| YouTube Channel

जरण (jaraNa)

 
शब्दसागरः
English
जरण
mfn.
(-णः-णा-णं) Old, infirm, decayed.
m.
(-णः)
1. Cuminseed.
2.
A plant yielding a pungent seed, (Nigella Indica.)
3. A sort of
salt, (Bit-laban. )
4. Old age, becoming old and infirm.
n.
(-णं)
Asafœtida.
E.
जॄ to become old, affix ल्यु
Capeller Eng
English
जरण॑
a.
infirm, old
f.
आ॑ old age.
Yates
English
जरण (णः-णा-णं)
a. Old, decayed.
1.
m.
Cumin-seed
Nigella Indi-
ca
a sort of salt.
n.
Asafoetida.
Spoken Sanskrit
English
जरण jaraNa
adj.
decayed
जरण jaraNa
adj.
promoting digestion
जरण jaraNa
adj.
solvent
जरण jaraNa
adj.
old [ biol. ]
जरण jaraNa
m.
Asa foetida [ Ferula Asa Foetida - Bot. ]
जरण jaraNa
m.
kind of salt
जरण jaraNa
m.
Kasunda tree [ Cassia Sophora - Bot. ]
जरण jaraNa
m.
black cumin [ Nigella Indica - Bot. ]
जरण jaraNa
n.
digestion
जरण jaraNa
n.
becoming old
जरण jaraNa
n.
crape ginger or verigated ginger plant [ Costus speciosus or arabicus - Bot. ]
जरण jaraNa
n.
one of the 10 ways in which an eclipse is supposed to end
जरण jaraNa
n.
decomposition
Wilson
English
जरण
mfn.
(-णः-णा-णं) Old, infirm, decayed.
m.
(-णः)
1 Cuminseed.
2 A plant yielding a pungent seed, (Nigella Indica.)
3 A sort of salt, (Bit-lobon or Bit-lavaṇa.)
4 Old age, becoming old and infirm.
n.
(-णं) Asafœtida.
E.
जॄ to become old, affix युच्.
Apte
English
जरण [jaraṇa],
a.
[जॄ-ल्यु]
Old, decayed, infirm.
Promoting digestion. -णः, -णम् Cummin seed.
णा1 Old age.
Praise.
णम् Old age.
One of the ten ways in which an eclipse is supposed to end.
Apte 1890
English
जरण a. [जॄ-ल्यु] 1 Old, decayed, infirm.
2 Promoting digestion.
णः,
णं Cummin seed.
णा 1 Old age.
2 Praise.
णं 1 Old age.
2 One of the ten ways in which an eclipse is supposed to end.
Monier Williams Cologne
English
जरण॑
mfn.
old, decayed,
RV.
iv, 33, 3
x, 40, 3
solvent, promoting digestion,
Suśr.
i, 42 and 45
जरण॑
m.
n.
cumin-seed,
L.
जरण॑
m.
Nigella indica,
L.
Asa foetida,
L.
a kind of salt,
L.
=
°र्णु,
Gal.
Cassia Sophora,
L.
जरण॑
n.
the becoming old,
W.
decomposition,
Sarvad.
iii, 225 (cf. 221)
digestion,
Car.
iii, 4 and 17
one of the 10 ways in which an eclipse is supposed to end,
VarBṛS.
v
Costus speciosus or arabicus,
L.
Monier Williams 1872
English
जरण, अस्, आ, अम्, old, decayed, infirm
solvent,
promoting digestion
(अस्, अम्), m. n. several medi-
cinal plants or drugs used for promoting digestion, =
जीरक, cumin-seed
कृष्ण-जीरक, Nigella Indica
= कास-मर्द and = कुष्ठौषधि
Asa Fœ-
tida
a sort of salt, Bit-lobon or Bit-lavana
(आ), f.
old age
the plant Nigella Indica
(अम्), n. old age,
becoming old and infirm
one of the ten ways in
which an eclipse is supposed to end.
—जरण-
द्रुम, अस्, m. the tree Vatica Robusta.
Benfey
English
जरण जरण, i. e. जॄ + अन,
adj.
1. Old (ved.).
2. Digestive, Suśr. 1,
155, 16.
Apte Hindi
Hindi
जरण
वि* - जृ + ल्युट्
"बूढ़ा, क्षीण, निर्बल"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೀರಿಗೆ
जरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರಿಜೀರಿಗೆ
जरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೌವರ್ಚಲ /ಲವಣ /ಸದ್ಯಕ್ಷಾರ
जरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಗು
निष्पत्तिः - > जॄष् (वयोहानौ) - "ल्युः" (३-१-१३४)
विस्तारः - > "जरणं जीरकाजाजिहिङ्गुसौवर्चलेष्वपि" - विश्व०
जरण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜೀರ್ಣವಾದ /ಮುದಿಯಾದ
जरण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜೀರ್ಣವಾದ /ಪಚನವಾದ
L R Vaidya
English
jaraRa {% a. (f. णा) %} Old, decayed, infirm.
Kridanta Forms
Sanskrit
जॄ (जॄ꣡ष् वयोहानौ मित् १९३८ - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = जरणम्
अनीयर् = जरणीयः - जरणीया
ण्वुल् = जारकः - जारिका
तुमुँन् = जरितुम् / जरीतुम्
तव्य = जरितव्यः / जरीतव्यः - जरितव्या / जरीतव्या
तृच् = जरिता / जरीता - जरित्री / जरीत्री
क्त्वा = जरित्वा / जरीत्वा
ल्यप् = प्रजीर्य
क्तवतुँ = जीर्णवान् - जीर्णवती
क्त = जीर्णः - जीर्णा
शतृँ = जीर्यन् - जीर्यन्ती
जॄ (जॄ꣡ वयोहानौ मित् १९३८ - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = जरणम्
अनीयर् = जरणीयः - जरणीया
ण्वुल् = जारकः - जारिका
तुमुँन् = जरितुम् / जरीतुम्
तव्य = जरितव्यः / जरीतव्यः - जरितव्या / जरीतव्या
तृच् = जरिता / जरीता - जरित्री / जरीत्री
क्त्वा = जरित्वा / जरीत्वा
ल्यप् = प्रजीर्य
क्तवतुँ = जीर्णवान् - जीर्णवती
क्त = जीर्णः - जीर्णा
शतृँ = जृणन् - जृणती
जॄ (जॄ꣡ वयोहानौ - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = जारणम् / जरणम्
अनीयर् = जारणीयः / जरणीयः - जारणीया / जरणीया
ण्वुल् = जारकः - जारिका
तुमुँन् = जारयितुम् / जरितुम् / जरीतुम्
तव्य = जारयितव्यः / जरितव्यः / जरीतव्यः - जारयितव्या / जरितव्या / जरीतव्या
तृच् = जारयिता / जरिता / जरीता - जारयित्री / जरित्री / जरीत्री
क्त्वा = जारयित्वा / जरित्वा / जरीत्वा
ल्यप् = प्रजार्य / प्रजीर्य
क्तवतुँ = जारितवान् / जीर्णवान् - जारितवती / जीर्णवती
क्त = जारितः / जीर्णः - जारिता / जीर्णा
शतृँ = जारयन् / जरन् - जारयन्ती / जरन्ती
शानच् = जारयमाणः / जरमाणः - जारयमाणा / जरमाणा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
वृद्ध, जीर्ण, स्थविर, वयोवृद्ध, गतायू, गतवयस्क, वयोगत, जरिन्, जरण, जरठ, जरोतुर, जरण्ड
adjective
यः वयसा अधिकः।
"वृद्धानां कृते अत्र विना शुल्कं सेवा उपलब्धा अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
जीरे जीरणजरणौ हिङ्गौ तु भूतनाशनम्
अगूढगन्धमत्युग्रं लिप्सौ लालसलम्पटौ १०२
लोलो लिप्सा तु धनाया रुचिरीप्सा कामना
-wordlist-
जीरण (पुं), जरण (पुं), भूतनाशन (क्ली), अगूढगन्ध (क्ली), अत्युग्र (क्ली), लालस (पुं), लम्पट (पुं), लोल (पुं), धनाया (स्त्री), रुचि (स्त्री), ईप्सा (स्त्री), कामना (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जरणं,
क्ली,
(जरयतीति जॄष् + णिच् + ल्युः ।)हिङ्गु कुष्ठौषधी जीर्णे, त्रि इति शब्द-रत्नावली
(श्वेतजीरकः पर्य्याया यथा, --“अजाजी जरणं दीप्यं मागधी जीरकं सितम्
”इति वैद्यकरत्नमालायाम्
)
जरणः,
पुं,
(जरयतीति जॄष् + णिच् + ल्यः ।)जीरकः (यथा, --“जीरको जरणो जाजी कणा स्याद्दीर्घजीरकः
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे
)कृष्णजीरकः सौवर्च्चललवणम् इति शब्द-रत्नावली
कासमर्द्दः इति राजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जरण
त्रि०
जॄ--ल्यु जीर्णे जीरके कृष्णजीरके सौव-र्चलवणे
पु०
शब्दर० हिङ्गुनि कुष्ठौषधौ
न०
।७ कासमर्दे
पु०
राजनि० कृष्णजीरके स्त्री राजनि० ।“भद्रं जीवन्तो जरणामशीमहि” ऋ० १० ३७ ।९ जरायां स्त्री “विप्रस्य जरणामुपेयुषः” १० ३९ “प्रातर्जरेथे जरणेव कापया” १० ४० स्तुत्यर्थक--जरते-युच् १० स्तुतौ “वक्वा जरणा अनाकृतः” ऋ० १४१ ।“जरणा स्तुतिः” भा०
Capeller
German
जरण॑ gebrechlich, morsch, alt
f.
आ॑
Alter.
Grassman
German
jaraṇá, a., alt, greis, morsch [von 3. jar].
-ā́ [d.] {866, 3}
pitárā sánā yū́pā‿iva {329, 3}.
Burnouf
French
जरण जरण
m.
(जॄ
sfx. अन) vicillesse, le
fait de vieillir.
Nigella indica, bot.
Graine de cumin.
Sorte
de sel. -- N. assa fetida, bot.