| YouTube Channel

णस (Nasa)

 
शब्दसागरः
English
णस r., 1st cl. (नसते (प्रणसते) 1. To be crooked, (literally or metaphorical-
ly. ).
2. To bend, to make curved or crooked. भ्वा-आत्म-अक-सेट् ।
Wilson
English
णस r. 1st cl. (नसते प्रणसते)
1 To be crooked, (literally or metaphorically.)
2 To bend, to make curved or crooked.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 नस्
मूलधातुः:
 णस
धात्वर्थः:
 कौटिल्ये
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 नसते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
णसँ णस कौटिल्ये
- नसते । प्रणसते । नेसे । अनीनसत् । विनसः । विनासः।। 628 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
णस, ङ ह्वृतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-आत्मं-अकं-सकं च-सेट् ।) ह्वृतिरिह कुटिली-भावस्तत्करणञ्च । ङ, नसते खलः कुटिलःस्यादित्यर्थः । नसते लतांवायुः कुटिलांकरोती-त्यर्थः । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
णस कौटिल्ये
भ्वा०
 आत्म० अक० सेट् । नसते प्रण-मते । अनसिष्ट । नेसे
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
णसँ णस कौटिल्ये
- अस्य नसते नासा नासिका 619
धातुवृत्तिः
Sanskrit
णसँ णस (अर्थः) कौटिल्ये
(नसते प्रणसते नेसे नसितेस्यादि नासयति अनीनसत्) 618
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“णस कौटिल्ये”@} 2 ‘शब्दार्थे नासते नासेः, कौटिल्ये नसते नसेः।।’ 3 इति देवः।
नासकः-सिका, नासकः-सिका, निनसिषकः-षिका, नानसकः-सिका
4 विनः-विनसौ-विनसः, 5 नसितः, इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिक- णभतिवत् 6 ज्ञेयानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (६६८)
02
=>
 (१-भ्वादिः-६२७। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 (श्लो। १८४)
04
=>
 [[४। क्विपि सोः रुत्वविसर्गयोः रूपम्। ‘अत्वसन्तस्य चाधातोः’ (६-४-१४) इत्यत्र ‘अधातोः’ इत्युक्तत्वात् न दीर्घः।]]
05
=>
 [[B। ‘नासोत्थरासलसितान् नसितेन दाम्ना सूतो ययाम समराभ्यसितांस्तुरङ्गान्।।’ धा। का। १। ७९।]]
06
=>
 (६६१)