierstein, Zach. Beitr.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दर्भः कुशः कुथो बर्हिः पवित्रमथ तेजनः ।
गुन्द्रो मुञ्जः शरो दूर्वा त्वनन्ता शतपर्विका ॥ ११९२ ॥
हरिताली रुहा पोटगलस्तु धमनो नडः ।
-wordlist-
दर्भ (पुं), कुश (पुंक्ली), कुथ (पुं), बर्हिस् (पुंक्ली), पवित्र (क्ली), तेजन (पुं), गुन्द्र (पुं), मुञ्ज (पुं), शर (पुं), दूर्वा (स्त्री), अनन्ता (स्त्री), शतपर्विका (स्त्री), हरिताली (स्त्री), रुहा (स्त्री), पोटगल (पुं), धमन (पुं), नड (पुंक्ली)
Vedic Reference
English
Tejana denotes in the Rigveda^1 a rod or staff of reed used
for measuring a field. In the Atharvaveda the sense of
‘bamboo’ is found twice, ^2 the bamboo being specified in the
second passage as ‘of the spring’ (vāsantika)
more particularly
it denotes the shaft of an arrow, ^3 a sense often found in later
Vedic texts.^4
1) i. 110, 5.
2) i. 2, 4
xx. 136, 3 (= Khila, v. 22, 3).
Cf. taijana as an adjective in Kāṭhaka
Saṃhitā, xxi. 10.
3) Av. vi. 49, 1 (Whitney, Translation
of the Atharvaveda, 317)
iṣu eka-tejanā,
‘an arrow with one shaft, ’ vi. 57, 1.
4) Aitareya Brāhmaṇa, i. 25
iii. 26
Kāṭhaka Saṃhitā, xxv. 1 (with śṛṅga
and śalya as the three parts of an
arrow
in Maitrāyaṇī Saṃhitā, iii. 8, 1,
kulmala takes the place of tejana
cf.
ibid., 2). The Taittirīya Saṃhitā, vi. 3,
3, 1, has anīka, śalya, and tejana.
Cf. Iṣu.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तेजनः,
पुं,
 (तेजयति अग्निमिति । तिज + णिच्+ ल्युः ।) वंशः । इत्यमरः । २ । ४ । १६१ ॥
मुञ्जः । भद्रमुञ्जः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(बाणादीनां फलके । यथा, मनुः । ७ । ९० ।“न कर्णिभिर्नापि दिग्धैर्नाग्निज्वलिततेजनैः ॥
”उद्दीपने, क्ली । यथा, सुश्रुते चिकित्सा-स्थाने । २४ अध्याये ।“सिरामुखविविक्तत्वं त्वक्स्थस्याग्नेश्च तेजनम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तेजन
पु०
 तेजयति शस्त्रमग्निं वा तिज--णिच्--ल्यु । १ वंशे२ मुञ्जे च अमरः संज्ञायां कन् । ३ शराभिधे तृणे, करणेल्युट् । ङीप् । ४ मूर्वायां, ५ ज्योतिष्मत्याञ्च स्त्री ङीप् ।राजनि० । ६ शस्पे अमरः ।
Capeller
German
ते॑जन
n.
 das Schärfen
Pfeilschaft, Rohr
f.
 तेजनी Geflecht, Bündel.
Grassman
German
téjana, n., Pfeilspitze [von tij]
2〉 Pfeilschaft
3〉 Rohrstab (zum Ausmessen).
-ena 3〉 {110, 5}.
-am 2〉 AV. 124.
Burnouf
French
तेजन तेजन
n.
 (sfx. अन) action d'aiguiser, de
rendre pointu.
Action de faire briller
de polir, etc.
Aletris
hyacinthoïdes, bot.
तेजनक
m.
 saccharum sara, bot.
तेजपत्र
n.
 feuille de casse.
तेजवती
f.
 pothos officinalis, bot.
Stchoupak
French
तेजन-
nt. pointe, extrémité de la flèche, tranchant de l'épée.