| YouTube Channel

तिरस्कृ (tiraskR)

 
Apte
English
तिरस्कृ [tiraskṛ], (तिरः-कृ) 8
U.
To despise, contemn आत्मनश्च पेरषां च यः समीक्ष्य बलाबलम् । अन्तरं नैव जानाति स तिर- स्क्रियते$रिभिः ॥
H.*
 3.8
Bk.*
 9.62.
To blame, scold, abuse
गीर्भिर्गुरूणां परुषाक्षराभिस्तिरस्कृता यान्ति नरा महत्त्वम्
Bv.*
 1.73.
To surpass, excel (स्तनद्वयं) तिरश्चकार भ्रमरा- मिलीनयोः सुजातयोः पङ्कजकोशयोः श्रियम्
R.*
 3.8.
To cover, conceal तिरस्क्रियन्ते कृमितन्तुजालैर्विच्छिन्नधूमप्रसरा गवाक्षाः
R.*
 16.2
Ms.*
 4.49
Amaru.*
 81.
To set aside, remove.
Apte 1890
English
तिरस्कृ(तिरः
कृ) {c8c} U. 1 To despise, contemn
H. 3. 8, Bk. 9. 62.
2 To blame, scold, abuse
गीभिर्गुरूणां परुषाक्षराभिस्तिरस्कृता यांति नरा महत्त्वं Bv. 1. 73.
3 To surpass, excel
R. 3. 8.
4 To cover, conceal
R. 16. 20
Ms. 4. 49, Amaru. 81.
5 To set aside, remove.
Monier Williams Cologne
English
तिरस्—√ कृ -करोति (also °रह् क्°,
Pāṇ.
 i, 4, 72
viii, 3, 42
ind.
p.
 -कृत्य [also °रः कृत्वा, ib.]
KātyŚr.
 vi
Mn.
 iv, 49)
to set aside, remove, cover, conceal,
ŚBr.
&c.
to excel,
Ragh.
 iii, 8
Pañcat.
Bhaṭṭ.
&c.
to blame, abuse, treat disrespectfully, despise,
BhP.
Hit.
Apte Hindi
Hindi
तिरस्कृ
"तना* उभ*, इच्छा* , " तिरस्-कृ -
"अपशब्द कहना, बुरा भला कहना, अनादर करना, घृणा करना"
तिरस्कृ
"तना* उभ*, इच्छा* , " तिरस्-कृ -
"पीछे छोड़ना, आगे बढ़ना, जीतना"
Bopp
Latin
तिरस्कृ (r. कृ q. v. praef. तिरस्)
1) obtegere. RAGH. 16.
20.: तिरस्क्रियन्ते कृमितन्तुजालैः…गवाक्षाः
R.
Schl. II. 12. 89.: कालरात्रिर् मे नूनम् भार्यारूपतिर-
स्कृता त्वम् राजपुत्रि.
2) superare. RAGH. 3. 8.: तदी-
यम् आनीलमुखं स्तनद्वयम् । तिरश्चकार…सुजातयोः
पङ्कजकोशयोः श्रियम्
HIT. 81. 8.: स तिरस्क्रियते ऽरि-
भिः.
3) conviciari, contumeliam dicere. HIT. 13. 11.: तं
सर्वे तिरस्कुर्वन्ति.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तिरस्कृ, धिःकृ, क्षिप्, भर्त्स्, भस्, प्रदुष्, कुत्स्, विगर्ह्, अतिब्रू, अपवद्, अभितर्जय्, आतर्जय्, उदाकृ, उपवद्, कत्थ्, कुट्ट्, जर्च्, निर्वद्, निपीय्, निवच्, परिगर्ह्, परिभाष्, प्रतिनिन्द्, प्रतिपीय्, विगै, संतर्जय्, संदुषय्, समभितर्जय्
verb
विनिन्दादिभिः अधोदर्शनानुकूलः व्यापारः।
"तव दुष्कृत्यैः एव अधुना जनाः त्वं तिरस्कुर्वन्ति।"
Synonyms:
 तिरस्कृ, निराकृ, धिक्कृ, प्रत्याख्या, अवधीरय, निरवधू, सावज्ञं प्रत्यादिश्, प्रत्यनुज्ञा, गर्ह्
verb
अन्यं तुच्छं मत्वा निष्कासनानुकूलः व्यापारः।
"सः दरिद्रं भ्रातरं तिरस्करोति।"
Synonyms:
 अवमन्, अपमन्, अवज्ञा, तिरस्कृ, अधिक्षिप्, निकृ, अतिब्रू, परिभू, निन्द्, गर्ह्, गर्हय, कुत्सय, लघूकृ, आक्षिप्, क्षिप्, उपक्षिप्, समाक्षिप्, आधर्षय, अवधर्षय, सम्प्रधर्षय, दुर्जनीकृ, कात्कृ, प्रस्तोभय, लङ्घय, विप्रलम्भय
verb
मानभङ्गानुकूलः व्यापारः।
"सः श्यालम् अतीव अवामन्यत।"
Synonyms:
 गर्ह्, विगर्ह, शप्, अधिक्षिप्, तर्जय, निन्द्, क्षिप्, अभितर्जय, आतर्जय, अभिभर्त्सय, अवगर्ह्, उपालभ्, परिभर्त्स्, परिभर्त्सय, समभितर्जय, विनिन्द्, तिरस्कृ, संतर्जय, सन्तर्जय, अपध्वंस्, उपक्रुश्, उपकृ, परिगर्ज्
verb
उच्चैः स्वरेण धिक्कारपूर्वकः सक्रोधं वाक्प्रबन्धानुकूलः व्यापारः।
"सः सज्जनाय गर्हति।"
Synonyms:
 अप मन्, निकृ, अव मन्, अव ज्ञा, तिरस्कृ, परि भू, आ धृष्, अव धृष्, नि उ, गर्ह्, आ क्षिप्, अधि क्षिप्, आ क्षर्, अप वद्, परि वद्, कुत्स्, लघू कृ
verb
कृत्या वचनेन वा कस्य् अपि अवमानं कृत्वा अधोदर्शनानुकूलव्यापारः।
"सः सर्वेषां पुरः माम् अपामन्यत।"