| YouTube Channel

जृम्भिका (jRmbhikA)

 
शब्दसागरः
English
जृम्भिका
f.
 (-का) Gaping, yawning.
E.
 जृम्भि and क्वुन् affix, fem. form.
Yates
English
जृम्भिका (का) 1.
f.
 Gaping.
Wilson
English
जृम्भिका
f.
 (-का) Gaping, yawning.
E.
 जृम्भि, and क्वुन् affix, fem. form.
Monier Williams Cologne
English
जृम्भिका
f.
 yawning,
MBh.
 v, 282
f.
Kād.
Kathās.
Apte Hindi
Hindi
जृम्भिका
स्त्री*
 - "जृम्भ्+कन्, इत्वम्+टाप्"
"जमुहाई लेना, उबासी लेना"
जृम्भिका
स्त्री*
 - "जृम्भ्+कन्, इत्वम्+टाप्"
"खुलना खिलना, विस्तृत होना"
जृम्भिका
स्त्री*
 - "जृम्भ्+कन्, इत्वम्+टाप्"
अँगड़ाई लेना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जृम्भिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಕಳಿಕೆ
निष्पत्तिः - > जृम्भा - स्वार्थे "कन्" (५-४-५) । अत इत्वम् ।
L R Vaidya
English
jfMBikA {% f. %} 1. Yawning
2. opening, blossoming, मालती शिरसि जृंभणोन्मुखी Bhartr.i.25 or जृंभारंभप्रविततदलोपांतजालप्रविषैरुस्रैर्भानोः Ve.ii.
3. stretching (the limbs), मुहुर्मुहुर्जृंभणतत्पराणि (अंगानि) Rt.vi.10.
Kridanta Forms
Sanskrit
जृन्भ् (जृ꣡भिँ॒ गात्रविनामे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = जृम्भणम्
अनीयर् = जृम्भणीयः - जृम्भणीया
ण्वुल् = जृम्भकः - जृम्भिका
तुमुँन् = जृम्भितुम्
तव्य = जृम्भितव्यः - जृम्भितव्या
तृच् = जृम्भिता - जृम्भित्री
क्त्वा = जृम्भित्वा
ल्यप् = प्रजृम्भ्य
क्तवतुँ = जृम्भितवान् - जृम्भितवती
क्त = जृम्भितः - जृम्भिता
शानच् = जृम्भमाणः - जृम्भमाणा
Mahabharata
English
Jṛmbhikā (“yawning, ” personif.). § 555 (Indravijaya): V, 9, 282 (Vṛtranāśinīṃ, created by Indra), 283 (tataḥ prabhṛti lokasya Jºā prāṇasaṃśritā).
पुराणम्
English
जृम्भिका / JṚMBHIKĀ. Yawning or gaping. For the Purāṇic story of how gape came into existence in the world, see under koṭṭuvā (Gape).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जृम्भिका,
स्त्री,
 (जृम्भा + स्वार्थे कन् टापि अतइत्वञ्च ।) जृम्भः । इति शब्दरत्नावली ॥
(निद्रावेगधारणजनितरोगविशेषः । यथा, वाभटेसूत्रस्थाने चतुर्थेऽध्याये ।“निद्राया मोहमूर्द्धाक्षिगौरवालस्यजृम्भिकाः ।अङ्गमर्द्दश्च तत्रेष्टः स्वप्नः संवाहनानि च ॥
”जृम्भ + णिच् + ण्वुल् । टापि अत इत्वम् ।जृम्भणकारकोऽस्त्रविशेषः । यथा, महाभारते ।५ । ९ । ५२ ।“असृजंस्ते महासत्त्वा जृम्भिकां वृत्तनाशि-नीम् ॥
”)
Stchoupak
French
जृम्भिका-
f.
 bâillement.