| YouTube Channel

टल (Tala)

 
शब्दसागरः
English
टल r. 1st cl. (टलति) To be confused, to be disturbed by fear, anxie-
ty, &c. भ्वा० पर० अक० सेट्-ज्वला० विप्लवे
Wilson
English
टल r. 1st cl. (टलति) To be confused, to be disturbed by fear,
anxiety, &c.
Apte 1890
English
ट(टा)लः,
टलनं Confusion, perturbation.
Monier Williams Cologne
English
टल
=
टाल g. ज्वलादि.
Monier Williams 1872
English
टल or टाल, अस्, m. perturbation, confusion (?).
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
टल्
मूलधातुः:
टल
धात्वर्थः:
वैक्लव्ये
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
टलति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
टलँ टल
मानकरूपान्तरम् - ट्वलँ
ट्वल वैक्लव्ये
- टलति ट्वलति ।। 836, 837 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
टल, विक्लवे इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वां-परं-अकं-सेट् ।) ज, टालः टलः विक्लवो विह्व-लीभावः इति दुर्गादासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
टल विप्लवे (टला)
भ्वा०
-पर० अक० सेट् टलति अटा-लीत टटाल टेलतुः ज्वला० टलः टालः
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
टलँ टल
मानकरूपान्तरम् - ट्वलँ
ट्वल वैप्लव्ये
- विप्लव एव वैप्लव्यम् टलति 804, 805
धातुवृत्तिः
Sanskrit
टलँ टल
मानकरूपान्तरम् - ट्वलँ
ट्वल (अर्थः) वैक्लव्ये
टलतीत्यादि चलतिवत् ( ट्वलति टट्वाल -ट्वलतुः ट्वलिते त्यादि अट्वालीत् ट्वालः, ट्वलः ) स्थलति तस्थाल स्थलिता असथालीदित्यादि तिस्थलिषति ) "स्तौतिण्योरेव'' इति षत्वम् ( स्थलति तस्थालः स्थलिता अस्थालीदित्यादितिस्थलिषति ) "स्तौतिण्योरेव'' इति षत्वम् ( तास्थल्यते तास्थलन्ति स्थालयति अतिष्ठलत् स्थलः स्थालःस्थलम् स्थली ) "जानपद'' इत्यत्राकृत्रिमायां भूमौङीष् अन्यथा ( स्थला स्थालः स्थलम् स्थली ) "जानपद'' इत्यत्राकृत्रिमायां भूमौ ङीष् अन्यथा ( स्थला स्थाली) गौरादित्वात् ङीष् (विष्ठलम् ) "विकुशमिपिभ्यः स्थलम्'' इति मूर्द्धन्यः ! एवं क्कादिभ्यः ( कपिष्टलम् ) "कपिष्ठलो गोत्रे'' इति र्मूद्धन्यो निपात्यते अन्यत्र कन्यत्र कपीनां स्थलं, (कपिस्थलम् ) 821
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“टल वैक्लब्ये”@} 2 ‘--वैप्लव्ये’, विप्लव एव वैप्लव्यम्’ इति क्षीरस्वामी।
‘वैकल्ये’ इति धातुकाव्ये 3।
टालकः-लिका, टालकः-लिका, टिटलिषकः-षिका, टाटलकः-लिका
4 टालः-टलः, इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकचलधातुवत् 5 ज्ञेयानि।
घटादिकार्यं तु नास्य भवतीति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(६४२)
02
=>
(१-भ्वादिः-८३४। अक। सेट्। पर। ज्वलादिः।)
03
=>
(२-२१)
04
=>
[[B। ‘ज्वालेन तापेन चला जडाङ्गीरटालशोकट्वलितप्रतापाः।।’ धा। का। २। २१।]]
05
=>
(५१०)