जिष्णु (jiSNu)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English जिष्णु jiSNu triumphant
जिष्णु jiSNu conquering
जिष्णु jiSNu vanquishing
जिष्णु jiSNu excelling
जिष्णु jiSNu victorious
जिष्णु jiSNu winning
जिष्णु jiSNu indra
जिष्णु jiSNu viSNu
जिष्णु jiSNu sun
जिष्णु jiSNu arjuna
Wilson
EnglishApte
Englishजिष्णु [jiṣṇu], [जि-गृत्स्नु]
Victorious, triumphant, 4. 85
1.18.
Winning, gaining.
(At the end of ) Conquering, excelling
अलिनीजिष्णुः कचानां चयः 1.5
13.21.
ष्णुः The sun.
of Indra
असौ जिष्णु- रभवत् तत्र स म्लेच्छो$भून्महीधरः Śiva. B.21.52.
of Viṣṇu.
of Arjuna
जातस्पृहः पुण्यजनः स जिष्णौ 3. 31
...... द्युतिजिष्णु जिष्णुरभृतोष्णवारणम् 13.21.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishजिष्णु जिष्णु, उस्, उस्, उ (fr. rt. 1. जि), vic-
torious, triumphant, gaining, winning
(with acc. or
at end of comp.) vanquishing, conquering, excelling
(उस्), m. the sun
an epithet of Indra, of Viṣṇu,
and of Arjuna
N. of a Vasu
N. of a son of Manu
Bhautya, N. of the father of Brahma-gupta
[cf.
परा-जिष्णु।]
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiजिष्णु
वि* - जि+गुत्स्नु
"विजयी, विजेता"
जिष्णु
वि* - -
"विजय लाभ करने वाला, लाभ उठाने वाला"
जिष्णु
वि* - -
"जीतने वाला, आगे बढ़ जाने वाला"
जिष्णुः
- -
सूर्य
जिष्णुः
- -
इन्द्र
जिष्णुः
- -
विष्णु
जिष्णुः
- -
अर्जुन
Shabdartha Kaustubha
Kannadaजिष्णु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > जि (जये) - "क्स्नुः" (३-२-१३९)
प्रयोगाः - > "विष्णुर्विक्रमणाद्देवो जयनाज्जिष्णुरुच्यते"
उल्लेखाः - > भा० उद्योग० ६९-१३
जिष्णु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಜುನ
प्रयोगाः - > "भुजङ्गपाशान् भुजवीर्यशाली प्रबन्धनाय प्रजिघाय जिष्णुः"
उल्लेखाः - > किरा० १६-३६
विस्तारः - > "अहं दुरापो दुर्धर्षो दमनः पाकशासनिः । तेन देचमनुष्येषु जिष्णुर्नाम्नास्मि विश्रुतः ॥" - भा० विरा० ४
जिष्णु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಂದ್ರ
जिष्णु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯ
जिष्णु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಷ್ಟವಸುಗಳು
जिष्णु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜಯಶಾಲಿ /ಜಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದವನು
प्रयोगाः - > "इति जित्वा दिशो जिष्णुर्न्यवर्तत रथोद्धतम्"
उल्लेखाः - > रघु० ४-८५
विस्तारः - > "जिष्णुः शक्रेऽर्जुने विष्णौ जित्वरेऽर्र्के वसुष्वपि" - हेम० ।
L R Vaidya
Englishभूतसङ्ख्या
Sanskrit१४, इन्द्र, इन्द्रक, कौशिक, गुणस्थान, जिष्णु, पुरन्दर, पूर्वप, भुवन, भूतग्राम, मनु, रज्जु, लोक, वज्रिन्, वासव, विद्या, शक, शक्वरी, शचीपति, सुराधिप, सुरेश
Bopp
LatinSchmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
GermanWordnet
Sanskrit जिष्णु, विजेता, विजयिन्
यः पराजयते।
"जिष्णुना राज्ञा पराजितः राजा बद्धः।"
Sanskrit Tibetan
Tibetanngang tshul
१) जिष्णु २) शील
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritइन्द्रो हरिर्दुश्च्यवनोऽच्युताग्रजो वज्री विडौजा मघवान्पुरंदरः ।
प्राचीनबर्हिः पुरुहूतवासवौ संक्रन्दनाखण्डलमेघवाहनाः ॥ १७१ ॥
सुत्रामवास्तोष्पतिदल्मिशक्रा वृषा शुनासीरसहस्रनेत्रौ ।
पर्जन्यहर्यश्वऋभुक्षिबाहुदन्तेयवृद्धश्रवसस्तुराषाट् ॥ १७२ ॥
सुरर्षभस्तपस्तक्षो जिष्णुर्वरशतक्रतुः ।
कौशिकः पूर्वदिग्देवाप्सरःस्वर्गशचीपतिः ॥ १७३ ॥
पृतनाषाडुग्रधन्वा मरुत्वान्मघवास्य तु ।
दिक्पाल (पुं), इन्द्र (पुं), हरि (पुं), दुश्च्यवन (पुं), अच्युताग्रज (पुं), वज्रिन् (पुं), विडौजस् (पुं), मघवन् (पुं), पुरन्दर (पुं), प्राचीनबर्हिस् (पुं), पुरुहूत (पुं), वासव (पुं), सङ्क्रन्दन (पुं), आखण्डल (पुं), मेघवाहन (पुं), सुत्रामन् (पुं), वास्तोष्पति (पुं), दल्मि (पुं), शक्र (पुं), वृषन् (पुं), सुनाशीर (पुं), सहस्रनेत्र (पुं), पर्जन्य (पुं), हर्यश्व (पुं), ऋभुक्षिन् (पुं), बाहुदन्तेय (पुं), वृद्धश्रवस् (पुं), तुराषाह् (पुं), सुरर्षभ (पुं), तपस्तक्ष (पुं), जिष्णु (पुं), वरक्रतु (पुं), शतक्रतु (पुं), कौशिक (पुं), पूर्वदिक्पति (पुं), देवपति (पुं), अप्सरःपति (पुं), स्वर्गपति (पुं), शचीपति (पुं), पृतनाषाह् (पुं), उग्रधन्वन् (पुं), मरुत्वत् (पुं), मघवन् (पुं)
विष्णुर्जिष्णुजनार्दनौ हरिहृषीकेशाच्युताः केशवो
दाशार्हः पुरुषोत्तमोऽब्धिशयनोपेन्द्रावजेन्द्रानुजौ ।
विष्वक्सेननरायणौ जलशयो नारायणः श्रीपति-
र्दैत्यारिश्च पुराणयज्ञपुरुषस्तार्क्ष्यध्वजोऽधोक्षजः ॥ २१४ ॥
गोविन्दषड्बिन्दुमुकुन्दकृष्णा वैकुण्ठपद्मेशयपद्मनाभाः ।
वृषाकपिर्माधववासुदेवौ विश्वंभरः श्रीधरविश्वरूपौ ॥ २१५ ॥
दामोदरः शौरिसनातनौ विधुः पीताम्बरो मार्जजिनौ कुमोदकः ।
त्रिविक्रमो जह्नुचतुर्भुजौ पुनर्वसुः शतावर्तगदाग्रजौ स्वभूः ॥ २१६ ॥
मुञ्जकेशिवनमालिपुण्डरीकाक्षबभ्रुशशबिन्दुवेधसः ।
पृश्निशृङ्गधरणीधरात्मभूः पाण्डवायनसुवर्णबिन्दवः ॥ २१७ ॥
श्रीवत्सो देवकीसूनुर्गोपेन्द्रो विष्टरश्रवाः ।
सोमसिन्धुर्जगन्नाथो गोवर्धनधरोऽपि च ॥ २१८ ॥
यदुनाथो गदाशार्ङ्गचक्रश्रीवत्सशङ्खभृत् ।
विष्णु (पुं), जिष्णु (पुं), जनार्दन (पुं), हरिकेश (पुं), हृषीकेश (पुं), अच्युत (पुं), केशव (पुं), दाशार्ह (पुं), पुरुषोत्तम (पुं), अब्धिशयन (पुं), उपेन्द्र (पुं), अज (पुं), इन्द्रानुज (पुं), विष्वक्सेन (पुं), नरायण (पुं), जलशय (पुं), नारायण (पुं), श्रीपति (पुं), दैत्यारि (पुं), पुराणपुरुष (पुं), यज्ञपुरुष (पुं), तार्क्ष्यध्वज (पुं), अधोक्षज (पुं), गोविन्द (पुं), षड्बिन्दु (पुं), मुकुन्द (पुं), कृष्ण (पुं), वैकुण्ठ (पुं), पद्मेशय (पुं), पद्मनाभ (पुं), वृषाकपि (पुं), माधव (पुं), वासुदेव (पुं), विश्वम्भर (पुं), श्रीधर (पुं), विश्वरूप (पुं), दामोदर (पुं), शौरि (पुं), सनातन (पुं), विधु (पुं), पीताम्बर (पुं), मार्ज (पुं), जिन (पुं), कुमोदक (पुं), त्रिविक्रम (पुं), जह्नु (पुं), चतुर्भुज (पुं), पुनर्वसु (पुं), शतावर्त (पुं), गदाग्रज (पुं), स्वभू (पुं), मुञ्जकेशिन् (पुं), वनमालिन् (पुं), पुण्डरीकाक्ष (पुं), बभ्रु (पुं), शशबिन्दु (पुं), पृश्निशृङ्ग (पुं), धरणीधर (पुं), पाण्डवायन (पुं), सुवर्णबिन्दु (पुं), श्रीवत्स (पुं), देवकीसूनु (पुं), गोपेन्द्र (पुं), विष्टरश्रवस् (पुं), सोमसिन्धु (पुं), जगन्नाथ (पुं), गोवर्धनधर (पुं), यदुनाथ (पुं), गदाभृत् (पुं), शार्ङ्गभृत् (पुं), चक्रभृत् (पुं), श्रीवत्सभृत् (पुं), शङ्खभृत् (पुं)
अर्जुनः फाल्गुनः पार्थः सव्यसाची धनंजयः ॥ ७०८ ॥
राधावेधी किरिट्यैन्द्रिर्जिष्णुः श्वेतहयो नरः ।
बृहन्नलो गुडाकेशः सुभद्रेशः कपिध्वजः ॥ ७०९ ॥
बीभत्सः कर्णजित्तस्य गाण्डीवं गाण्डिवं धनुः ।
अर्जुन (पुं), फाल्गुन (पुं), पार्थ (पुं), सव्यसाचिन् (पुं), धनञ्जय (पुं), राधावेधिन् (पुं), किरीटिन् (पुं), ऐन्द्रि (पुं), जिष्णु (पुं), श्वेतहय (पुं), नर (पुं), बृहन्नल (पुं), गुडाकेश (पुं), सुभद्रेश (पुं), कपिध्वज (पुं), बीभत्स (पुं), कर्णजित् (पुं), गाण्डीव (क्ली), गाण्डिव (क्ली)
सांयुगीनो रणे साधुर्जेता जिष्णुश्च जित्वरः ।
सांयुगीन (पुं), जेतृ (पुं), जिष्णु (पुं), जित्वर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritविष्णु
विष्णु, कृष्ण, केशव, मञ्जुकेशी, श्रीवत्साङ्क, श्रीपति, पीतवासस्, विष्वक्सेन, विश्वरूप, मुरारि, शौरि, शार्ङ्गिन्, पद्मनाभ, मुकुन्द, गोविन्द, धरणिधर, सुपर्णकेतु, वैकुण्ठ, जलशयन, चतुर्भुज, दैत्यारि, मधुमथन, रथाङ्गपाणि, दाशार्ह, क्रतुपुरुष, वृषाकपि, जनार्दन, अधोक्षज, वासुदेव, दामोदर, श्रीधर, अच्युत, उपेन्द्र, इन्द्रावरज, बभ्र, हरि, हृषीकेश, आत्मभू, पुण्डरीकाक्ष, श्रीवत्स, विष्टरश्रवस्, नारायण, जगन्नाथ, वनमाली, गदाधर, सनातन, जिन, शम्भु, विधि, वेधस्, गदाग्रज, कैटभारि, अज, जिष्णु, कंसजित्, पुरुषोत्तम
विष्णुः कृष्णः केशवो मञ्जुकेशी,
श्रीवत्साङ्कः श्रीपतिः पीतवासाः ।
विष्वक्सेनो विश्वरूपो मुरारिः,
शौरिः शार्ङ्गी पद्मनाभो मुकुन्दः ॥ २१ ॥
गोविन्दो धरणिधरः सुपर्णकेतु-
र्वैकुण्ठो जलशयनश्चतुर्भुजश्च ।
दैत्यारिर्मधुमथनो रथाङ्गपाणि-
र्दाशार्हः क्रतुपुरुषो वृषाकपिः स्यात् ॥ २२ ॥
जनार्दनाधोक्षजवासुदेवं दामोदरं श्रीधरमच्युतं च ।
उपेन्द्रमिन्द्रावरजं च बभ्रं हरिं हृषीकेशमुदाहरन्ति ॥ २३ ॥
आत्मभूः पुण्डरीकाक्षः श्रीवत्सो विष्टरश्रवाः ।
नारायणो जगन्नाथो वनमाली गदाधरः ॥ २४ ॥
सनातनो जिनः शम्भुर्विधिर्वेधा गदाग्रजः ।
कैटभारिरजो जिष्णुः कंसजित्पुरुषोत्तमः ॥ २५ ॥
verse 1.1.1.21
page 0004
इन्द्र
इन्द्र, दुश्च्यवन, हरि, सुरपति, सङ्क्रन्दन, वासव, वृत्रारि, बलसूदन, शतमख, वृद्धश्रवस्, कौशिक, जिष्णु, वज्रधर, सहस्रनयन, वास्तोष्पति, गोपति, पर्जन्य, मघवन्, वृषन्, हरिहय, प्राचीनबर्हिस्, पुरुहूत, पृतनाषाट्, पुरन्दर, पूर्वदिक्पति, स्वाराज्, आखण्डल, तुराषाह्, सुत्रामन्, गोत्रभिद्, सुनासीर, शक्र, उग्रधन्वन्, हरिवत्, पाकशासन, दिवस्पति, विडौजस्, मरुत्वत्, मेघवाहन
इन्द्रो दुश्च्यवनो हरिः सुरपतिः सङ्क्रन्दनो वासवो,
वृत्रारिर्बलसूदनः शतमखो वृद्धश्रवाः कौशिकः ।
जिष्णुर्वज्रधरः सहस्रनयनो वास्तोष्पतिर्गोपतिः,
पर्जन्यो मघवा वृषा हरिहयः प्राचीनबर्हिः स्मृतः ॥ ५२ ॥
पुरुहूतः पृतनाषाट् पुरन्दरः पूर्वदिक्पतिः स्वाराट् ।
आखण्डलस्तुराषाट् सुत्रामा गोत्रभित्सुनासीरः ॥ ५३ ॥
शक्रः स्यादुग्रधन्वा च हरिवान्पाकशासनः ।
दिवस्पतिर्विडौजाश्च मरुत्वान्मेघवाहनः ॥ ५४ ॥
verse 1.1.1.52
page 0008
नाममाला
Sanskritअर्जुन, फाल्गुन, जिष्णु, श्वेतवासिन्, कपिध्वज, गाण्डीविन्, कार्मुकिन्, सव्यसाचिन्, मध्यमपाण्डव, वृषसेन, सुनिर्मोक, दैत्यारि, शक्रनन्दन, कर्णशूलिन्, किरीटिन्, शब्दभेदिन्, धनञ्जय
अर्जुनः फाल्गुनो जिष्णुः श्वेतवाजी कपिध्वजः ।
गाण्डीवी कार्मुकी सव्यसाची मध्यमपाण्डवः ॥ १४३ ॥
वृषसेनः सुनिर्मोको दैत्यारिः शक्रनन्दनः ।
कर्णशूली किरीटी च शब्दभेदी धनञ्जयः ॥ १४४ ॥
verse 0.1.1.143
page 0071
Mahabharata
EnglishJishṇu^1 = Arjuna, q.v.
Jishṇu^2 = Vishṇu (Kṛshṇa): V, 2571 (= Kṛshṇa, etymology)
VI, 2074 (ºr Vajrabhṛteva, sc. uktaḥ, only C.
B. has Viº)
VII, 2963 (Vishṇo, = Kṛshṇa)
VIII, †4060 (Vishṇoḥ, = Kṛshṇa)
XII, 1503 (Vishṇo, = Kṛshṇa), 1602 (Vishṇuṃ, = Kṛshṇa)
XIII, 7106 (Vishṇuḥ)
XIV, 1085 (Vishṇuḥ, = mahān ātmā).
Jishṇu^3, a Pāṇḍava warrior. § 608 (Karṇap.): VIII, 56, 2739 (slain by Karṇa).
पुराणम्
Englishजिष्णु १ / JIṢṆU I. A name of arjuna. (See under arjuna).
जिष्णु २ / JIṢṆU II. A synonym of śrī kṛṣṇa. As śrī kṛṣṇa had won all the battles he fought, he got the name jiṣṇu. (M.B. Udyoga Parva, Chapter 70, Stanza 13).
जिष्णु ३ / JIṢṆU III. A warrior who fought on the side of the pāṇḍavas against the kauravas. This warrior who was a native of cedi, was killed by karṇa (M.B. karṇa Parva, Chapter 56, Stanza 48).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritजिष्णुः, (जयतीति । जि जये + “ग्लाजिस्थश्चग्स्नुः ।” ३ । २ । १३९ । इति ग्स्नुः ।) विष्णुः ।इति हेमचन्द्रः । २ । १२८ ॥
(यथा, महा-भारते । ५ । ७० । १३ ।“विष्णुर्व्विक्रमणाद्देवो जयनाज्जिष्णुरुच्यते ।शाश्वतत्वादनन्तश्च गोविन्दो वेदनाद्गवाम् ॥
”)इन्द्रः । (यथा, अथर्व्ववेदे । ११ । ९ । १८ ।“जयंश्च जिष्णुश्चामित्रा जयतामिन्द्रमेदिनौ ॥
”)अर्ज्जुनः । (यथा, महाभारते । ४ । ४२ । २१ ।“अहं दुरापो दुर्द्धर्षो दमनः पाकशासनिः ।तेन देवमनुष्येषु जिष्णुर्नामास्मि विश्रुतः ॥
”भौत्यस्य मनोः पुत्त्राणामन्यतमः । यथा, हरि-वंशे । ७ । ८८ ।“तरङ्गभीरुर्व्वष्मश्च तरस्वानुग्र एव च ।अभिमानी प्रवीरश्च जिष्णुः संक्रन्दनस्तथा ॥
तेजस्वी सबलश्चैव भौत्यस्यैते मनोः सुताः ॥
”)जेतरि त्रि । इति मेदिनी । णे, १३ ॥
(यथा, रघुः । ४ । ८५ ।“इति जित्वा दिशो जिष्णुर्न्यवर्त्तत रथोद्धतम् ।रजो विश्रामयन् राज्ञां छत्त्रशून्येषु भौलिषु ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritजिष्णु जिष--ग्स्नु । १ विष्णौ हेमच० २ इन्द्रे २ अर्ज्जुनेच ३ जेतरि मेदि० । तत्रार्ज्जुने जयशीले च ।“यमुनाह्रदोपरिगंसमण्डलद्युतिजिष्णु जिष्णुरभृतोष्ण-वारणम्” “भूभुजश्च परलोकजिष्णवः” माघः “अहंदुरापो दुर्द्धर्षो दमनः पाकशासनिः । तेन देव-मनुष्येषु जिष्णुनामाऽस्मि विश्रुतः” भा० वि० ४४ अ० ।इन्द्रे “जयंश्च जिष्णुश्चामित्राँआ जयतामिद्रमेदिनौ” अथ०११ । ९ । १८ । विष्णौ “विष्णुर्विक्रमणाद्देवो जयनात्जिष्णुरुच्यते” भा० उ० ६९ अ० । जिष्णुनामनिरुक्तौ ।
Grassman
GermanBurnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
