| YouTube Channel

तर्ज् (tarj)

 
Capeller Eng
English
तर्ज् तर्जति (तर्ज°ते),
pp.
 तर्जित (q.v. ) threaten,
menace, abuse, revile.
C.
 तर्जयति, °ते =
S.
 + deride, mock
frighten, terrify. — अभि & वि
C.
 scold, revile. परि
C.
 threaten.
सम्
C.
 =
S.
C.
Yates
English
तर्ज् (ञ, कि) तर्जति तर्जते तर्जयति 1.
c.
10.
a. To blame, to reprove.
Apte
English
तर्ज् [tarj], 1
P.
 , 1 Ā. (oft en
P.
 also) (तर्जति, तर्जयति-ते, तर्जित)
To threaten, menace, terrify
सखीमङ्गुल्या तर्जयति
Ś.*
 1
अहिताननिलोद्धृतैस्तर्जयन्निव केतुभिः
R.*
 4.28
11. 78, 12.41
Bk.*
 14.8.
To scold, revile, censure, blame
न जिह्रयांचकारा$थ सीतामभ्यर्थ्य तर्जितः
Bk.*
 6.3
8. 11
17.13.
To mock, deride.
Apte 1890
English
तर्ज् {c1c} P., {c10c} A. (often P. also) (तर्जति, तर्जयति-ते, तर्जित) 1 To threaten, menace, terrify
सखीमंगुल्या तर्जयति Ś. 1
अहिताननिलोद्धूतैस्तर्जयान्निव केतुभिः R. 4. 28, 11. 78, 12. 41
Bk. 14. 80.
2 To scold, revile, censure, blame
Bk. 6. 3, 8. 101, 17. 103.
3 To mock, deride.
Monier Williams Cologne
English
तर्ज्
cl.
 1. °जति (ep. also Ā.
pf. ततर्ज,
Bhaṭṭ.
 )
to threaten,
MBh.
R.
to scold,
MBh.
 viii, 1543
Bhaṭṭ.
 xiv, 80 :
Caus.
 तर्जयति (ep. , also Ā.) to threaten,
R.
 iii (Pass.
p.
 °र्ज्यमान),
Śak.
Ragh.
to scold,
Hariv.
 11166
Daś.
BhP.
&c.
to frighten,
MBh.
R.
Suśr.
Rājat.
to deride,
MBh.
 v, 2485
Bhaṭṭ.
 vii, 36
for √ तर्क्,
Caus.
MBh.
 iv, 567
तर्ज् [cf.
Germ.
 drohen
&c.
 ]
Monier Williams 1872
English
तर्ज् तर्ज्, cl. 1. P. (ep. also A.) तर्जति,
-ते, ततर्ज, तर्जितुम्, to threaten, me-
nace
to blame, censure, reprove
Caus. P. (ep. also
A.) तर्जयति, -ते, -यितुम्, to threaten
to scold,
censure
to frighten, terrify
to deride, mock
[cf.
Old Germ. trug, druk, triugu, driuku, ‘to cheat:’
Angl. Sax. threagan, ‘to chide
’ thracian, thraec:
Old Germ. dravyan: Mod. Germ. drohen.]
Macdonell
English
तर्ज् TARJ, Ⅰ. P. (Ā.) tarja, threaten
cs. 🞄tarjaya, menace
abuse
terrify
ridicule. 🞄abhi, cs. revile
cs. id. pari, menace. 🞄vi, cs. threaten
revile. sam, cs. threaten
🞄abuse
terrify.
Benfey
English
तर्ज् तर्ज्, i. 1, Par. (in epic poetry
also Ātm. , MBh. 7, 6131),
1. To menace,
Rām. 2, 96, 26.
2. To blame, MBh. 8,
1543. Caus. and i. 10, Ātm.
1. To
menace, Ragh. 12, 41.
2. To blame,
Hariv. 11166.
3. To terrify, Rām. 6,
98, 31.
4. To ridicule, MBh. 5, 2485.
तर्जित,
n.
 Menacing, Rām. 5, 66, 22. --
With अभि अभि,
1. To menace, Rām.
3, 55, 32.
2. To blame, Ṛt. 5, 6, v. r.
-- With समभि सम्-अभि, The same,
MBh. 7, 7176. -- With परि परि, To
menace, Rām. 5, 42, 9. -- With वि वि,
1.
To menace, Bhāg. P. 8, 11, 30.
2. To
blame, Ṛt. 5, 6. -- With सम् सम्,
1.
To menace, Rām. 3, 68, 43.
2. To blame.
Rām. 4, 61, 26. -- Cf. A.S. threagan (to
chide)
O.H.G. drawjan, N.G. drohen.
Apte Hindi
Hindi
तर्ज्
"भ्वा*पर*, चुरा*आ*पुं* " - -
"धमकाना, घुड़कना, डराना"
तर्ज्
"भ्वा*पर*, चुरा*आ*पुं* " - -
"झिड़कना, बुरा-भला कहना, निन्दा करना, कलंक लगाना"
तर्ज्
"भ्वा*पर*, चुरा*आ*पुं* " - -
"खिल्ली उड़ाना, अपहास करना"
L R Vaidya
English
tarj {% vt. 1P, 10A (pp. तर्जित
pres. तर्जति, तर्जयते) %} 1. To menace, to threaten, अंकुशाकारयांगुल्या तावतर्जयदंबरे R.xii.41, Bt.xiv.80, R.iv.28, xi.78
2. to blame, to censure, Bt.xvii.103, vi.3.
Bopp
Latin
तर्ज् 1. P.
1) minari. RAM. II. 70. 25.: तर्जद्भिर् इव वा-
नरैः.
2) reprehendere, conviciari. BHATT. 14. 80.:
तन् ततर्ज. -- Cl. 10. P. A.
1) minari c. acc. pers. et
instr. rei RAGH. 4. 28.: अहितान् अनिलोद्धूतैस् तर्ज-
यन्न् इव केतुभिः
12. 41.: अङ्कुशाकारया ऽङ्गुल्या
ताव् अतर्जयत्
MAH. 4. 567.: इति ब्रुवाणा वाक्यानि
सा मान् नित्यम् अतर्जयत्.
2) reprehendere, convi-
ciari. RAM. II. 58. 24. परुषैर् वाक्यैस् तेन तर्जिता.
(Fortasse huc pertinet germ. vet. TRUG, DRUK, triu-
gu, driuku fallo.)
c. अभि 10. A. i. q. simpl. MAH. 3. 11716.: अभितर्जयमा-
नाश्च रुवन्तश्च महारवान्.
c. सम् id. RAGH. 15. 19.: इति सन्तर्ज्य शत्रुघ्नम्.
Kridanta Forms
Sanskrit
तर्ज् (त꣡र्जँ꣡ भर्त्सने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = तर्जनम्
अनीयर् = तर्जनीयः - तर्जनीया
ण्वुल् = तर्जकः - तर्जिका
तुमुँन् = तर्जितुम्
तव्य = तर्जितव्यः - तर्जितव्या
तृच् = तर्जिता - तर्जित्री
क्त्वा = तर्जित्वा
ल्यप् = प्रतर्ज्य
क्तवतुँ = तर्जितवान् - तर्जितवती
क्त = तर्जितः - तर्जिता
शतृँ = तर्जन् - तर्जन्ती
तर्ज् (त꣡र्जँ॒ सन्तर्जने तर्जने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = तर्जनम्
अनीयर् = तर्जनीयः - तर्जनीया
ण्वुल् = तर्जकः - तर्जिका
तुमुँन् = तर्जयितुम्
तव्य = तर्जयितव्यः - तर्जयितव्या
तृच् = तर्जयिता - तर्जयित्री
क्त्वा = तर्जयित्वा
ल्यप् = प्रतर्ज्य
क्तवतुँ = तर्जितवान् - तर्जितवती
क्त = तर्जितः - तर्जिता
शानच् = तर्जयमानः - तर्जयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 तर्ज्
मूलधातुः:
 तर्ज
धात्वर्थः:
 भर्त्सने
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 तर्जति
धातुः:
 तर्ज्
मूलधातुः:
 तर्ज
धात्वर्थः:
 भर्त्सने
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 तर्जयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
 आकुस्मीयः
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
तर्ज् mit निस् Kaus. hart anfahren, Subhāṣitāv. 1579. — Mit °प्रति, bedrohen, entmutigen in bezug auf (Dat.), Kir. XIV, 26.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 उपश्लाघ्, तर्ज्, जर्ज्, भर्त्स्, तर्जय, भर्त्सय
verb
भर्त्सनादिकं कृत्वा शब्देन कस्य अपि मनसि भयोत्पादनानुकूलः व्यापारः।
"कोऽपि मम अनुजम् औपश्लाघत्।"
Capeller
German
तर्ज् तर्जति, (°ते) drohen, bedrohen,
schmähen. Caus. dass. सम् Caus. drohen
(Acc.), anfahren, erschrecken.
Burnouf
French
*तर्ज् तर्ज्। तर्जामि 1
p. ततर्ज
etc.
Blâmer
accuser.
Stchoupak
French
तर्ज्-
तर्जति (-ते)
{%tarjyate tarjayati -te
tarjita- %} --
menacer, terrifier
gronder, blâmer
se moquer, ridiculiser
caus. id.
a. v. menacé, grondé, humilié, ridiculisé
nt. menace.