| YouTube Channel

जै (jai)

 
शब्दसागरः
English
जै r. 1st cl. (जयति) To wane or decline.
E.
 भ्वा-प-अक-अनिट्.
Yates
English
जै जायति 1.
a. To wane or decline.
Wilson
English
जै r. 1st cl. (जायति) To wane or decline.
Apte
English
जै [jai], 1
P.
 (जायति) To wane, decline, perish.
Apte 1890
English
जै {c1c} P. (जायति) To wane, decline, decay, perish.
Monier Williams Cologne
English
जै
cl.
 1. जायति, to wane, perish,
Dhātup.
 xxii, 17
cf.
 √ क्षै.
Monier Williams 1872
English
जै जै, cl. 1. P. जायति, जजौ, जास्यति, जा-
तुम्, to wane, decline, fade away, perish
[cf.
1. ज्या।]
Benfey
English
† जै जै (akin to ज्या), i. 1, Par. To
wane.
Bopp
Latin
जै 1. P. (क्षये) perire
cf. क्षै.
Kridanta Forms
Sanskrit
जै (जै॒ क्षये - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = जानम्
अनीयर् = जानीयः - जानीया
ण्वुल् = जायकः - जायिका
तुमुँन् = जातुम्
तव्य = जातव्यः - जातव्या
तृच् = जाता - जात्री
क्त्वा = जात्वा
ल्यप् = प्रजाय
क्तवतुँ = जातवान् - जातवती
क्त = जातः - जाता
शतृँ = जायन् - जायन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 जै
मूलधातुः:
धात्वर्थः:
 क्षये
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 अनिट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 जायति
अनुबन्धादिविशेषः:
 ऐकारान्तः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जै, क्षये । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-परं-अकं-अनिट् ।) जायति । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जै क्षये
भ्वा०
पर०
 अक० अनिट् । जयति । अजासीत् । अओदित् जानः ।
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“जै क्षये”@} 2 3 जायकः-यिका, 4 जापकः-पिका, 5 जिजासकः-सिका, 6 जाजायकः-यिका
जाता-त्री, जापयिता-त्री, जिजासिता-त्री, जाजायिता-त्री
7 जायन्-न्ती, जापयन्-न्ती, जिजासन्-न्ती
-- जास्यन्-न्ती-ती, जापयिष्यन्-न्ती-ती, जिजासिष्यन्-न्ती-ती
-- -- जापयमानः, जापयिष्यमाणः, -- जाजायमानः, जाजायिष्यमाणः
8 9 10 प्रजाः-प्रजौ-प्रजाः
-- -- -- जातम्-तः, जापितः, जिजासितः, जाजायितः-तवान्
11 प्रजः, 12 जायः, जापः, जिजासुः, 13 जाजः
जातव्यम्, जापयितव्यम्, जिजासितव्यम्, जाजायितव्यम्
जानीयम्, जापनीयम्, जिजासनीयम्, जाजायनीयम्
14 जेयम्, जाप्यम्, जिजास्यम्, जाजाय्यम्
15 ईषज्जानः-दुर्जानः-सुजानः
-- -- -- जायमानः, जाप्यमानः, जिजास्यमानः, जाजाय्यमानः
जायः, जापः, जिजासः, जाजायः
जातुम्, जापयितुम्, जिजासितुम्, जाजायितुम्
जातिः, 16 प्रजा, जापना, जिजासा, जाजाया
17 जानम्, जापनम्, जिजासनम्, जाजायनम्
जात्वा, जापयित्वा, जिजासित्वा, जाजायित्वा
प्रजाय, प्रजाप्य, प्रजिजास्य, प्रजाजाय्य
जायम् २, जात्वा २, जापम् २, जापयित्वा २, जिजासम् २, जिजासित्वा २, जाजायम् २
च्जाजायित्वा २। 18
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (६२३)
02
=>
 (१-भ्वादिः-९१४। अक। अनि। पर।)
03
=>
 [[३। ‘आदेच उपदेशेऽशिति’ (६-१-४५) इत्यनैमित्तिके आत्त्वे, ‘आतो युक् चिण्- कृतोः’ (७-३-३८) इति युगागमः। एवं घञि णमुल्यपि ज्ञेयम्।]]
04
=>
 [[४। आत्त्वे, आदन्तलक्षणः पुगागमः। एवं ण्यन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
05
=>
 [[५। द्वित्वे, ‘सन्यतः’ (७-४-७९) इतीत्वम्। एवं सन्नन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
06
=>
 [[६। यङि, द्वित्वे, अभ्यासस्य ‘दोर्घोऽकितः’ (७-४-८६) इति दीर्घः। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
07
=>
 [[७। ‘-- अशिति’ (६-१-४५) इति प्रतिषेधात् पूर्वमायादेशे रूपम्।]]
08
=>
 [[८। ‘येषणाप्तहरिजेषसम्भ्रमान्नेषितस्मृतिरपेषितो रथात्।।’ धा। का। १-७८।]]
09
=>
 [पृष्ठम्०५८८+ २१]
10
=>
 [[१। क्विपि, सोः रुत्वविसर्गौ। आकारान्तोऽयं शब्दः।]]
11
=>
 [[२। ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-१-१३६) इति कप्रत्ययः। ‘आतो लोपः--’ (६-४-६४) इत्याकारलोपः।]]
12
=>
 [[३। ‘श्याद्व्यधाश्रु--’ (३-१-१४१) इति कर्तरि णप्रत्ययः।]]
13
=>
 [[४। यङन्तादचि, ‘न धातुलोप--’ (१-१-४) इति सूत्रप्रत्याख्यानपक्षे, यङवयवाकार- स्यातो लोपे यङो लुकि, अल्लोपस्य स्थानिवद्भावात् ‘आतो लोप इटि च’ (६-४-६४) इत्युत्तरखण्डस्थाकारलोपः।]]
14
=>
 [[५। यति, आत्वे, ‘ईद्यति’ (६-४-६५) इतीत्त्वे गुणः।]]
15
=>
 [[६। ‘आतो युच्’ (३-३-१२८) इति खलपवादो युच्।]]
16
=>
 [[७। ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-३-१०६) इत्यङ्।]]
17
=>
 [[आ। ‘खाताशयोऽक्षाममुदा पुनश्च मग्नोऽन्यथाऽपश्यदजानमीशम्।।’ धा। का। २। ३१।]]
18
=>
 [पृष्ठम्०५८९+ २६]
Burnouf
French
*जै जै। जेयामि 1
p. जजौ
f2.
जातास्मि
etc. Dépérir, se détruire peu à peu. Cf. क्षै।