| YouTube Channel

जलन्धर (jalandhara)

 
शब्दसागरः
English
जलन्धर
m.
 (-रः) An Asura sprung from SIVA, and adopted by the ocean.
E.
 जल, and धर who has. जलं धरति वा ख मुम्.
Yates
English
जल-न्धर (रः) 1.
m.
 An
Asura.
Wilson
English
जलन्धर
m.
 (-रः) An Asura sprung from ŚIVA, and adopted by the
ocean.
E.
 जलं, and धर who has.
Monier Williams Cologne
English
जल—ं-धर
m.
 (g. 1. नडादि) ‘water-bearer’,
N.
 of a man,
Pravar.
of an Asura (produced by the contact of a flash from Śiva's eye with the ocean, and adopted by the god of the waters
called from having caught the water which flowed from Brahmā's eye),
PadmaP.
 v, 141 ff.
LiṅgaP.
 i, 97
N.
 of a particular Mudrā
Hindi
Hindi
है बंधा जहां ठोड़ी कॉलर हड्डियों के बीच पायदान में टिकी हुई है
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जलन्धर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ಅಸುರ
पुराणम्
English
जलन्धर / JALANDHARA. A mightly and valiant asura. Khaḍgaromā was his charioteer and vṛndā was his wife. jalandhara was the grandson of the sea of Milk. Once he met with the headless rāhu, who said to jalandhara, the whole story beginning from the churning of the sea of Milk. jalandhara, became furious at the gods who had churned his grandfather. So he collected a big army of asuras and went to war with the devas. Though a large number of Asuras were killed in the battle, indra and viṣṇu were defeated and viṣṇu was taken captive and hidden under the sea. Finally Paramaśiva went to fight with the asura. In the fight jalandhara was killed and viṣṇu was rescued. (padma purāṇa, Chapters 3 to 5). For further details see under māyāśiva.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जलन्धरः,
पुं,
 (जलं ब्रह्मनेत्रच्युताश्रुजलं धरतीति ।जल + धृ + बाहुलकात खच् मुम् च ।) असुर-विशेषः । तस्योत्पत्तिकारणं यथा, --इन्द्रः शिवं द्रष्टुं शिवलोकं गत्वा एकं भयानकंपुरुषं दृष्ट्वा तं पुनःपुनः पप्रच्छ ईश्वरः क्वगतः ।स उत्तरं न ददौ इन्द्रः क्रुद्धस्तं वज्रेण जघान ।ततो रुद्रस्तेजसा प्रजज्वाल । तत इन्द्रो भीतस्तंप्रणम्य तुष्टाव रुद्रस्तुष्ट इन्द्रदाहार्थोत्पन्नं भाल-नेत्रस्थवह्निं गृहीत्वा गङ्गासागरसङ्गमे प्राक्षि-पत् ततः स बालरूपोभूत्वा रुरोद तस्य रोदन-शब्देन सप्तलोका वधिरीकृतास्तच्छ्रुत्वा ब्रह्माविस्मितस्तत्रागत्य तं बालं समुद्रक्रोडे दृष्ट्वा तंपप्रच्छ कस्यायं पुत्त्रः समुद्रस्तं प्रणम्योवाच ममपुत्त्रः अस्य जातकर्म्मादि कुरु इत्युक्त्रा ब्रह्माक्रोडे ददौ स बालस्तस्व श्मश्रु दधार श्मश्रुधुन्वतो ब्रह्मणो नेत्राभ्यां जलमगमत् ब्रह्मासमुद्रमुवाच यस्मादनेन मम नेत्राभ्यां निर्गतंजलं धृतं तस्मादयं जलन्धरनामा अधुनैव सर्व्व-शास्त्रवेत्ता रुद्रं विना सर्व्वभूतावध्यश्च भवि-ष्यति इत्युक्त्रा शुक्रमाहूय तमासुरराज्ये न्यवे-शयत् स कालनेमिसुतां वृन्दामुपयेमे । इतिपाद्मोत्तरखण्डम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जलन्धर
पु०
 जलं धरति बा० ख मुम् । १ ऋषिभेदे तस्य गोत्रा-षत्यं नडा० फक् । जालन्धरायण तद्गोत्राप्रत्ये पुंस्त्री ।२ असुरभेदे तस्योत्पत्तिकथा पाद्मोत्तरखण्डे दृश्या ।२ योगाङ्गे बन्धभेदे तल्लक्षणादिकं काशीख० ४१ अ०उक्तं यथा “बध्नाति च सिराजालमधोगामि न भोजनम् ।एष जलन्धरो बन्धः कण्ठे दुःखौघनाशनः । जलन्धरेकृते बन्धे कण्ठसङ्कोचलक्षणे । न पीयूषं पतत्यग्नौ न चवायुः प्रधावति” “महामुद्रां नभोमुद्रामुड्डीयानंजलन्धरम् । मूलबन्धञ्च च यो वेत्ति स योगी योग-मिद्धिभाक्” तत्रैवाध्याये ।