| YouTube Channel

ज्योतिश्शास्त्र (jyotizzAstra)

 
Apte Hindi
Hindi
ज्योतिश्शास्त्रम्
नपुं*
ज्योतिस्-शास्त्रम् -
"गणितज्योतिष या नक्षत्रविद्या, फलितज्योतिष"
L R Vaidya
English
jyotiSSAstra {% n. %} astronomy or astrology.
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: ज्योतिश्शास्त्रम्
Root: ज्योतिश्शास्त्र
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः सूर्यादीनां गत्यादिज्ञापकं शास्त्रम्
Meaning(s):
Science of the stars
Shloka(s):
2|1|50|2 ज्योतिषामयनं ज्योतिःशास्त्रं राशिर्ग्रहाह्वयः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
2|1|50|2 ज्योतिषामयनम् (ज्योतिषामयन) (नपुं) Epithet of Jyotiśśastra सूर्यादीनां गत्यादिज्ञापकं शास्त्रम्
2|1|50|2 ज्योतिश्शास्त्रम् (ज्योतिश्शास्त्र) (नपुं) Science of the stars सूर्यादीनां गत्यादिज्ञापकं शास्त्रम्
Related word(s):
जातिः पौरुषेयः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ज्योतिः(श्शा)शास्त्र
न०
ज्योतिषां सूर्य्याद्येनां गत्यादिज्ञापकं शास्त्रम् वा शत्वम् सूर्य्यदिग्रहगत्यादिबोधकेकालज्ञाने वेदाङ्गे शास्त्रभेदे “वेदास्तावद्यज्ञकर्मप्रवृत्ता-यज्ञाः प्रोक्तास्ते तु कालांश्रयेण शास्त्रादस्मात् काल-वोधो यतः स्यादु वेदाङत्वं ज्योतिषस्योक्तमस्मात् ।शब्दशास्त्रं मुखं ज्योतिषं चक्षुषी श्रोत्रभुक्तं निरुक्तं चकल्पः करौ या तु शिक्षास्य वेदस्य सा नासिका पाद-पद्मद्वयं छन्द आर्य्यैबुधैः वेदचक्षुः किलेदं स्मृतंज्योतिषं मुख्यता चाङ्गमध्येऽस्य तेनोच्यते संयुतोऽपो-तरैः कर्णनासादिभिश्चक्षुषाङ्गेन हीनो किञ्चित्करः ।तस्माद्द्विजैरध्यनीयमेतत् पुण्यं रहस्यं परमं चतत्त्वम् यो ज्योतिषं वेत्ति नरः सम्यग् धर्मार्थकामान्लभते यशश्च” “ज्योतिःशास्त्रमनेकभेदविपयम्” पृ० स०१ अ० अस्य भेदादि अङ्गशब्दे ७३ पृ० दृश्यम्