| YouTube Channel

तप्तकुम्भ (taptakumbha)

 
शब्दसागरः
English
तप्तकुम्भ
m.
 (-म्भः) A hell.
E.
 तप्त, and कुम्भ a jar.
Yates
English
तप्त-कुम्भ (म्भः) 1.
m.
 A hell.
Spoken Sanskrit
English
तप्तकुम्भ taptakumbha
m.
 heated or red-hot jar
Wilson
English
तप्तकुम्भ
m.
 (-म्भः) A hell.
E.
 तप्त, and कुम्भ a jar.
Monier Williams Cologne
English
तप्त—कुम्भ
m.
 a heated or red-hot jar,
MārkP.
 xii, 34
f.
xiv, 87
N.
 of a hell, ib. (cf.
RTL.
p.
 232).
Apte Hindi
Hindi
तप्तकुम्भः
पुं*
 तप्त-कुम्भः -
एक नरक का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तप्तकुम्भ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ನರಕ
व्युत्पत्तिः - > तप्तकुम्भो यत्र
पुराणम्
English
तप्तकुम्भ / TAPTAKUMBHA. A hell. There are twentyeight hells according to viṣṇu purāṇa including taptakumbha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तप्तकुम्भः,
पुं,
 (तप्तः सन्तापितः कुम्भो यत्र ।)नरकविशेषः ॥
(यथा, मार्कण्डेये । १२ । ३४-३९ ।“अतःपरं भीमतरं तप्तकुम्भं निबोध मे ।समन्ततस्तप्तकुम्भा वह्निज्वालासमावृताः ॥
ज्वलदग्निचयोद्वृत्ततैलायश्चूर्णपूरिताः ।तेषु दुष्कृतकर्म्माणो याम्यैः क्षिप्ता ह्यधोमुखाः ॥
क्वाथ्यन्ते विस्फुटद्गात्रगलन्मज्जजलाविलाः ।स्फुटत्कपालनेत्रास्थिछिद्यमाना विभीषणैः ॥
गृध्रैरुत्पाट्य मुच्यन्ते पुनस्तेष्वेव वेगितैः ।पुनः सिमसिमायन्त्रे तैलेनैक्यं व्रजन्ति च ॥
द्रवीभूतैः शिरागात्रस्नायुमांसत्वगस्थिभिः ।ततो याम्यैर्नरैराशु दर्व्व्याघट्टनघट्टिताः ॥
कृतावर्त्ते महातैले मथ्यन्ते पापकर्म्मिणः ।एष ते विस्तरेणोक्तस्तप्तकुम्भो मया पितः ! ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तप्तकुम्भ
पु०
 तप्तः कुम्भो यत्र । नरकभेदे तत्स्वरूपं यथा“अतःपरं भीमतरं तप्तकुम्भं निवोध मे । समन्ततस्तप्त-कुम्भो वह्निज्वालासमावृतः । ज्वलदग्निचयोद्वृत्ततैलायश्चूर्णपूरितः” मार्क०
पु०
 ।