| YouTube Channel

तरङ्ग (taraGga)

 
शब्दसागरः
English
तरङ्ग
m.
(-ङ्गः)
1. Wave.
2. Cloth or clothes.
3. The gallop of a horse.
E.
तॄ to pass over or cross, Unadi affix अङ्गच्.
Capeller Eng
English
तरंग
m.
a wave (fig. of a section in a book)
jumping
motion, leap
waving, moving to and fro.
Yates
English
तरङ्ग (ङ्गः) 1.
m.
A wave
cloth or
clothes
gallop of a horse.
Spoken Sanskrit
English
तरङ्ग - taraGga -
m.
- tide
तरङ्ग - taraGga -
m.
- wave
तरङ्ग - taraGga -
m.
- wave
तरङ्ग - taraGga -
m.
- gallop
तरङ्ग - taraGga -
m.
- waving about
तरङ्ग - taraGga -
m.
- across-goer
तरङ्ग - taraGga -
m.
- jumping motion
तरङ्ग - taraGga -
m.
- billow
तरङ्ग - taraGga -
m.
- moving to and fro
तरङ्ग - taraGga -
m.
- cloth
तरङ्ग - taraGga -
m.
- section of a literary work that contains in its name a word like sea or river
तरङ्ग - taraGga -
m.
- waves
तरङ्ग - taraGga -
m.
- clothes
तरङ्ग - taraGga -
m.
- waves
आपण - ApaNa -
m.
- waves
सलिल - salila -
n.
- waves
ऊर्मिमालिन् - UrmimAlin -
adj.
- having waves
सोर्मि - sormi -
adj.
- having waves
ऊर्मिमाला - UrmimAlA -
f.
- row of waves
तरङ्गवती - taraGgavatI -
f.
- having waves
अर्णस - arNasa -
adj.
- full of waves
तरङ्गापत्रस्त - taraGgApatrasta -
adj.
- afraid of waves
तरङ्गित - taraGgita -
adj.
- having as waves
ऊर्मिमाला - UrmimAlA -
f.
- garland of waves
महोर्मिन् - mahormin -
adj.
- having great waves
ऊर्मि - Urmi -
m.
f.
- waves of existence
ऊर्मिमालिन् - UrmimAlin -
adj.
- wreathed with waves
महोर्मिमत् - mahormimat -
adj.
- forming great waves
अमृततरङ्गिणी - amRtataraGgiNI -
f.
- having nectar-waves
अम्बुवेगा - ambuvegA -
m.
- waves of the waters
उत्तरङ्ग - uttaraGga -
adj.
- washed over by waves
उदूर्मि - udUrmi -
adj.
- having surging waves
अर्णस्वत् - arNasvat -
adj.
- containing many waves
उत्तरङ्ग - uttaraGga -
adj.
- rough with high waves
चलोर्मि - calormi -
adj.
- having agitated waves
षडूर्मि - SaDUrmi -
f.
- six waves of existence
रुशदूर्मि - ruzadUrmi -
adj.
- having glistening waves
अर्णोनिधि - arNonidhi -
m.
- receptacle of the waves
साहिवीचि - sAhivIci -
adj.
- having waves of serpents
अम्बूर्मिगत - ambUrmigata -
adj.
- refected by waves of water
उदनिमत् - udanimat -
adj.
- abounding in waves or water
दयोर्मि - dayormi -
adj.
- having compassion for waves
भङ्गवत् - bhaGgavat -
adj.
- having folds and having waves
वीचिक्षोभ - vIcikSobha -
m.
- agitation or roughness of waves
स्फुरत्तरङ्गजिह्व - sphurattaraGgajihva -
adj.
- having tongue-like tremulous waves
समुद्धततरङ्गिन् - samuddhatataraGgin -
adj.
- whose waves are heaving or swelling
भङ्गीभक्ति - bhaGgIbhakti -
f.
- division or separation into waves or wave-like steps
ऊर्मिषट्कातिग - UrmiSaTkAtiga -
adj.
- one who has surpassed or overcome the six waves of existence
तरङ्ग taraGga
m.
across-goer
Wilson
English
तरङ्ग
m.
(-ङ्गः)
1 A wave.
2 Cloth or clothes.
3 The gallop of a horse.
E.
तॄ to pass over or cross, Uṇādi affix अङ्गच्.
Apte
English
तरङ्गः [taraṅgḥ], [तॄ-अङ्गच्]
A wave
U.*
3.47
Bh.*
1.81
R.*
13.63
Ś3.6.
A section or part of a work (as of the कथासरित्सागर).
A leap, jump, gallop, jumping motion (as of a horse).
Cloth or clothes.
Waving, moving to and fro.
Comp.
-मालिन्
m.
the sea
P.
R.*
7.9-1. -वती a river
कथमपि विनिपत्य संचरन्तः क्षतजतरङ्गवतीषु चिह्नमत्स्याः Vikr.6.72.
Apte 1890
English
तरंगः [तॄ-अंगच्] 1 A wave
U. 3. 47
Bh. 1. 81
R. 13. 63
Ś. 3. 7.
2 A section or part of a work (as of the कथासरित्सागर).
3 A leap, jump, gallop, jumping motion (as of a horse).
4 Cloth or clothes.
5 Waving, moving to and fro.
Monier Williams Cologne
English
1. तरं-ग
m.
(fr. तरम्
ind.
तॄ) ‘across-goer’, a wave, billow,
R.
iv, 41, 29 ff.
Jain.
Suśr.
Śak.
&c.
(ifc. f(आ). ,
Pañcat.
Kathās.
lxxii)
a section of a literary work that contains in its
N.
a word like ‘sea’ or ‘river’ (e.g. of
Kathās.
&
Rājat.
)
a jumping motion, gallop, waving about, moving to and fro,
Hariv.
4298
Gīt.
xii, 20
cloth, clothes,
Uṇ.
, Sch.
cf.
उत्-, चर्म-.
2. तरंग
Nom.
°गति, to move like a billow, wave about, move restlessly to and fro,
Kād.
vi, 1644 (Pass.
p.
°ग्यमाण),
Gīt.
ii, 8
cf.
उत्-.
तरं-ग a
&c.
See
p.
438, col. 3.
Monier Williams 1872
English
1. तरङ्ग, अस्, m. (perhaps fr. तरम् + ग), a
wave
a name given to sections of certain literary
works (especially when the title contains such a word
as ‘sea, ‘river, &c., e. g. of the Kathā-sarit-sāgara
and Rāja-taraṅgiṇī)
a jumping motion, a leap, a
jump, the gallop of a horse, waving, moving to and
fro
cloth or clothes
[cf. उत्-तरङ्ग and चर्म-
तरङ्ग।]
—तरङ्ग-भीरु, उस्, m., N. of a son
of the fourteenth Manu.
—तरङ्गापत्रस्त (°ग-
अप्°), अस्, आ, अम्, a little afraid of waves (Pāṇ. II. 1, 38).
2. तरङ्ग, nom. P. तरङ्गति, -गितुम्, to move
like a billow, wave, move to and fro.
तरङ्ग तरङ्ग। See col. 1.
Macdonell
English
तरंग 1. taraṃ-ga,
m.
[going across], wave
🞄section of a book (the title of which contains 🞄a word for ocean or river)
gallop
moving 🞄to and fro.
तरंग 2. taraṃga, den. move like waves, surge
🞄move to an fro.
Benfey
English
तरङ्ग तरङ्ग, i. e. तर + म् + ग,
m.
1. A wave, Pañc. 263, 20
signifying
a section of a book, Kathās.
2. The
gallop of a horse, Gīt. 12, 20.
3.
Moving to and fro, Hariv. 4298.
--
Comp.
उद्-,
adj.
with high waves,
Ragh. 7, 33.
Hindi
Hindi
लहर (पु)
Apte Hindi
Hindi
तरङ्गः
पुं*
- तृ+अङ्गच्
लहर
तरङ्गः
पुं*
- -
किसी ग्रन्थ का अध्याय या अनुभाग
तरङ्गः
पुं*
- -
"कूद, छलाँग, सरपट चौकड़ी, छलाँग लगाने की क्रिया"
तरङ्गः
पुं*
- -
"कपड़ा, वस्त्र"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तरङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಲೆ /ತೆರೆ
निष्पत्तिः - > तॄ (प्लवनतरणयोः)- "अङ्गच्" (उ० १-११७)
व्युत्पत्तिः - > तरति
प्रयोगाः - > "उत्तेरे तरलतरङ्गलीलानिष्णातैरथ सरसः प्रियासमूहैः"
उल्लेखाः - > माघ० ८-६३
तरङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಸ್ತ್ರ /ಬಟ್ಟೆ
L R Vaidya
English
taraMga {% m. %} 1. A wave, R.xiii.63, Bhartr.i.81
2. a section of a book
3. a jumping motion, the gallop of a horse &c.
4. cloth.
Bopp
Latin
तरङ्ग m. (r. तॄ s. अङ्ग) fluctus, unda. AM.
Lanman
English
taraṃ-ga, m. wave
wave as subdivision
of a work entitled “ocean, 56^13, cf. 45^1N.
[lit. ‘which goes crossing the water’:
taram, grd of √tṛ, 995, cf. 1250a.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तरङ्गे भङ्गवीच्यूर्म्युत्कलिका महति त्विह १०७५
-wordlist-
तरङ्ग (पुं), भङ्ग (पुं), वीचि (पुं), ऊर्मि (पुं), उत्कलिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वीची
वीची, भङ्ग, तरङ्ग
वीची भङ्गस्तरङ्गः स्यात्तन्महत्त्वे कथ्यते
verse 3.1.1.653
page 0074
नाममाला
Sanskrit
भङ्ग, तरङ्ग, कल्लोल, वीचि, उत्कलिका, आवलि, पाली, वेला, तट, उच्छ्वास, विभ्रम
भङ्गस्तरङ्गः कल्लोलो वीचिरुत्कलिकाऽवलिः
पाली वेला तटोच्छ्वासौ विभ्रमोऽयमुदन्वतः २७
verse 0.1.1.27
page 0013
अमरकोशः
Sanskrit
Word: तरङ्गः
Root: तरङ्ग
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
rout
wave
hemp
pain
bend
fear
ruin
fold
decay
fraud
break
palsy
panic
deceit
bowing
defeat
toilet
morsel
bending
refusal
fashion
channel
analysis
fragment
downfall
knitting
dividing
breaking
fracture
bursting
rejection
abatement
overthrow
paralysis
splitting
refutation
separation
shattering
disturbance
contraction
humiliation
destruction
frustration
water-course
interruption
stretching out
tortuous course
break or breach
piece broken off
breaking down or up
constant flux or change
roundabout way of speaking
constant decay taking place in the universe
Shloka(s):
1|10|5|2 भङ्गस्तरङ्ग ऊर्मिर्वा स्त्रियां वीचिरथोर्मिषु॥ (वारिवर्गः)
Synonym(s):
1|10|5|2 भङगः (भङ्ग) (पुं) rout, wave, hemp, pain, bend, fear, ruin, fold, decay, fraud, break, palsy, panic, deceit, bowing, defeat, toilet, morsel, bending, refusal, fashion, channel, analysis, fragment, downfall, knitting, dividing, breaking, fracture, bursting, rejection, abatement, overthrow, paralysis, splitting, refutation, separation, shattering, disturbance, contraction, humiliation, destruction, frustration, water-course, interruption, stretching out, tortuous course, break or breach, piece broken off, breaking down or up, constant flux or change, roundabout way of speaking, constant decay taking place in the universe
1|10|5|2 तरङ्गः (तरङ्ग) (पुं) wave, tide, cloth, gallop, billow, clothes, across-goer, waving about, jumping motion, moving to and fro, section of a literary work that contains in its name a word like sea or river
1|10|5|2 ऊर्मिः (ऊर्मि) (स्त्री)
1|10|5|2 ऊर्मिः (ऊर्मि) (पुं)
1|10|5|2 वीचिः (वीचि) (स्त्री) wave, hell, ripple, deceit, seduction, aberration, going or leading aside or astray, wave as name of a subdivision of a chapter
1|10|5|2 वीचिः (वीचि) (पुं) wave, hell, ripple, deceit, seduction, aberration, going or leading aside or astray, wave as name of a subdivision of a chapter
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः समुद्रः
जातिः जलम्
परा_अपरासंबन्धः महातरङ्गः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तरङ्गः,
पुं,
(तरति प्लवते इवि तॄ + “तरत्यादि-भ्यश्च ।” उणां ११९ इति अङ्गच् ।)वायुना नाद्यादिजलस्य तिर्य्यगूर्द्ध्वप्लवनम् ढेउइति भाषा
तत्पर्य्यायः भङ्गः ऊर्म्मिः ३वीचिः इत्यमरः
ऊर्म्मी वीची ६विचिः लहरी हली विलिः १० इतिभरतः
लहरिः ११ इति सारसुन्दरी
जललता १२ भृण्डिः १३ इति हारावली
उत्कलिका १४ ऊर्म्मिका १५ इति जटा-घरः
वस्तम् हयादीनां समुत्फालः इत्यु-णादिकोषः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तरङ्ग
पु०
तॄ--अङ्गच् (ढेउ) ऊर्म्मौ वायुना जलस्य सञ्चा-लनेन तिर्य्यगूर्द्धादिप्लवने अमरः “समीरणोत्थेव तरङ्ग-लेखा” रथुः वस्त्रे हयादीनां समुत्फाले उणादि० ।ततः तारका० इतच् तरङ्गित जाततरङ्गे
त्रि०
“साग-रप्रतिमं घोरं वाहनोर्मितरङ्गितम्” भा० भी० ८८ अ० ।पुष्करा० देशे इनि ङीप् तरङ्गिन् तरङ्गयुक्तदेशे
त्रि०
।नद्यां स्त्री ङीप्
Capeller
German
तरंग
m.
Woge, Welle (übertr. = Abschnitt)
das Wogen, Wallen.
Burnouf
French
तरङ्ग तरङ्ग
m.
(तॄ
गम्) vague, onde.
Galop du
cheval.
Etoffe, vêtement.
तरङ्गिणी
f.
rivière.
Stchoupak
French
तरङ्ग-
(तरंग-)
m.
vague, onde
ondoiement, mouvement
ondoyant, sautillant, remous, va et vient.