| YouTube Channel

तुम्बी (tumbI)

 
Spoken Sanskrit
English
तुम्बी - tumbI -
f.
 - marsh barbel [ Asteracantha longifolia - Bot. ]
Monier Williams Cologne
English
तुम्बी a
f.
 id.,
Hariv.
 802
Suśr.
 i, iv
Śāntiś.
Rājat.
Asteracantha longifolia,
L.
तुम्बी b
f.
 of °ब.
Apte Hindi
Hindi
तुम्बी
स्त्री*
 - तुम्बि + ङीष्
"एक प्रकार की लौकी, कड़वी तुम्बी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तुम्बी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದ್ದದ ಸೋರೆಕಾಯಿ
निष्पत्तिः - > तुबि (अर्दने) - "अच्"(३-१-१३४) । "ङीष्" (४-१-४१)
व्युत्पत्तिः - > तुम्बति रुचिम्
L R Vaidya
English
tuMbI {% f. %} A kind of gourd.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कर्कारुः, कुष्माण्डः, कुष्माण्डी, कुष्माण्डकः, कूष्माण्डः, कूष्माण्डी, कूष्माण्डकः, अलाबुः, अलाबूः, आतावुः, तुम्बी
noun
लताप्रकारः यस्याः फलात् सूपं शाकं वा पाचयति।
"कर्षके कर्कारुः पक्वः।"
Synonyms:
 कर्कारुः, कुष्माण्डः, कुष्माण्डी, कुष्माण्डकः, कूष्माण्डः, कूष्माण्डी, कूष्माण्डकः, अलाबुः, अलाबूः, आतावुः, तुम्बी
noun
फलप्रकारः यस्मात् सूपं शाकं वा पाचयति।
"कतिपयाय जनाय कर्कारोः शाकं रोचते।"
Synonyms:
 तुम्बकः, तुम्बी
noun
अलाबोः कटुप्रकारकः।
"मह्यं तुम्बकस्य शाकं न रोचते।"
Synonyms:
 अलाबुः, अलाबूः, आलाबुः, तुम्बी
noun
फलविशेषः यः पित्तश्लेष्मापहः वृष्यः रूचिकरः धातुपुष्टिवर्धकः च अस्ति।
"आलाबोः शाकः तस्मै रोचते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
ku ba
१) अलाबु २) तुम्बी
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तुम्ब्यलाबूः कृष्णला तु गुञ्जा द्राक्षा तु गोस्तनी ॥ ११५५ ॥
मृद्वीका हारहूरा च गोक्षुरस्तु त्रिकण्टकः ।
श्वदंष्ट्रा स्थलशृङ्गाटो गिरिकर्ण्यपराजिता ॥ ११५६ ॥
-wordlist-
तुम्बी (स्त्रीक्ली), अलाबू (स्त्रीक्ली), कृष्णला (स्त्री), गुञ्जा (स्त्री), द्राक्षा (स्त्री), गोस्तनी (स्त्री), मृद्वीका (स्त्री), हारहूरा (स्त्री), गोक्षुर (पुं), त्रिकण्टक (पुं), श्वदंष्ट्रा (स्त्री), स्थलशृङ्गाट (पुं), गिरिकर्णी (स्त्री), अपराजिता (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
तुम्बी
तुम्बी, अलाबू, दुग्धिका
कर्कारुरथ कूष्माण्डस्तुम्ब्यलाबूश्च दुग्धिका ॥ २०९ ॥
verse 2.1.1.209
page 0026
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: तुम्बी
Root: तुम्बी
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ तुम्बी
Meaning(s):
⇒ Long gourd’ Cucurbita lagenaris
Tamil Śurai
Shloka(s):
3|3|167|2 ► तुम्ब्यां पिण्डफलालाबूः कटुतुम्ब्यां तु नृपात्मजा॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|167|2 ⇢ तुम्बी (तुम्बी) (स्त्री) ⇒ Long gourd’ Cucurbita lagenaris
Tamil Śurai ⇒ तुम्बी
➠ 3|3|167|2 ⇢ पिण्डफला (पिण्डफला) (स्त्री) ⇒ Long gourd
Cucurbita lagenaris
Tamil Śurai ⇒
➠ 3|3|167|2 ⇢ अलाबू (अलाबू) (स्त्री) ⇒ Long gourd ⇒
Related word(s):
अमरकोशः
Sanskrit
Word: तुम्बी
Root: तुम्बी
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ marsh barbel [Asteracantha longifolia - Bot.]
Shloka(s):
2|4|156|1 ► इक्ष्वाकुः कटुतुम्बी स्यात्तुम्ब्यलाबूरुभे समे। (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|156|1 ⇢ तुम्बी (तुम्बी) (स्त्री) ⇒ marsh barbel [Asteracantha longifolia - Bot.]
➠ 2|4|156|1 ⇢ अलाबू (अलाबू) (स्त्री)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ लता
जातिः ➡ लता
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तुम्बी,
स्त्री,
 (तुम्बि + कृदिकारादिति वा ङीष् ।)अलावुः । इत्यमरः । २ । ४ । १५६ ॥
(यथा, शान्तिशतके । ३ । १६ ।“अरे चेतोमीन ! भ्रमणमधुना यौवनजलेत्यज त्वं स्वच्छन्दं युवतिजलधौ पश्यसि न किम् ।तनूजालीजालं स्तनयुगलतुम्बीफलयुगंमनोभूः कैवर्त्तः क्षिपति परितस्त्वां प्रतिमुहुः ॥
”“अलावुः कथिता तुम्बी द्बिधा दीर्घा च वर्त्तुला ।मिष्टं तुम्बीफलं हृद्यं पित्तश्लेष्मापहं गुरु ॥
वृष्यं रुचिकरं प्रोक्तं धातुपुष्टिविवर्द्धनम् ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)कुलिकवृक्षः । इति रत्नमाला ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तुम्बि(म्बी) स्त्री तुबि--इन् । १ अलाब्वां (लाउ) शब्दरत्ना०वा ङीप् तत्रार्थे अमरः । “तुम्बी गोमांसतुल्या स्यात्”ति० त० नवम्यां तद्भक्षणनिषेधः । स्वार्थे क । तुम्बिकातत्रार्थे कटुतुम्ब्याञ्च राजनि० ।