| YouTube Channel

तूष्णी (tUSNI)

 
Apte
English
तूष्णीम् [tūṣṇīm], ind [तुष् बा˚ नाम् स्वरादि] In silence, silently, quickly, without speaking or noise
किं भवांस्तूष्णीमास्ते
V.*
2
योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव
Bg.*
2.9.Comp. -दण्डः punishment in secret
Kau.
A.
1.11.-भावः silence, taciturnity. -शील
a.
silent, taciturn.
Apte Hindi
Hindi
तूष्णीम्
अव्य* - तूष् + नीम् बा*
"नीरवता में चुपचाप, चुपके से, बिना बोले या बिना किसी शोरगुल के"
Edgerton Buddhist Hybrid
English
tūṣṇī, tūṣṇīm, indeclinable (Skt. tūṣṇīm only, even in comp., except once Lex. tūṣṇī-śīla
but Pali tuṇhī lacking nasal, as separate word, and in tuṇhī-bhāva, bhūta), as adv., in silence, silently: °ṇīṃ ca so āsi SP 〔191.4〕 (vs)
°ṇī pavane vaseyaṃ LV 〔393.2〕 (vs)
°ṇī vyavasthitaḥ Divy 〔7.17 f.〕
〔8.16 f.〕
adhivāsya bhagavāṃs tūṣṇī vyavasthitaḥ Laṅk 〔6.15〕 (vs)
in Divy and Av often in lieu of tūṣṇīṃbabhūva, fell silent, no verb form being expressed
esp. in the formula kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya tūṣṇīm Divy 〔80.20〕
〔89.11〕
〔91.18〕
〔189.8〕
〔283.13〕
〔310.6〕
〔506.15〕, et alibi
Av 〔i.63.9〕
〔290.9〕
〔ii.89.11〕
also, āyusmān Ānandas tūṣṇīm Divy 〔201.12, 20—21〕
evam ukte Rāṣṭrapālo gṛhapatiputras tūṣṇīm Av 〔ii.119.13〕
tūṣṇībhāva (= Pali tuṇhī°), silence, SP 〔167.9〕
LV 〔6.2, 3, 20〕
〔392.19〕
〔394.20〕 (vs, °ṣṇi° m.c.)
〔416.13〕
Mv 〔iii.255.4〕
〔257.2, 3〕 (in 3 °ṇīṃ° but v.l. °ṇī°)
〔271.17〕
Divy 〔20.1〕
tūṣṇībhūto (= Pali tuṇhī°) Mv 〔iii.314.7〕
°bhutāḥ (m.c.) LV 〔421.17〕 (vs).