झर्झर (jharjhara)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
Englishझर्झर mf. (-रः-री) A sort of drum.
(-रः)
1. The Kaliyuga, the pre-
sent Yug or age of the world.
2. The name of a river.
3. A cane-
staff.
4. A cymbal (-रा) A whore.
(-रं) A sound as of splashing
or dropping.
झर्झ an imitative sound like that of water splash-
ing, &c. and र what makes, from रा with ड affix, or झर्झ to cen-
sure, and करच् Unadi
Yates
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishझर्झर - jharjhara - - strainer
चालन - cAlana - - strainer
पवन - pavana - - strainer
पवित्र - pavitra - - strainer
जलपवित्र - jalapavitra - - water-strainer
अवि - avi - - woollen strainer
आर्द्रपवित्र - Ardrapavitra - - having a wet strainer
दण्डपोण - daNDapoNa - strainer with a handle
पवित्रक - pavitraka - - small sieve or strainer
पवित्रपूत - pavitrapUta - - clarified with a strainer
पवित्ररथ - pavitraratha - - having the strainer as a chariot
चालन - cAlana - - causing to pass through a strainer
अत्यवि - atyavi - - passing over or through the strainer
अण्व - aNva - - fine interstice or hole in the strainer used for the soma juice
Wilson
Englishझर्झर
mf. (-रः-री) A sort of drum.
(-रः)
1 The Kali yug, the present Yug or age of the world.
2 The name of a river.
(-रा) A whore.
(-रं) A sound as of
splashing or dropping.
झर्झ an imitative sound like that of water splashing, &c. and
र what makes, from रा with ड affix, or झर्झ to censure,
and अरन् Uṇādi
Apte
Englishझर्झरः [jharjharḥ], 1 A sort of drum.
The Kali age.
A cane-staff.
An iron instrument used in cooking.
A cymbal. -रा A whore, harlot. -री A sort of drum. -रम् A sound as of splashing or dropping.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiझर्झरः
- झर्झ्+अरन्
एक प्रकार का ढोल
झर्झरः
- -
कलियुग
झर्झरः
- -
बेंत की छड़ी
झर्झरः
- -
"झाँझ, मजीरा"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaझर्झर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಝಾಯಿಯೆಂಬ ಒಂದು ವಾದ್ಯ
झर्झर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಮಟೆ
झर्झर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನದ /ಒಂದು ಗಂಡು ಹೊಳೆ
झर्झर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಲಿಯುಗ
निष्पत्तिः - > झर्झ (शब्दे) - "अरः" (उ० ३-१३१)
विस्तारः - > "झर्झरः स्यात् कलियुगे वाद्यभाण्डे नदान्तरे" - मेदि० । "नदप्रभेदे वाद्ये च झर्झरः" - त्रिकाण्ड० ।
झर्झर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆತ್ತದ ಕೋಲು
प्रयोगाः - > "कञ्कुकोष्णीषिणस्तत्र वेत्रझर्झरपाणयः"
उल्लेखाः - > भा० भीष्म० ९७-३४
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskritहूतौ हक्कारकाकारौ च चण्डालानां तु वल्लकी ॥ ८१ ॥
काण्डवीणा कुवीणा च डक्कारी किंनरी तथा ।
सारिका खुङ्खणी चाथ दर्दरे कलसीमुखः ॥ ८२ ॥
सूत्रकोणो डमरुकं समौ पणवकिकणौ ।
शृङ्गवाद्ये शृङ्गमुखं हुडुक्कस्तालमर्दलः ॥ ८३ ॥
काहला तु कुहाला स्याच्चण्डको लाहला च सा ।
संवेशप्रतिबोधार्धे द्रगडद्रकटावुभौ ॥ ८४ ॥
देवतार्चनतूर्ये तु धूमलो वलिरित्यपि ।
क्षुल्लकं मृतयात्रायां मङ्गले प्रियवादिका ॥ ८५ ॥
रणोद्यमे त्वर्धतूरो वाद्यभेदास्तथापरे ।
डिण्डिमो झर्झरो मडुस्तिमिला किरिकिच्चिका ॥ ८६ ॥
लम्बिका टट्टरी वेध्या कलापूरादयोऽपि च ।
हक्कारक (पुं), आकार (पुं), काण्डवीणा (स्त्री), कुवीणा (स्त्री), डक्कारी (स्त्री), किंनरी (स्त्री), सारिका (स्त्री), खुङ्खणी (स्त्री), दर्दर (पुं), कलसीमुख (पुं), सूत्रकोण (पुं), डमरुक (क्ली), पणव (पुं), किङ्कण (पुं), शृङ्गवाद्य (क्ली), शृङ्गमुख (क्ली), हुडुक्क (पुं), तालमर्दक (पुं), काहला (स्त्री), कुहाला (स्त्री), चण्डकोलाहला (स्त्री), द्रगड (पुं), द्रकट (पुं), देवतार्चनतूर्य (क्ली), धूमल (पुं), बलि (पुं), क्षुण्णक (क्ली), प्रियवादिका (स्त्री), अर्धतूर (पुं), डिण्डिम (पुं), झर्झर (पुं), मड्डु (पुं), तिमिला (स्त्री), किरिकिच्चिका (स्त्री), लम्बिका (स्त्री), टट्टरी (स्त्री), वेध्या (स्त्री), कलापूरा (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritझर्झरः, (झर्झ इत्यव्यक्तशब्दं रातीति । रा +कः । यद्बा, झर्झति शब्दायते इति । झर्झ +बहुलवचनात् अरः ।) वाद्यविशेषः । इत्यमरः ।१ । ७ । ८ ॥
चर्म्मपुटाच्छादितकाष्ठस्थानम् ।इति तट्टीकासारसुन्दरी ॥
करड इति ख्यातः ।“डिण्डिमो डेङ्गरीप्रोक्तो झर्झरः पटहः स्मृतः ॥
”इति भरतधृतवैकुण्ठः ॥
तत्पर्य्यायः । झल्लकी २ झल्ली ३ झलरी ४झर्झरी ५ । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, हठयोगप्रदीपिकायाम् । ४ । ८५ ।“आदौ जलधिजीमूतभेरीझर्झरसम्भवाः ॥
”झर्भ्यते निन्द्यते इति । झर्झ भर्त्से + अरः ।)कलियुगम् । (झर्झरोझर्झरशब्द इवास्त्यस्येति ।अच् ।) नदभेदः । इति मेदिनी । रे, १५८ ।(हिरण्याक्षपुत्त्रविशेषः । यथा, हरिवंशे ।३ । ७९ ।“हिरण्याक्षसुताः पञ्च विद्बांसः सुमहाबलाः ।झर्झरः शकुनिश्चैव भूतसन्तापनस्तथा ।महानाभश्च विक्रान्तः कालनाभस्तथैव च ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritझर्झर झर्झ--करच् । (झाँज) इति ख्याते १ वाद्यभेदे२ पटहे, ३ कलियुगे, ४ नदभेदे च । ३ वाद्यभेदे स्त्रीङीप् मेदि० । ६ वेत्रनिर्मितदण्डभेदे “काञ्चनोष्णीषि-णस्तत्र वेत्रझर्झरपाणयः” भा० भी० ९८ अ० । ७ वेश्यायांस्त्री त्रिका० टाप् । ८ तारादेव्यां स्त्री झङ्कृताशब्दे उदा० ।९ वाद्यभेदे स्त्रीशब्दर० गौरा० ङीष् । १० पाकसाधने लौह-मये (झाझरा) इति ख्याते पदार्थे रत्नमा० । झर्झरःतद्वाद्यं शिल्पमस्य वा ठक् । झार्झारिकत्द्वादनशीले पक्षे अण् । झर्झर तत्रार्थे स्वार्थे क । झर्झरिकातारिण्यां झङ्कृताशब्दे उदा० ।
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
