तिथिकृत्य (tithikRtya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Shabdartha Kaustubha
Kannadaतिथिकृत्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಯಾ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯ
व्युत्पत्तिः - > तिथिषु कृत्यम्
वाचस्पत्यम्
Sanskritतिथिकृत्य ७ त० । तिथिविहिते कार्य्ये “तिथिकृत्ये चकृष्णादिर्व्रते शुक्लादिरेव च । विवाहादौ स्मृतः सौरःशेषेषु सावनो मतः” मल० त० । तिथिविशेषे कृत्यानिच तिथितत्त्वे कालमाधवीयनिर्णयसिन्धुग्रन्थप्रभृतिनिव-न्धेषु दृश्यानि ।तिथिभेदेषु कृत्याकृत्यानि पी० धा० वसिष्ठोक्तानि यथा“नोद्वाहयात्रोपनयप्रतिष्ठासीमन्तचौलाखिलवास्तुकर्म्म ।गृहप्रवेशाखिलमङ्गलाद्यं कार्य्यं हि । मासाद्यतिर्थकदाचित्” । मासाद्यतिथौ शुक्लपक्षपतिपदि अतएकृष्णपक्षप्रतिपद्येतानि कर्म्माणि सुखेन भवन्तीत्यर्थःयद्येषोऽभिप्रायोऽसम्मतः स्यात्तदा पक्षाद्यतिथाविति-ब्रूयात् । “सप्ताङ्गचिह्नानि नृपस्य वास्तुव्रतप्रतिष्ठाखिल-मङ्गलानि । यात्राविवाहाखिलभूषणाद्यं कार्य्यं द्विती-यादिवसे सदैव । सङ्गीतविद्याखिलशिल्पकर्म्मसीमन्त-चौलान्नगृहप्रवेशम् । कार्य्यं द्वितीयादिवसे यदुक्तं सदागृतीयादिवसेऽपि कार्य्यम् । रिक्तासु विद्युद्बधबन्धशस्त्र-विषाग्निघातादि च याति सिद्धिम् । यन्मङ्गलन्तासु कृतंविमूढैर्विमाशमायाति तदाशु नूनम्” । रिक्तासु चतुर्थीन-वमीचतुर्दशीषु ४ । ९ । १४ । “शुभानि कार्य्याणि चरस्थिराणिचोक्तान्यनुक्तान्यपि यानि तानि । सिद्धिं प्रयान्त्याशु ऋण-प्रदानं विनाशदं नागतिथौ विधेयम् । अभ्यङ्गयात्रा-पितूकर्म्मदन्तकाष्ठं विना पौष्टिकमङ्गलानि । षष्ठ्यांविधेयानि रणीपयोग्यशिल्पानि वस्त्वम्बरभूषणानि ।द्वितीयायां तृतीयायां पञ्चम्यां कथितान्यपि । तानिसिघ्यन्ति कार्य्याणि सप्तम्यां निखिलान्यपि । संग्रामयो-ग्याखिलवास्तुशिल्पनृपप्रमोदाखिललेखनानि स्त्रीरत्न-कार्य्याखिलभूषणानि कार्य्याणि कार्य्याणि महेशति-थ्याम् । द्वितीयायां तृतीयायां पञ्चम्यां सप्तमीतिथौ ।उक्तानि यानि सिध्यन्ति दशम्यां तानि सर्वदा । व्रतो-पवासाऽखिलधर्मकृत्यं सुणोत्सवाद्याऽखिलवास्तुकर्म्म । सं-ग्रामयोग्याखिलवास्तुकर्म्म विश्वे तिथौ सिध्यति शि-ल्पकर्म्म । पृथिव्यां यानि कर्म्माणि घर्म्मपुष्टिः शुभानिच । चरस्थिराणि द्वादश्यां यात्रां नवगृहं विना ।विधातृगौरीभुजगभान्वन्तकदिनेषु च । उक्तानि तानि सि-ध्यन्ति त्रयोदश्यां विशेषतः । यज्ञक्रियापौष्टिकम-ङ्गलानि संग्रामयोग्याखिलवास्तुकर्म्म । उद्वाहशिल्पाऽ-खिलभूषणाद्यं कार्य्यं प्रतिष्ठा खलु पौर्णमास्याम् ।सदैव दर्शे पितृकर्म्ममुक्त्वा नान्यद्विधेयं शुभपौष्टिकाद्यम् ।मूढैः कृतं तत्र शुभोत्सवाद्यं विनाशमायात्यचिराद्भृशंतत्” पी० धा० वसिष्ठवचनम् ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.