| YouTube Channel

तुत्थम् (tuttham)

 
Apte Hindi
Hindi
तुत्थम्
नपुं*
 - तुद् + थक्
एक प्रकार का नीला थोथा या तुतिया जो सुर्मे की भाँति आँखों में लगाया जाय
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कज्जलम्, अञ्जनम्, कापोतः, तुत्थम्, जलम्बलम्, नेत्ररञ्जनम्, नेत्राञ्जनम्, यामुनम्, रूप्यम्
noun
दीपज्योतेः उपरि क्षणमात्रं धृते पात्रस्य तले या मषिः जायते तथा च या नेत्ररञ्जनार्थम् उपयुज्यते।
"ललनायाः नेत्रे कज्जलेन शोभेते।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: तुत्थम्
Root: तुत्थ
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Blue vitriol
collyrium
Shloka(s):
3|2|43|2 ► तुत्थं तु दार्विका क्वाथसम्भवं कर्परीति च॥ (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|2|43|2 ⇢ तुत्थम् (तुत्थ) (नपुं) ⇒ Blue vitriol
collyrium ⇒
➠ 3|2|43|2 ⇢ दार्विका (दार्विका) (स्त्री) ⇒ Blue vitriol
collyrium ⇒
➠ 3|2|43|2 ⇢ क्वाथसम्मवम् (क्वाथसम्मव) (नपुं) ⇒ Blue vitriol
collyrium ⇒
➠ 3|2|43|2 ⇢ कर्परी (कर्परी) (स्त्री) ⇒ Blue vitriol
Collyrium ⇒
Related word(s):
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“तुत्थ आवरणे”@} 2 3 धातुकाव्ये 4 ‘अतूत्थिताङ्गाः--’ इत्युदाहरणदर्शनात् ‘तूत्थ’ इति तत्सम्मतः पाठ इति ज्ञायते।]] तुत्थकः-त्थिका, तुतुत्थयिषकः-षिका
तुत्थयिता-त्री, तुतुत्थयिषिता-त्री
तुत्थयन्-न्ती, तुतुत्थयिषन्-न्ती
तुत्थयिष्यन्-न्ती-ती, तुतुत्थयिषिष्यन्- न्ती-ती
तुत्थयमानः, तुतुत्थयिषमाणः
तुत्थयिष्यमाणः, तुतुत्थयिषिष्यमाणः
तुत्-तुत्थौ-तुत्थः
5 तुत्थितः-तम्-तवान्, तुतुत्थयिषितः-तवान्
तुत्थः, तुतुत्थयिषुः
तुत्थयितव्यम्, तुतुत्थयिषितव्यम्
तुत्थनीयम्, तुतुत्थयिषणीयम्
तुत्थ्यम्, तुतुत्थयिष्यम्
ईषत्तुत्थः-दुस्तुत्थः-सुतुत्थः
तुत्थ्यमानः, तुतुत्थयिष्यमाणः
6 तुत्थः, तुतुत्थयिषः
तुत्थयितुम्, तुतुत्थयिषितुम्
तुत्थना, तुतुत्थयिषा
तुत्थनम्, तुतुत्थयिषणम्
तुत्थयित्वा, तुतुत्थयिषित्वा
प्रतुत्थ्य, प्रतुतुत्थयिष्य
तुत्थम् २, तुत्थयित्वा २, तुतुत्थयिषम् २
तुतुत्थयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (७४०)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१९४३। सक। सेट्। उभ। अदन्तः।)
03
=>
 [[[अ]
04
=>
 (३-६४)
05
=>
 [[B। ‘प्रपर्णितदिशं रुचा क्षपितभूभूतोऽस्यानुजाः सदोनिवसितं हरिं ययुरतूत्थिताङ्गाः क्रधा।’ धा। का। ३। ६४।]]
06
=>
 [पृष्ठम्०६६७+ २८]