| YouTube Channel

जयन्तः (jayantaH)

 
Apte
English
जयन्तः [jayantḥ], 1
N.
of the son of Indra
पौलोमीसंभवेनेव जयन्तेन पुरन्दरः
V.*
5.14
Ś.*
7.2
R.*
3.23
6.78.
N.
of Śiva
The moon.
N.
of Viṣṇu.
A name assumed by Bhīma at the court of Virāṭa.
ती A flag or banner.
N.
of the daughter of Indra.
N.
of Durgā.
Blades of barley planted at the commencement of the Dasarā and gathered at its close.
The rising of the asterism Rohiṇī at midnight on the eighth day of the dark half of Śrāvaṇa i. e. on the birth day of Kṛiṣṇa.
Comp.
-पत्रम् (in law)
the written award of the judge in favour of either party.
the label on the fore-head of a horse turned-loose for the Aśvamedha sacrifice. -सप्तमी the Seventh day in the bright half of Māgha. जयन्तिः (-न्ती) A synonym of the balance-post
तुलादण्डो जयन्ती फलकाः पर्यायवाचकाः Māna. 16.48.
Apte Hindi
Hindi
जयन्तः
पुं*
- "जि + झच्, अन्तादेशः"
इन्द्र के पुत्र का नाम
जयन्तः
पुं*
- -
शिव का नाम
जयन्तः
पुं*
- -
चन्द्रमा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
रुद्राः, अहिर्बुध्न्याः, उग्रः, खरः, जयन्तः, वक्रः
noun
देवतागणः।
"रुद्राः एकादश सन्ति।"
Synonyms:
सोमः, चन्द्रः, शशाङ्कः, इन्दुः, मयङ्कः, कलानिधिः, कलानाथः, कलाधरः, हिमांशुः, चन्द्रमाः, कुमुदबान्धवः, विधुः, सुधांशुः, शुभ्रांशुः, ओषधीशः, निशापतिः, अब्जः, जैवातृकः, सोमः, ग्लौः, मृगाङ्कः, द्विजराजः, शशधरः, नक्षत्रेशः, क्षपाकरः, दोषाकरः, निशीथिनीनाथः, शर्वरीशः, एणाङ्कः, शीतरश्मिः, समुद्रनवनीतः, सारसः, श्वेतवाहनः, नक्षत्रनामिः, उडुपः, सुधासूतिः, तिथिप्रणीः, अमतिः, चन्दिरः, चित्राटीरः, पक्षधरः, रोहिणीशः, अत्रिनेत्रजः, पक्षजः, सिन्धुजन्मा, दशाश्वः, माः, तारापीडः, निशामणिः, मृगलाञ्छनः, दर्शविपत्, छायामृगधरः, ग्रहनेमिः, दाक्षायणीपति, लक्ष्मीसहजः, सुधाकरः, सुधाधारः, शीतभानुः, तमोहरः, तुशारकिरणः, परिः, हिमद्युतिः, द्विजपतिः, विश्वप्सा, अमृतदीधितिः, हरिणाङ्कः, रोहिणीपतिः, सिन्धुनन्दनः, तमोनुत्, एणतिलकः, कुमुदेशः, क्षीरोदनन्दनः, कान्तः, कलावान्, यामिनीजतिः, सिज्रः, मृगपिप्लुः, सुधानिधिः, तुङ्गी, पक्षजन्मा, अब्धीनवनीतकः, पीयूषमहाः, शीतमरीचिः, शीतलः, त्रिनेत्रचूडामणिः, अत्रिनेत्रभूः, सुधाङ्गः, परिज्ञाः, सुधाङ्गः, वलक्षगुः, तुङ्गीपतिः, यज्वनाम्पतिः, पर्व्वधिः, क्लेदुः, जयन्तः, तपसः, खचमसः, विकसः, दशवाजी, श्वेतवाजी, अमृतसूः, कौमुदीपतिः, कुमुदिनीपतिः, भूपतिः, दक्षजापतिः, ओषधीपतिः, कलाभृत्, शशभृत्, एणभृत्, छायाभृत्, अत्रिदृग्जः, निशारत्नम्, निशाकरः, अमृतः, श्वेतद्युतिः
noun
देवताविशेषः
"पतितं सोममालोक्य ब्रह्मा लोकपितामहः[श.क]"
Synonyms:
जयन्तः, पाकशासनिः
noun
इन्द्रस्य एकः पुत्रः।
"जयन्तः काकस्य रूपेण सीतायां चञ्चुप्रहारम् अकरोत्।"
Synonyms:
भीमसेनः, भीमः, वीरवेणु, वृकोदरः, बकजित्, किचकजित्, कटव्रणः, नागबलः, गुणाकरः, जरासन्धजित्, हिडिम्बजित्, जयन्तः
noun
युधिष्ठिरस्य अनुजः तथा अर्जुनस्य अग्रजः।
"भीमसेनः बलशाली आसीत्।"
Synonyms:
इन्द्रः, देवराजः, जयन्तः, ऋषभः, मीढ्वान्, मरुत्वान्, मघवा, विडोजा, पाकशासनः, वृद्धश्रवाः, सुनासीरः, पुरुहूतः, पुरन्दरः, जिष्णुः, लेखर्षभः, शक्रः, शतमन्युः, दिवस्पतिः, सुत्रामा, गोत्रभित्, वज्री, वासवः, वृत्रहा, वृषा, वास्तोस्पतिः, सुरपतिः, बलारातिः, शचीपतिः, जम्भभेदी, हरिहयः, स्वाराट्, नमुचिसूदनः, संक्रन्दनः, दुश्च्यवनः, तुराषाट्, मेघवाहनः, आखण्डलः, सहस्त्राक्षः, ऋभुक्षा, महेन्द्रः, कोशिकः, पूतक्रतुः, विश्वम्भरः, हरिः, पुरुदंशा, शतधृतिः, पृतनाषाड्, अहिद्विषः, वज्रपाणिः, देवराजः, पर्वतारिः, पर्यण्यः, देवताधिपः, नाकनाथः, पूर्वदिक्कपतिः, पुलोमारिः, अर्हः, प्रचीनवर्हिः, तपस्तक्षः, बिडौजाः, अर्कः, उलूकः, कविः, कौशिकः, जिष्णुः
noun
सा देवता या स्वर्गस्य अधिपतिः इति मन्यते।
"वेदेषु इन्द्रस्य सूक्तानि सन्ति।"
Synonyms:
चन्द्रः, कलानाथः, कलाधरः, हिमांशुः, चन्द्रमाः, कुमुदबान्धवः, विधुः, सुधांशुः, शुभ्रांशुः, ओषधीशः, निशापतिः, अब्जः, जैवातृकः, ग्लौः, मृगाङ्कः, द्विजराजः, शशधरः, नक्षत्रेशः, क्षपाकरः, दोषाकरः, निशीथिनीनाथः, शर्वरीशः, एणाङ्कः, शीतरश्मिः, समुद्रनवनीतः, सारसः, श्वेतवाहनः, नक्षत्रनामिः, उडुपः, सुधासूतिः, तिथिप्रणीः, अमतिः, चन्दिरः, चित्राटीरः, पक्षधरः, रोहिणीशः, अत्रिनेत्रजः, पक्षजः, सिन्धुजन्मा, दशाश्वः, माः, तारापीडः, निशामणिः, मृगलाञ्छनः, दर्शविपत्, छायामृगधरः, ग्रहनेमिः, दाक्षायणीपति, लक्ष्मीसहजः, सुधाकरः, सुधाधारः, शीतभानुः, तमोहरः, तुशारकिरणः, परिः, हिमद्युतिः, द्विजपतिः, विश्वप्सा, अमृतदीधितिः, हरिणाङ्कः, रोहिणीपतिः, सिन्धुनन्दनः, तमोनुत्, एणतिलकः, कुमुदेशः, क्षीरोदनन्दनः, कान्तः, कलावान्, यामिनीजतिः, सिज्रः, मृगपिप्लुः, सुधानिधिः, तुङ्गी, पक्षजन्मा, अब्धीनवनीतकः, पीयूषमहाः, शीतमरीचिः, शीतलः, त्रिनेत्रचूडामणिः, अत्रिनेत्रभूः, सुधाङ्गः, परिज्ञाः, सुधाङ्गः, वलक्षगुः, तुङ्गीपतिः, यज्वनाम्पतिः, पर्व्वधिः, क्लेदुः, जयन्तः, तपसः, खचमसः, विकसः, दशवाजी, श्वेतवाजी, अमृतसूः, कौमुदीपतिः, कुमुदिनीपतिः, भूपतिः, दक्षजापतिः, ओषधीपतिः, कलाभृत्, शशभृत्, एणभृत्, छायाभृत्, अत्रिदृग्जः, निशारत्नम्, निशाकरः, अमृतः, श्वेतद्युतिः, हरिः
noun
खगोलीयपिण्डः यः पृथ्वीं परिभ्रमति।
"अधुना मानवः चन्द्रस्य पृष्ठभागं गत्वा संशोधनं करोति।"
Synonyms:
शिवः, शम्भुः, ईशः, पशुपतिः, पिनाकपाणिः, शूली, महेश्वरः, ईश्वरः, सर्वः, ईशानः, शङ्करः, चन्द्रशेखरः, फणधरधरः, कैलासनिकेतनः, हिमाद्रितनयापतिः, भूतेशः, खण्डपरशुः, गिरीशः, गिरिशः, मृडः, मृत्यञ्जयः, कृत्तिवासाः, पिनाकी, प्रथमाधिपः, उग्रः, कपर्दी, श्रीकण्ठः, शितिकण्ठः, कपालभृत्, वामदेवः, महादेवः, विरूपाक्षः, त्रिलोचनः, कृशानुरेताः, सर्वज्ञः, धूर्जटिः, नीललोहितः, हरः, स्मरहरः, भर्गः, त्र्यम्बकः, त्रिपुरान्तकः, गङ्गाधरः, अन्धकरिपुः, क्रतुध्वंसी, वृषध्वजः, व्योमकेशः, भवः, भौमः, स्थाणुः, रुद्रः, उमापतिः, वृषपर्वा, रेरिहाणः, भगाली, पाशुचन्दनः, दिगम्बरः, अट्टहासः, कालञ्जरः, पुरहिट्, वृषाकपिः, महाकालः, वराकः, नन्दिवर्धनः, हीरः, वीरः, खरुः, भूरिः, कटप्रूः, भैरवः, ध्रुवः, शिविपिष्टः, गुडाकेशः, देवदेवः, महानटः, तीव्रः, खण्डपर्शुः, पञ्चाननः, कण्ठेकालः, भरुः, भीरुः, भीषणः, कङ्कालमाली, जटाधरः, व्योमदेवः, सिद्धदेवः, धरणीश्वरः, विश्वेशः, जयन्तः, हररूपः, सन्ध्यानाटी, सुप्रसादः, चन्द्रापीडः, शूलधरः, वृषाङ्गः, वृषभध्वजः, भूतनाथः, शिपिविष्टः, वरेश्वरः, विश्वेश्वरः, विश्वनाथः, काशीनाथः, कुलेश्वरः, अस्थिमाली, विशालाक्षः, हिण्डी, प्रियतमः, विषमाक्षः, भद्रः, ऊर्द्धरेता, यमान्तकः, नन्दीश्वरः, अष्टमूर्तिः, अर्घीशः, खेचरः, भृङ्गीशः, अर्धनारीशः, रसनायकः, उः, हरिः, अभीरुः, अमृतः, अशनिः, आनन्दभैरवः, कलिः, पृषदश्वः, कालः, कालञ्जरः, कुशलः, कोलः, कौशिकः, क्षान्तः, गणेशः, गोपालः, घोषः, चण्डः, जगदीशः, जटाधरः, जटिलः, जयन्तः, रक्तः, वारः, विलोहितः, सुदर्शनः, वृषाणकः, शर्वः, सतीर्थः, सुब्रह्मण्यः
noun
देवताविशेषः- हिन्दूधर्मानुसारं सृष्टेः विनाशिका देवता।
"शिवस्य अर्चना लिङ्गरूपेण प्रचलिता अस्ति।"
Synonyms:
ध्वजः, पताका, ध्वजपटः, ध्वजांशुकः, केतनम्, केतुः, केतुवसनः, वैजयन्तिका, वैजयन्ती, जयन्तः, कदली, कदलिका, उच्छलः
noun
दण्डस्य आधारेण समुत्थिता नानावर्णीया विशिष्टवर्णीया वा पट्टिका यया कस्यापि सत्ता कोऽपि उत्सवः सङ्केतः वा सूच्यते।
"भारतदेशस्य ध्वजः चक्राङ्कितः अस्ति।"
Synonyms:
जयन्तः
noun
एकः देशः
"जयन्तस्य उल्लेखः वीरचरिते वर्तते"
Synonyms:
जयन्तः
noun
एकं नगरम्
"जयन्तस्य उल्लेखः वायुपुराणे वर्तते"
Synonyms:
जयन्तः
noun
एकः लेखकः
"जयन्तः वैयाकरणः आसीत्"
Synonyms:
जयन्तः
noun
एकः पर्वतः
"जयन्तस्य उल्लेखः हरिवंशे वर्तते"
Synonyms:
जयन्तः
noun
एकः ब्राह्मणः
"जयन्तः कश्मीरे न्यवसत्"
Synonyms:
जयन्तः
noun
एकः मन्त्री
"जयन्तः दशरथस्य मन्त्री आसीत्"
Synonyms:
जयन्तः
noun
एकः राजा
"जयन्तः गौड राजा आसीत्"
Synonyms:
जयन्तः
noun
एकः गन्धर्वः
"जयन्तस्य वर्णनम् कोशे वर्तते"
Synonyms:
जयन्तः
noun
अक्रूरस्य पिता
"जयन्तस्य उल्लेखः मत्स्यपुराणे वर्तते"
Synonyms:
जयन्तः
noun
धर्मस्य पुत्रः
"जयन्तस्य उल्लेखः भागवतपुराणे वर्तते"
Synonyms:
ध्रुवकः, जयन्तः
noun
एका तारका
"ध्रुवकः इति स्थिरा तारका वर्तते"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: जयन्तः
Root: जयन्त
Gender: पुं
Number: all
अर्थः इन्द्रस्य पुत्रः
Meaning(s):
Son of Indra
Shloka(s):
1|2|8|2 सुतो जयो जयन्तश्च जयदत्तोऽप्यथो सुता॥ (स्वर्गकाण्डः/लोकपालाध्यायः)
Synonym(s):
1|2|8|2 जयः (जय) (पुं) Epithet of Jayanta इन्द्रस्य पुत्रः
1|2|8|2 जयन्तः (जयन्त) (पुं) Son of Indra इन्द्रस्य पुत्रः
1|2|8|2 जयदत्तः (जयदत्त) (पुं) Epithet of Jayanta इन्द्रस्य पुत्रः
Related word(s):
जन्य_जनकसंबन्धः इन्द्रः
जातिः अलौकिकचेतनः
अमरकोशः
Sanskrit
Word: जयन्तः
Root: जयन्त
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
ziva
moon
subdivision of the anuttara deities
Shloka(s):
1|1|46|1 स्यात्प्रासादो वैजयन्तो जयन्तः पाकशासनिः। (स्वर्गवर्गः)
Synonym(s):
1|1|46|1 जयन्तः (जयन्त) (पुं) ziva, moon, subdivision of the anuttara deities
1|1|46|1 पाकशासनिः (पाकशासनि) (पुं)
Related word(s):
जन्य_जनकसंबन्धः इन्द्रः
जातिः अलौकिकचेतनः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जयन्तः,
पुं,
(जयतीति जि + “तॄभूवहि-वसीति ।” उणां १२८ इति झच् ।)इन्द्रपुत्त्रः तत्पर्य्यायः पाकशासनिः ।इत्यमरः ४९
ऐन्द्रिः इतिमेदिनी ते, ११० (यथा, रघौ २३ ।“उमावृषाङ्कौ शरजन्मना यथायथा जयन्तेन शचीपुरन्दरौ ।तथा नृपः सा सुतेन मागधीननन्दतुस्तत्सदृशेन तत्समौ
”विष्णुः यधा, महाभारवे १३ १४९ ९८ ।“अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्व्वविज्जयी
”“अतिशयेनारीन् जयते जयहेतुरिति वाजयन्तः ।” इति तद्भाष्यम्
) शिवः (यथा, मात्स्ये ३० ।“सावित्रश्च जयन्तश्च पिनाकी चापराजितः ।एते रुद्राः समाख्याता एकादशगणेश्वराः
”)चन्द्रः इति त्रिकाण्डशेषः
भीमः इतिमेदिनी ते, ११०
(एतन्नाम तु छद्मनाविराटगृहवासकाले जातम् यथा, महा-भारते ३४ ।“जयो जयन्तो विजयो जयत्सेनो जयद्बलः ।इति गुह्यानि नामानि चक्रे तेषां युधिष्ठिरः
”मरुत्वतीगर्भजातो धर्म्मपुत्त्रविशेषः अयं हिउपेन्द्र इत्याख्यया प्रसिद्धः यथा, भागवते ।६ ।“मरुत्वांश्च जयन्तश्च मरुत्वत्या बभूवतुः ।जयन्तो वासुदेवांश उपेन्द्र इति यं विदुः
”राज्ञो दशरथस्य मन्त्रिविशेषः यथा, रामा-यणे -- ।“अष्टौ बभूवुर्वीरस्य तस्यामात्या यशस्विनः ।शुचयश्चानुरक्ताश्च राजकृत्येषु नित्यशः
धृष्टिर्जयन्तो विजयः सुराष्ट्रो राष्ट्रवर्द्धनः ।अकोपो धर्म्मपालश्च सुमन्त्रश्चाष्टमोऽर्थवित्
”पर्व्वतविशेषः यथा, हरिवंशे १७० १४ ।“ततश्च पर्व्वताः सप्त केशवं समुपस्थिताः ।जयन्तो वैजयन्तश्च नीलो रजतपर्व्वतः ।महामेरुः सकैलाश इन्द्रकृदश्च नामतः
”ज्योतिषोक्तयात्रिकयोगविशेषः यथा, --“यत्र स्वोच्चगतश्चन्द्रो लग्नादेकादशे स्थितः ।जयन्तो नाम योगोऽयं शत्रुपक्षविनाशकृत्
”)षोडशध्रुवकान्तर्गतध्रुवविशेषः तस्य लक्षणंयथा, --“आदिताले जयन्तः स्यात् शृङ्गाररससंयुतः ।रुद्रसंख्याक्षरपद आयुर्वृद्धिकरः परः
”इति सङ्गीतदामोदरः