| YouTube Channel

तमिस्रा (tamisrA)

 
Apte
English
तमिस्रा [tamisrā], 1 A dark night
सूर्ये तपत्यावरणाय दृष्टेः कल्पेत लोकस्य कथं तमिस्रा
R.*
 5.13
Śi.*
 6.7
Ki.*
 9.18
Ku.*
 6.43.
Extensive darkness.
Apte 1890
English
तमिस्रा 1 A dark night
सूर्ये तपत्यावरणाय दृष्टेः कल्पेत लोकस्य कथं तमिस्रा R. 5. 13
Śi. 6. 70
Ki. 9. 18
Ku. 6. 43.
2 Extensive darkness.
Monier Williams Cologne
English
त॑मिस्रा
f.
 (Pāṇ. v, 2, 114) a dark night,
RV.
 ii, 27, 14
TBr.
 ii, 2, 9, 6
MBh.
 iii
Ragh.
&c.
Apte Hindi
Hindi
तमिस्रा
स्त्री*
 - तमिस्र+टाप्
रात
तमिस्रा
स्त्री*
 - -
व्यापक अन्धकार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तमिस्रा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದರಾತ್ರಿ
तमिस्रा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕತ್ತಲೆಯ ಸಮೂಹ
निष्पत्तिः - > तमसः उपधाया इत्वम् रश्च निपा० (५-२-११४)
प्रयोगाः - > "सूर्ये तपत्यावरणाय दृष्टेः कल्पेत लोकस्य कथं तमिस्रा"
उल्लेखाः - > रघु० ५-१३
विस्तारः - > "तमिस्रं तिमिरे कोपे स्त्री तु तमस्ततौ" -मेदि० ।
L R Vaidya
English
tamisra {% (I) a. (f. स्रा) %} Dark.
tamisrA {% f. %} 1. A dark night, कल्पेत लोकस्य कथं तमिस्रा R.v.13, K.S.vi.43
2. extensive darkness.
Bopp
Latin
तमिस्रा f. (fem. praec.) nox obscura. AM.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तमिस्रा
noun
कृष्णपक्षस्य अन्धकाररात्रिः।
"रत्नावली गृहे नास्ति इति ज्ञात्वा तुलसीदासः तमिस्रायाम् एव गृहात् बहिः गतः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
निशा निशीथिनी रात्रिः शर्वरी क्षणदा क्षपा ॥ १४१ ॥
त्रियामा यामिनी भौती तमी तमा विभावरी ।
रजनी वसतिः श्यामा वासतेयी तमस्विनी ॥ १४२ ॥
p{0010}
उषा दोषेन्दुकान्ताथ तमिस्रा दर्शयामिनी ।
-wordlist-
निशा (स्त्री), निशीथिनी (स्त्री), रात्रि (स्त्री), शर्वरी (स्त्री), क्षणदा (स्त्री), क्षपा (स्त्री), त्रियामा (स्त्री), यामिनी (स्त्री), भौती (स्त्री), तमी (स्त्री), तमा (स्त्री), विभावरी (स्त्री), रजनी (स्त्री), वसति (स्त्री), श्यामा (स्त्री), वासतेयी (स्त्री), तमस्विनी (स्त्री), उषा (स्त्री), दोषा (स्त्री), इन्दुकान्ता (स्त्री), तमिस्रा (स्त्री), दर्शयामिनी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
तमी
तमी, तमिस्रा, तमस्विनी, विभावरी, नक्तमुखा, शर्वरी, क्षपा, त्रियामा, क्षणदा, निशीथिनी, निशा, दोषा, रजनी, यामिनी, वसति, वासतेयी, श्यामा, रात्रि
तमी तमिस्रा कथिता तमस्विनी,
विभावरी नक्तमुखा च शर्वरी ।
क्षपा त्रियामा क्षणदा निशीथिनी,
निशा च दोषा रजनी च यामिनी ॥ १०७ ॥
वसतिर्वासतेयी च श्यामा रात्रिश्च कथ्यते ।
verse 1.1.1.107
page 0014
अवतमस्
अवतमस्, अन्धतमस्, संतमस्, ध्वान्त, अन्धकार, तिमिर, तमस्, तमिस्रा, तमिस्र, भूछाया
अवतमसमन्धतमसं संतमसं ध्वान्तमन्धकारं च ।
तिमिरं तमस्तमिस्रां तमिस्रमिच्छन्ति भूछायाम् ॥ ११० ॥
verse 1.1.1.110
page 0014
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तमिस्रा,
स्त्री,
 (तमोबहुत्वमस्ति अस्याम् ।“ज्योत्स्नातमिस्रेति ।” ५ । २ । ११४ । इतिनिपातनात् साधुः ।) अन्धकाररात्रिः । कृष्ण-पक्षनिशा । इत्यमरः ॥
तमोयुक्तरात्रिमात्रम् ।इति रायमुकुटः ॥
दर्शरात्रिः । इति वाच-स्पतिः ॥
तमस्ततिः । इति मेदिनी । रे, १६१ ॥
(यथा, रघुः । ५ । १३ ।“सूर्य्ये तपत्यावरणाय दृष्टेःकल्पेत लोकस्य कथं तमिस्रा ॥
”)
Grassman
German
támisrā, f., dunkle Nacht, ursprünglich Fem. eines Adjectivs *támisra, dunkel (für tamasra [Page525] von támas), von dem auch das neutr. in der Bedeutung „das Dunkel, die dunkle Nacht“ vorkommt [s. BR.].
-ās [N. p.] {218, 14}.