| YouTube Channel

जीवकः (jIvakaH)

 
Apte Hindi
Hindi
जीवकः
पुं*
 - जीव्+णिच्+ण्वुल्
जीवधारी प्राणी
जीवकः
पुं*
 - -
सेवक
जीवकः
पुं*
 - -
"बौद्धभिक्षु, भिक्षा के सहारे ही जीवित रहने वाला भिखारी"
जीवकः
पुं*
 - -
सूदखोर
जीवकः
पुं*
 - -
सपेरा
जीवकः
पुं*
 - -
वृक्ष
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 क्षपणकः, जीवकः
noun
नग्नः जैनसाधुः।
"एषा क्षपणकानां सभा।"
Synonyms:
 क्षपणकः, जीवकः
noun
बौद्धभिक्षूणाम् एकः सम्प्रदायः।
"अस्मिन् क्षेत्रे क्षपणकानां प्रभावः अस्ति।"
Synonyms:
 सजीवः, जीवः, जीवितः, जीवकः, प्राणयुतः, प्राणोपेतः।
noun
यः प्राणीति।
"जीवितस्य विषये स्मृतिलेखनं साहसम् एव।"
Synonyms:
 व्यालिकः, जीवकः, आहितुण्डिकः
noun
यः सर्पान् पालयति।
"व्यालिकः आलाबुवाद्यस्य नादेन सर्पं नर्तयति।"
Tamil
Tamil
ஜீவக: : உயிருள்ள பிராணி, வேலைக்காரன், பௌத்த பிக்ஷூ, பிச்சைக்காரன், வட்டி வாங்குபவன், பாம்பு பிடிப்பவன்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: जीवकः
Root: जीवक
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ tree
⇒ water
⇒ alive
⇒ usurer
⇒ beggar
⇒ living
⇒ servant
⇒ generating
⇒ livelihood
⇒ long living
⇒ living being
⇒ snake-catcher
⇒ plant jIvanti
⇒ living on others
⇒ life-giving element
⇒ for whom long life is desired
⇒ one of the 8 principal drugs called aSTavarga
Shloka(s):
2|4|43|2 ► प्लक्षश्च तिन्तिडी चिञ्चाम्लिकाथो पीतसारके॥ (वनौषधिवर्गः)
2|4|44|1 ► सर्जकासनबन्धूकपुष्पप्रियकजीवकाः। (वनौषधिवर्गः)
2|4|142|2 ► कूर्चशीर्षो मधुरकः शृङ्गह्रस्वाङ्गजीवकाः॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|43|2 ⇢ पीतसारकः (पीतसारक) (पुं) ⇒ neem tree [Azadirachta Indica - Bot.], Sage leaved Alangium [Alangium salviifolium - bot.]
➠ 2|4|44|1 ⇢ सर्जकः (सर्जक) (पुं) ⇒ shaala tree [Vatica Robusta - Bot.], Indian-laurel [Terminalia Tomentosa - Bot.]
➠ 2|4|44|1 ⇢ असनः (असन) (पुं) ⇒ one who throws or discharges, Indian-laurel [Terminalia Tomentosa - Bot.]
➠ 2|4|44|1 ⇢ बन्धूकपुष्पः (बन्धूकपुष्प) (पुं)
➠ 2|4|44|1 ⇢ प्रियकः (प्रियक) (पुं) ⇒ bee, chameleon, kind of bird, kind of tree, kind of deer with a very soft skin
➠ 2|4|44|1 ⇢ जीवकः (जीवक) (पुं) ⇒ tree, water, alive, usurer, beggar, living, servant, generating, livelihood, long living, living being, snake-catcher, plant jIvanti, living on others, life-giving element, for whom long life is desired, one of the 8 principal drugs called aSTavarga
➠ 2|4|142|2 ⇢ कूर्चशीर्षः (कूर्चशीर्ष) (पुं)
➠ 2|4|142|2 ⇢ मधुरकः (मधुरक) (पुं) ⇒ sweet, pleasant, agreeable, leaf mustard [Brassica juncea - Bot.]
➠ 2|4|142|2 ⇢ शृङगः (शृङ्ग) (पुं)
➠ 2|4|142|2 ⇢ ह्रस्वाङगः (ह्रस्वाङ्ग) (पुं) ⇒ dwarf, dwarfish, short-bodied, medicinal plant and root jIvaka
➠ 2|4|142|2 ⇢ जीवकः (जीवक) (पुं) ⇒ tree, water, alive, usurer, beggar, living, servant, generating, livelihood, long living, living being, snake-catcher, plant jIvanti, living on others, life-giving element, for whom long life is desired, one of the 8 principal drugs called aSTavarga
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
जातिः ➡ वृक्षः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जीवकः,
पुं,
 (जीवयति आरोग्यं करोतीति । जीव+ णिच् + ण्वुल् ।) अष्टवर्गान्तर्गतौषधविशेषः ।तत्पर्य्यायः । कूर्च्चशीर्षः २ मधुरकः ३ शृङ्गः ४ह्नस्वाङ्गः ५ । इत्यमरः । २ । ४ । १४२ ॥
जीवनः६ दीर्घायुः ७ प्राणदः ८ जीव्यः ९ भृङ्गाह्वः १०प्रियः ११ चिरञ्जीवी १२ मधुरः १३ मङ्गल्यः १४कूर्च्चशीर्षकः १५ वृद्धिदः १६ आयुष्मान् १७जीवदः १८ बलदः १९ । अस्य गुणाः । मधु-रत्वम् । शीतत्वम् । रक्तपित्तानिलार्त्तिक्षय-दाहज्वरनाशित्वम् । शुक्रश्लेष्मविवर्द्धनत्वञ्च ।इति राजनिर्घण्टः ॥
बलकारित्वम् । कार्श्य-वातनाशित्वम् । तस्य रूपं यथा, --“जीवकर्षभकौ ज्ञेयौ हिमाद्रिशिखरोद्भवौ ।रसोनकन्दवत्कन्दौ निःसारौ सूक्ष्मपत्रकौ ॥
जीवकः कूर्च्चकाकारः ऋषभो वृषशृङ्गवत् ।जीवकर्षभकस्थाने विदारीमूलम् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
* ॥
प्राणकः । पीतशालः । क्षपणः । इति मेदिनी ।के, ९५ ॥
जीवकः, त्रि, (जीवति प्रभुसेवावृत्त्या इति । जीव+ ण्वुल् ।) सेवकः । वृद्ध्याशी । जीवी ॥
(यथा, महाभारते । १३ । १४१ । ६६ ।“त्रैविद्यो ब्राह्मणो विद्वान् न चाध्ययनजीवकः ॥
”)अहितुण्डिकः । इति मेदिनी । के, ९५ ॥