तट (taTa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 तट r. 1st cl. (तटति) To be elevated or high,  to rise. r. 10th cl. (ताटयतिते) To beat.

 तट mfn.
   sub. (-टः-टा-टी-टं) A shore or bank.
	 n.
  (-टं) A field.
 E.
  तट to
to rise or be high,  affix अच्,  fem.  aff.
   ङीप्.

Capeller Eng

English

 तट m.
  ई f.
  slope,  declivity (lit.   & fig.
  )
 shore,  bank.

Yates

English

 तट (टः-टा-टी-टं) 1.
m.
  f.
  n.
  A shore
or bank.
n.
  A field.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 तट r. 1st cl. (तटति) To be elevated or high,  to rise. r. 10th cl.
(ताटयति) To beat.

 तट
mfn.
   sub. (-टः-टा-टी-टं) A shore or bank.
n.
  (-टं) A
field.
E.
  तट to rise or be high,  affix अच्,  fem.  aff.
   ङीप्.

Apte

English

तटः [taṭḥ],  [तट्-अच्]

A slope,  declivity,  precipice.

The sky or horizon. 

An epithet of Śiva. 

टः,  टा,  टी,  टम् The shore or bank,  declivity,  slope
 शीलं शैलतटात् पततु Bh.*
  2.39
 प्रोत्तुङ्गचिन्तातटी Bh.*
  3.45.
 सिन्धो- स्तटावोघ इव प्रवृद्धः Ku.*
  3.6
 U.*
  3.8
 उच्चारणात् पक्षिगणस्तटी- स्तम् Śi.*
  4.18.

A term applied to certain parts of the body which have,  as it were,  sloping sides
 पद्मापयोधर- तटीपरिरम्भलग्न Gīt.*
  1
 नो लुप्तं सखि चन्दनं स्तनतटे Ś. Til.7
 so जघनतट,  कटितट,  श्रोणीतट,  कुचतट,  कण्ठतट,  ललाटतट &c.
  -टम् A field. Comp.
   -आघातः butting,  striking against a bank of declivity
 अभ्यस्यन्ति तटाघातं निर्जितैरावता गजाः Ku.*
  2.5. -द्रुमः a tree standing on the shore. -भू the shore
 आसीना तटभुवि सस्मितेन भर्त्रा Śi.*
  8.19. -स्थ a.
 

(lit. ) situated on a bank or declivity.

(fig. ) standing aloof,  neutral,  indifferent,  alien,  passive
 तटस्थः स्वानर्थान् घटयति च मौनं च भजते Māl.
 1.14
 तटस्थं नैराश्यात् U.*
  3.13
 मया तटस्थस्त्वमुपद्रुतोसि N.*
  3.55. (where तटस्थ has sense 1 also). (-स्थः) an indifferent person,  one neither a friend nor a foe. (-स्थम्) that property or लक्षण of a thing which is distinct from its nature,  and yet is the property by which it is known
 e. g.  गन्धवत्त्व in the case of पृथ्वी.

Apte 1890

English

 तटः [तट्-अच्] 1 A slope,  declivity,  precipice. 
2 The sky or horizon. 
3 An epithet of Śiva. 
टः 
टा,  
टी,  
टं 1 The shore or bank,  declivity,  slope
 शीलं शैलतटात्पततु Bh. 2. 39
 प्रोत्तुंगचिंतातटी Bh. 3. 45
 सिंधोस्तटावोघ इव प्रवृद्धः Ku. 3. 6
 U. 3. 8
 उच्चारणात्पक्षिगणास्तटीस्तं Śi. 4. 18. 
2 A term applied to certain parts of the body which have,  as it were,  sloping sides
 पद्मापयोधरतटीपरिरंभलग्न Gīt. 1
 नो लुप्तं सखि चंदनं स्तनतटे Ś. Til. 7
 so जघनतट,  कटितट,  श्रोणीतट,  कुचतट,  कंठतट,  ललाटतट &c. 
टं A field. 
Comp. 
आघातः butting,  striking against a bank or declivity
 अभ्यस्यंति तटाघातं निर्जितैरावता गजाः Ku. 2. 50. 
स्थ a. {1} (lit.) situated on a bank or declivity. {2} (fig.) standing aloof,  neutral,  indifferent,  alien,  passive
 तटस्थः स्वानर्थान् घटयति च मौनं च भजते Māl. 1. 14
 तटस्थं नैराश्यात् U. 3. 13
 मया तष्टस्थस्त्वमुपद्रुतोसि N. 3. 55 (where तटस्थ has sense 1. also). (
स्थः) an indifferent person,  one neither a friend nor a foe. (
स्थं) that property or लक्षण of a thing which is distinct from its nature,  and yet is the property by which it is known
 e. g. गंधवत्त्व in the case of पृथ्वी. 

Monier Williams Cologne

English

 तट m.
  (exceptionally n.
 ,  Daśar.
  ii,  18/19) a slope,  declivity,  any part of the body which has (as it were) sloping,  sides (cf.   श्रोणि-,  स्तन-,  &c.
  ),  a shore,  MBh.
   (said of Śiva,  xii,  10381),  Hariv.
  &c.
   (ifc.  f(ई). ,  Bhartṛ.
 )

 तट cf.
   अ-,  उत्-
 पुर-तटी.

Monier Williams 1872

English

 तट,  अस्,  आ,  m. f. a slope,  an acclivity,  declivity, 
precipice
 the sky or horizon (as appearing to slope)
(अस्,  आ or ई,  अम्),  m. f. n. a shore or bank
 a term
applied to certain parts of the human body which
have,  as it were,  sloping sides (e. g. श्रोणि-तट, 
स्तन-तट,  q. v.)
 (अम्),  n. a field
 [cf. अ-तट, 
उत्-तट,  पुर-तटी।]
—तट-स्थ,  अस्,  आ,  अम्,  situ-
ated on a declivity,  or on a bank or shore
 standing
near
 indifferent,  not partaking of or engaging in, 
alien,  neuter
 (अस्),  m. an indifferent person,  one
neither a friend nor a foe
 (अम्),  n. that property
which is distinct from the nature of anything and yet
is the faculty by which it is known,  spiritual essence
unconnected with bodily wants or passions.

Macdonell

English

 तट taṭ-a,  m.
  (n. ),  ī,  f.
  slope,  bank
 often —° 🞄of projecting parts of the body.

Benfey

English

 तट तट, 
 I. m.
 
 1. Slope,  MBh. 1, 
1567.
 2. Horizon,  Kathās. 26,  26.
 II.
m.
  and f.
  टी,  and n.
 
 1. A bank,  MBh.
13,  1334.
 2. Often without a special
signification as latter part of a comp.
whose former part denotes a portion of
the human body,  e. g.
अधर-,  The
lips,  Gīt. 4,  23
कटि-,  The hip,  Indr. 2, 
32
कण्ठ-,  The throat,  Rājat. 5,  1
जघन-,  The buttocks,  Bhartṛ. 1,  49
ललाट-,  The forehead,  Śiś. 9,  28
 श्र-
वण-,  The ear,  Ṛt. 5,  13
स्तन-,  The
bosom,  Amar. 21.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
  steep, 
Śāk. d. 137.
दिश्-,  m.
  the end of the
horizon,  Rājat. 3,  253.
विद्रुम-,  adj.
 
f.
  ता,  having banks of coral,  Bhāg. P.
3,  15,  22.

Apte Hindi

Hindi

तटः
पुं*
  - तट्+अच्
"ढाला,  उतार,  कगार"

तटः
पुं*
  - -
आकाश या क्षितिज

तटः
पुं*
  - -
"किनारा,  कूल, उतार,  ढाल"

तटः
पुं*
  - -
शरीर का अवयव

तटम्
नपुं*
   - -
"किनारा,  कूल, उतार,  ढाल"

तटम्
नपुं*
   - -
शरीर का अवयव

तटम्
नपुं*
   - -
खेत

तटः
पुं*
  - तट्+अच्
"ढलान,  कगार,  किनारा"

तटः
पुं*
  - तट्+अच्
क्षितिज

Shabdartha Kaustubha

Kannada

तट
पदविभागः - > त्रिलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೀರ /ದಡ /ನದಿ ತೊರೆ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳ ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶ
निष्पत्तिः - > तट (उच्छ्राये) - "अच्" (३-१-१३४)
प्रयोगाः - > "कस्यार्थधर्मौ वद पीडयामि सिन्धोस्तटावोघ इव प्रवृद्धः"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-६
तट
पदविभागः - > त्रिलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಪಾತ /ಬೆಟ್ಟದ ಜರಿ
तट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿವ /ಪರಮೇಶ್ವರ /ಮಹಾದೇವ
तट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎತ್ತರವಾದ ಸ್ಥಳ
प्रयोगाः - > "आश्लेषि स्नतततयोर्नवांशुकेन"
उल्लेखाः - > माघ० ८-६२
तट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷೇತ್ರ
तट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉನ್ನತವಾದ /ಎತ್ತರವಾದ
विस्तारः - > "तटं नपुंसकं क्षेत्रे प्रतीरे तु तटी त्रिषु"- मेदि० ।

L R Vaidya

English

 tawa {% (I) m. %} 1. A slope,  a declivity,  a precipice
 2. the sky or horizon.

 tawa {% (II) m.n. %} 1. A shore or bank,  सिंधोस्तटावोघ इव प्रवृद्धः K.S.iii.6
 2. certain parts of the body which have sloping sides,  श्रोणीतट,  कुचतट,  ललाटतट,  कटितट &c.),  निःशेषच्युतचंदनं स्तनतटम् K.Pr.i.

 tawa {% (III) n. %} A field.

Bopp

Latin

 तट m. n. (r. तट् surgere s. अ)
1) ripa. HIT. 126. 9.
2) montis planities. UR. 41. 5.
3) clunis. IN. 2. 32.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

वप्र
पु
वप्र,  तट,  पितृ,  केदार
तटो वप्रः पिता वप्रो वप्रः केदार एव च ।
verse 2.1.1.107
page 0008

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  तट्
मूलधातुः:
   तट
धात्वर्थः:
  उच्छ्राये
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  तटति

धातुप्रदीपः

Sanskrit

तटँ तट  उच्छ्राये 
- तटति । तटः । तटम् । तटी । तटिनी सरित्  ।।  306 ।।

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 तट n. Spr. 7183. — °proximity,  Vās. 218,  4.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

gad kha
१) तट २) प्रस्थ

gram ngogs
तट / तीर्थ

ngos
१) कटक २) तट ३) तटी ४) तल ५) पक्ष ६) पार्श्व ७) भित्ति

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
मर्यादा कूलभूः कूलं प्रपातः कच्छरोधसी ॥ १०७७ ॥
तटं तीरं प्रतीरं च पुलिनं तज्जलोज्झितम् ।
सैकतं चान्तरीपं तु द्वीपमन्तर्जले तटम् ॥ १०७८ ॥
-wordlist-
 
मर्यादा (स्त्री),  कूलभू (स्त्री),  कूल (क्ली),  प्रपात (पुं),  कच्छ (पुं),  रोधस् (क्ली),  तट (क्ली),  तीर (क्ली),  प्रतीर (क्ली),  पुलिन (क्ली),  सैकत (क्ली),  अन्तरीप (क्ली),  द्वीप (पुंक्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

तट
तट,  भृगु
नितम्बः कटको ज्ञेयः सानु प्रस्थं तटं भृगुः ।
verse 2.1.1.166
page 0021

तीर
तीर,  कूल,  तट,  कच्छ,  प्रपात,  रोधस्
तीरं कूलं तटं कच्छः प्रपातो रोध उच्यते ।
verse 3.1.1.666
page 0076

नाममाला

Sanskrit

प्रस्थ,  पार्श्व,  तट,  मेखला,  उपत्यका,  तटी,  नितम्ब,  अन्त,  दन्त
प्रस्थं पार्श्वं तटं सानुर्मेखलोपत्यका तटी ।
नितम्बमन्तो दन्तश्च तद्वानपि गिरिः स्मृतः ॥ ९ ॥
verse 0.1.1.9
page 0005

सीम,  उपकण्ठ,  तीर,  पार,  रोधस्,  अवधि,  तट
सीमोपकण्ठं तीरञ्च पारं रोधोऽवधिस्तटम् ॥ २६ ॥
verse 0.1.1.26
page 0013

भङ्ग,  तरङ्ग,  कल्लोल,  वीचि,  उत्कलिका,  आवलि,  पाली,  वेला,  तट,  उच्छ्वास,  विभ्रम
भङ्गस्तरङ्गः कल्लोलो वीचिरुत्कलिकाऽवलिः ।
पाली वेला तटोच्छ्वासौ विभ्रमोऽयमुदन्वतः ॥ २७ ॥
verse 0.1.1.27
page 0013

Mahabharata

English

Taṭa,  Taṭānāṃ pati(ḥ) = Śiva (1000 names^1).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 तट,  उच्छ्राये । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वां-परं-अकं-सेट् ।) उच्छ्राय उच्चीभावः । तटतिपुलिनम् । इति दुर्गादासः ॥

 तट,  क आहतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (चुरां-परं-सकं-सेट् ।) क,  ताटयति । इति दुर्गा-दासः ॥

 तटं,  क्ली,
   (तटति उच्छ्रितं भवतीति । तट उच्छ्राये+ पदाद्यच् ।) क्षेत्रम् । इति मेदिनी । टे,  १६ ॥
(प्रदेशः । यथा,  महाभारते । १ । ३६ । ३ ।“गोकर्णे पुष्करारण्ये तथा हिमवतस्तटे ॥
”)

 तटः,  त्रि,  (तटति उच्छ्रितो भवतीति तट् +अच् ।) तीरम् । इत्यमरः । १ । १० । ७ ॥
तड् इति भाषा ॥
 (यथा,  हरिवंशे । ६७ । ५५ ।“कर्त्तव्यमार्गौ भ्राजेते ह्नदस्यास्य तटावुभौ ॥
”महादेवे,  पुं । सर्व्वोच्छ्रितत्वादस्य तथात्वम् ।यथा,  महाभारते । १२ । २८४ । ३६ ।“नमस्तटाय तट्यायः तटानाम्पतये नमः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 तट उच्छ्राये भ्वा०
  पर०
  सक०
  सेट् । तटति अताटीत्--अतटीत् । तताट तेटतुः । तटम् ।

 तट आहतौ चु०
  उभ०
  सक०
  सेट् । ताटयति--ते अतीतटत् त ।

 तट त्रि०
  तट--अच् । १ कूले नद्यादेस्तीरे अमरः । तीरभूमेश्चनद्याःप्रवाहात् उच्छ्रितत्वात् तथात्वम् । “सिन्धोस्तटा-वोघ इव प्रवृद्धः” कुमा० । स्त्रियां ङीप् । “मालञ्चञ्चश्मशानञ्च नद्यादीनां तटी तथा” सा० द० । २ उच्चक्षेत्रेन०  मेदि० । “निःशेषच्युतचन्दनं स्तनतटं निर्मृष्टरागो-ऽधरः” सा० द० । स्तमः तटमिव उप० स० । ३ शिवेपु०  तस्य सर्वोच्छितत्वात् तथात्वम् “नमस्तटाय तट्यायतटानां पतये नमः” भा० शा० २८५ अ० । ४ उच्छ्रिते त्रि०
  ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

तटँ तट  उच्छ्राये
- तटति  तटम्  तटाकम्  ताटकः  300

धातुवृत्तिः

Sanskrit

तटँ तट  (अर्थः)  उच्छ्राये
( तटति ) तटोस्या अस्तीति तटिनी "अत इनिठनौ'' इति मत्वर्थे इनिः (तठी)  गौरादिपाठान् ङीष् तड आघातइति डकारान्तश्चुरादौ 305

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“तट उच्छ्राये”@} 2 ‘नगाद्यारोह उच्छ्रायः--’ इत्यमरः। 
 ताटकः-टिका,  ताटकः-टिका,  तितटिषकः-षिका,  तातटकः-टिका
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककठतिवत् 3 ज्ञेयानि। 
 तटः- 4 तटी,  इति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (६९४)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-३०८। अक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (१४८)
 04 =>
  [[३। पचाद्यजन्तात् स्त्रियां गौरादिपाठात् ङीष्।]]

Capeller

German

 तट m.
 ,  ई f.
  Abhang (auch übertr.),  Ufer, 
Rand.

Burnouf

French

 तट तट m.
  n.
  et qqf.  तटा f.
  rive,  rivage
plaine,  plateau de montagne.
		 Fesse.
तटस्थ m.
  (स्था) m à m.
  une personne qui se tient sur
le bord,  entre la terre et l'eau,  c-à-d. qui n'est ni pour ni contre, 
ni amie ni ennemie.
तटाक m.
  étang,  mare d'eau,  cf.  तडाक।
तटिनी f.
  (sfx. इन्) rivière.

Stchoupak

French

 तट-
 m.
  (nt.) pente,  rivage,  berge,  talus 
 fig. partie du corps aux
lignes inclinées (hanches,  sein) 
 -ई- f.
  id.
°भू- °भूमि- f.
  rivage,  pente.
°स्थ- a. °स्थित- a. v. qui se tient sur la pente,  fig.
indifférent,  neutre.
तटाघात- m.
  fait (pour l'éléphant) de heurter une digue,  un tas de
sable,  etc.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.