| YouTube Channel

ताडन (tADana)

 
शब्दसागरः
English
ताडन
n.
 (-नं) Beating, whipping, &c.
f.
 (-नी) A whip.
E.
 तड् to beat,
भावे ल्युट् affix, fem. affix ङीष् ।
Capeller Eng
English
ताडन
a.
 beating, striking, hurting
n.
 the act of
beating, stroke, blow.
Yates
English
ताडन (नं) 1.
n.
 Beating.
f.
 A whip.
Spoken Sanskrit
English
ताडन - tADana -
adj.
 - striking
ताडन - tADana -
adj.
 - hitting
ताडन - tADana -
adj.
 - hurting
ताडन - tADana -
n.
 - chastising
ताडन - tADana -
n.
 - partial eclipse
ताडन - tADana -
n.
 - stroke
ताडन - tADana -
n.
 - hammering
ताडन { तड् } - tADana { taD } -
n.
 - spanking
ताडन - tADana -
n.
 - thumping
ताडन - tADana -
n.
 - whipping
ताडन - tADana -
n.
 - touching
ताडन - tADana -
n.
 - kind of solemn act
ताडन - tADana -
n.
 - beating
लगुडेन ताडन - laguDena tADana -
n.
 - bastinado [ striking with a stick ]
ताडन tADana
n.
 hammering
ताडघात tADaghAta
adj.
 beating or hammering
ताडन tADana
n.
 thumping
ताडन { तड् } tADana { taD }
n.
 spanking
दण्डनिपातन daNDanipAtana
n.
 application of the rod [ spanking ]
Wilson
English
ताडन
n.
 (-नं) Beating, whipping, &c.
f.
 (-नी) A whip.
E.
 तड to beat, अनीयुट् affix, fem. affix ङीष्.
Apte
English
ताडन [tāḍana],
a.
 [तड् भावे ल्युट्] Beating, whipping, striking.
नम् Beating, whipping, flogging
लालने बहवो दोषा- स्ताडने बहवो गुणाः Chāṇ.12
अवतंसोत्पलताडनानि वा
Ku.*
 4.8
Ś. Til.9.
(In
astr.
 ) Touching, partial eclipse
Bṛi.
S.*
 24.34. -ना Striking. -नी A whip.
Apte 1890
English
ताडन a. [तड् भावे ल्युट्] Beating, whipping, striking.
नं 1 Beating, whipping, flogging
लालने बहवो दोषास्ताडने बहवो गुणाः Chāṇ. 12
अवतंसोत्पलताडनानि वा Ku. 4. 8
Ś. Til. 9.
2 (In astr.) Touching, partial eclipse.
ना Striking.
नी A whip.
Monier Williams Cologne
English
ताडन
mfn.
 beating, striking, hitting, hurting,
R.
 G. i, 30, 17
BhP.
 viii, 11, 9
ताडन
n.
 striking, beating, thumping, whipping, chastising, hammering (of gold
&c.
 ),
Yājñ.
 i, 155
MBh.
&c.
 (often ifc. with the instrument, once [Pañcat. ] with the object)
(in
astron.
 ) touching, partial eclipse,
VarBṛS.
 xxiv, 34
a kind of solemn act (performed with Kuṇḍas,
Śārad.
 v, 3
or with Mantras,
Sarvad.
 )
Monier Williams 1872
English
ताडन, अस्, आ, अम्, beating, whipping, striking,
hitting, hurting
(अम्), n. the act of striking, beating,
thumping, whipping, chastising, a stroke, blow
(in
astron.) touching, partial eclipse
(आ), f. striking
(ई), f. a whip.
Macdonell
English
ताडन tāḍ-ana,
a.
 striking
wounding
n.
 🞄strinking
blow
hammering (of gold as a test)
🞄-anīya, fp. to be struck (gnly. —° with instrument, 🞄rarely with object)
-ayitṛ,
m.
 🞄striker of (g.).
Benfey
English
ताडन ताडन, i. e. तड् + अन,
I.
adj.
 ,
f.
 ना, Striking, Rām. 1, 30, 17 Gorr.
II.
n.
 (The act of) striking, Yājñ. 1,
151.
Apte Hindi
Hindi
ताडनम्
नपुं*
 - तड् + णिच् + ल्युट्
"मारना-पीटना, हण्टर लगाना, वेत लगाना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ताडन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಏಟು /ಹೊಡೆತ
निष्पत्तिः - > तट (आघाते) + णिच् - "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "लालने बहवो दोषाः ताडने बहवो गुणाः"
उल्लेखाः - > चाणक्यः
ताडन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಪರ್ಶ /ಭಾಗಶಃ ಗ್ರಹಣ
प्रयोगाः - > "ताडने भयमुशन्ति दारुणं छादने नृपवधोऽङ्गनाकृतः"
उल्लेखाः - > बृहत्सं०
ताडन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಗವಾದ ಒಂದು ಮಂತ್ರಸಂಸ್ಕಾರ
प्रयोगाः - > "मन्त्रवर्णान् समालिख्य ताडयेच्चन्दनाम्भसा । प्रत्येकं वायुना मन्त्रो ताडनं तदुदाहृतम् ॥"
ताडन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೊಡೆಯುವ
प्रयोगाः - > "गिरो वः साधुशोच्यानां गृह्णीमो मर्मताडनाः"
उल्लेखाः - > भाग० ८-११-९
L R Vaidya
English
tAqana {% n. %} Beating, whipping, लालने बहवो दोषास्ताडने बहवो गुणाः Chāṇakya., K.S.iv.8.
Kridanta Forms
Sanskrit
तड् (त꣡डँ꣡ आघाते - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = ताडनम्
अनीयर् = ताडनीयः - ताडनीया
ण्वुल् = ताडकः - ताडिका
तुमुँन् = ताडयितुम्
तव्य = ताडयितव्यः - ताडयितव्या
तृच् = ताडयिता - ताडयित्री
क्त्वा = ताडयित्वा
ल्यप् = प्रताड्य
क्तवतुँ = ताडितवान् - ताडितवती
क्त = ताडितः - ताडिता
शतृँ = ताडयन् - ताडयन्ती
शानच् = ताडयमानः - ताडयमाना
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ताडनं,
क्ली,
 (ताडि + भावे ल्युट् ।) आघातः ।यथा, शृङ्गारतिलके ।“श्लाघ्यं नीरसकाष्ठताडनशतं श्लाघ्यः प्रचण्डातपः ॥
”यथाच, गारुडे ९६ अध्याये ।“श्रुतिस्मृत्युक्तमाचारं कुर्य्यान्मर्म्माणि न स्पृशेत् ।न निन्दाताडने कुर्य्यात् सुतं शिष्यञ्च ताडयेत् ।आचरेत् सर्व्वदा धर्म्मं तद्विरुद्धन्तु नाचरेत् ॥
”अपि च चाणक्ये । १२ ।“लालने बहवो दोषास्ताडने बहवो गुणाः ।तस्मात् पुत्त्रञ्च शिष्यञ्च ताडयेन्न तु लालयेत् ॥
”
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ताडन
न०
चु०
 तड--भावे ल्युट् । १ आघाते । “लालने बहवोदोषास्ताडने बहवो गुणाः” चाणक्यम् । “अवतंसोत्पलताडनानि वा” कुमा० । २ दीक्षाङ्गे दीक्षणीय-मन्त्रसंस्कारभेदे च । “मन्त्रवर्णान् समालिख्य ताडयेच्च-न्दनाम्भसा । प्रत्येकं वायुना मन्त्री ताडनं तदुदाहृतम्”शार० ति० । वायुना यंवीजेन । ३ गुणने च ।
Capeller
German
ताडन schlagend, verwundend
n.
 das
Schlagen, der Schlag.
Burnouf
French
ताडन ताडन
n.
 (तड्
sfx. अन) action de battre,
de châtier.
Fouet.
Stchoupak
French
ताडन-
ag. qui frappe, bat, blesse
nt. fait de frapper, de battre,
de fouetter, d'infliger une correction (souvent ifc. avec le nom de
l'instrument, rar. avec celui de l'objet).