ढुण्ढि (DhuNDhi)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishढुण्ढिः [ḍhuṇḍhiḥ], An epithet of Gaṇeśa. ण
Monier Williams 1872
EnglishChandas
Sanskritसम-वृत्तम्, 24, 6
मात्राः - 9
द द दा दा दा द
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Apte Hindi
Hindiढुण्ढिः
- ढुण्ढ्+इन्
गणेश का विशेषण
Shabdartha Kaustubha
Kannadaढुण्ढि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಶೀಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಗಣಪತಿ
Aufrecht Catalogus Catalogorum
Englishशब्दकल्पद्रुमः
Sanskritढुण्ढिः, (ढुढ्यतेऽसौ भक्तैरिति । ढुण्ढ अन्वे-षणे + इन् ।) गणेशः । तन्नामकरणं यथा, --गणेशं प्रति शिववाक्यम् ।“अन्वेषणे ढुढिरयं प्रथितोऽस्ति धातुःसर्व्वार्थढुण्ढिततया भव ढुण्ढिनामा ।काशीप्रवेशमपि को लभतेऽत्र देहीतोषं विना तव विनायक ! ढुण्ढिराज ! ॥
”तन्माहात्म्यं यथा, --“ढुण्ढे ! प्रणम्य पुरतस्तव पादपद्मंयो मां नमस्यति पुमानिह काशिवासी ।तत्कर्णमूलमधिगम्य पुरादिशामितत्किञ्चिदत्र न पुनर्भवतास्ति येन ॥
”“यः प्रत्यहं नमति ढुण्ढिविनायक ! त्वांकाश्यां प्रगे प्रतिहताखिलविघ्नसङ्घः ।नो तस्य जातु जगतीतलवर्त्ति वस्तुदुष्प्रापमत्र परत्र च किञ्च नापि ॥
”“प्रथमं ढुण्ढिराजोऽसि मम दक्षिणतो मनाक् ।आढुण्ढ्य सर्व्वभक्तेभ्यः सर्व्वार्थान् संप्रयच्छसि ॥
”तस्य यात्राविधानं यथा, --“माघशुक्लचतुर्थ्यान्तु नक्तं व्रतपरायणाः ।ये त्वां ढुण्ढेऽर्च्चयिष्यन्ति तेऽर्च्च्याः स्युरसुरद्बि-षाम् ॥
विधाय वार्षिकीं यात्रां चतुर्थीं प्राप्य तापसीम् ।शुक्लां शुक्लतिलैर्ब्बद्धान् प्राश्नीयाल्लड्डुकान् व्रती ॥
कार्य्या यात्रा प्रयत्नेन क्षेत्रसिद्धिमभीप्सुभिः ।तस्यां चतुर्थ्यां त्वत्प्रीत्यै ढुण्ढे ! सर्व्वोपसर्गहृत् ॥
तां यात्रां नात्र यः कुर्य्यान्निवेद्य तिललड्डु-कान् ।उपसर्गसहस्रैस्तु स हन्तव्यो ! ममाज्ञया ॥
होमं तिलाज्यद्रव्येण यः करिष्यति भक्तितः ।तस्यां चतुर्थ्यां मन्त्रज्ञस्तस्य मन्त्रः प्रसेत्स्यति ॥
”इति काशीखण्डे । ५० अध्याये ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritढुण्ढि ढुण्ढ--इन् । काशीस्थे गणेशभेदे तग्रामनिरुक्त्या-दिकं काशीख० ५७ अ० उक्तं यथा “अन्वेषणे दुण्ढिरयंप्रथितोऽस्ति धातुः सर्वार्थढुण्ढिततया भव ढुण्ढिनामा ।काशीप्रवेशमपि को लभतेऽत्र देही तोषं विना तव वि-नायक! ढुण्ढिराज!” तन्माहात्म्यं तत्रैव यथा “ढुण्ढेप्रणम्य पुरतस्तव पादपद्मं यो मां नमस्यति पुमानिहकाशिवासी । तत्कर्णमूलमधिगम्य पुरा दिशामि तत्कि-ञ्चिदत्र न पुनर्भवतास्ति येन । यः प्रयहं नमति ढुण्ढि-विनायकं त्वां काश्यां प्रगे प्रतिहताखिलविघ्नसंघः । नोतस्य जातु जगतीतलवर्त्तिनस्तु दुष्प्रापमत्र च परत्र चकिञ्चनापि । प्रथमं ढुण्ढिराजोऽसि मम दक्षिणतो-मनाक् । आढुण्ढ्य सर्वभक्तेभ्यः सर्वार्थान् संप्रयच्छसि” ।तस्य यात्राविधानमुक्तं तत्रैव यथा “माघशुक्लचतुर्थ्यान्तुनक्तव्रतपरायणाः । ये त्वां ढुण्ढेऽर्चयिष्यन्ति तेऽर्च्च्याः स्यु-रसुरद्विषाम् । विधाय वार्षिकीं यात्रां चतुर्थीं प्राप्यतापसीम् । शुक्लां शुक्लतिलैर्बद्धान् प्राश्नीयाल्लडडुकान्व्रती । कार्य्या यात्रा प्रयत्नेनं क्षेत्रसिद्धिमभीप्सुभिः ।तस्यां चतुर्थ्यां त्वत्प्रीत्यै ढुण्ढे! सर्वोपसर्गहृत् । तांयात्नां नात्र यः कुर्य्यानिवेद्य तिल्लड्डुकान् । उपवाससहस्रन्तु स हन्तास्मिन् ममाज्ञया । होमं तिलाज्यद्र-व्येण यः करिष्यति भक्तितः । तस्यां चतुर्थ्यां मन्त्रज्ञस्तथमन्त्रः प्रसेत्स्यति” ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.