| YouTube Channel

छन्द् (chand)

 
Capeller Eng
English
छन्द् v. 2 छद्.
Apte
English
छन्द् [chand], 1
U.
 (छन्दयति-ते, छन्दित)
To please, gratify.
To persuade, coax.
To cover.
To be delighted in.
Apte 1890
English
छंद् {c10c} U. (छंदयति-ते, छंदित) 1 To please, gratify.
2 To persuade, coax.
3 To cover.
4 To be delighted in.
Monier Williams Cologne
English
3. छद् or 2. छन्द्
cl.
 10. छद॑यति (also °ते
=
 √ अर्च्,
Naigh.
 iii, 14 [v.l., °ति]
Subj. °यत्,
RV.
2.
pl.
 °याथ, i, 165, 12), छन्दयति
(twice
cl.
 1. छ॑न्दति [= अर्चति,
Naigh.
 iii, 14]
MBh.
 xii
Ā. [Subj. °याते]
RV.
aor.
 अचच्छदत्,
Nir.
 ix, 8
अच्छान्,
RV.
2.
pl.
 °न्त, i, 165, 12
3.
pl.
 °न्त्सुर्, x, 119, 3
Subj. छन्त्सत् [Naigh. ii, 6]
RV.
2. sg. °त्सि, i, 163, 4
perf. चच्छन्द, vii, 73, 3
Pot.
 चच्छद्यात्, x, 73, 9)
to seem, appear, be considered as,
RV.
TāṇḍyaBr.
 xiv, 5
to seem good, please (with
dat.
 ),
RV.
ŚBr.
 viii
(with
acc.
 ),
MBh.
 xii, 7379 (cf. 7376)
Ā. to be pleased with, delight in (acc. or
loc.
 ),
RV.
 viii, 50, 5
x, 27, 8
छन्दयति, to gratify any one (acc.
exceptionally
gen.
MBh.
 xii, 7275
R.
 iii, 3, 15) with anything (instr.,
esp.
 वरेण, ‘with a boon’,
MBh.
Hariv.
R.
BhP.
 )
to try to seduce any one (acc. ),
BhP.
 x, 45, 36.
1. छन्द् and 2. See √ 1. and √ 3. छद्.
3. छन्द् v.l. for √ छृद्, q.v.
Macdonell
English
छन्द् CHAND, v. √ 2. CHAD.
Benfey
English
छन्द् छन्द्, i. 1 and 10, Par.
(ved. also छदय, Par., Ātm. ). -- i. 1.
1. To appear (ved.).
2. To please. -- i.
10, or rather Caus.
1. To wait on, Rām.
2, 97, 1
Chr. 48, 8.
2. To present
(especially with वरेण), Rām. 6, 4, 43.
-- With the prep. अव अव, i. 1, To de-
sire, MBh. 12, 7378. -- With उप उप,
Caus.
1. To wait on, Ragh. 5, 58.
2.
To seduce, Prab. 101, 10. -- With सम्
सम्, To wait on, to present, MBh. 3,
13507. -- Cf. Lat. spons, spontis for
spond + ti, spondeo, σπένδειν.
Apte Hindi
Hindi
छन्द्
चुरा* उभ* - - -
"प्रसन्न करना, तुष्ट करना"
छन्द्
चुरा* उभ* - - -
"फुसलाना, बहकाना"
छन्द्
चुरा* उभ* - - -
ढाँपना
छन्द्
चुरा* उभ* - - -
प्रसन्न होना
Kridanta Forms
Sanskrit
छन्द् (छ꣡दिँ꣡ संवरणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = छन्दनम्
अनीयर् = छन्दनीयः - छन्दनीया
ण्वुल् = छन्दकः - छन्दिका
तुमुँन् = छन्दयितुम् / छन्दितुम्
तव्य = छन्दयितव्यः / छन्दितव्यः - छन्दयितव्या / छन्दितव्या
तृच् = छन्दयिता / छन्दिता - छन्दयित्री / छन्दित्री
क्त्वा = छन्दयित्वा / छन्दित्वा
ल्यप् = प्रच्छन्द्य
क्तवतुँ = छन्दितवान् - छन्दितवती
क्त = छन्दितः - छन्दिता
शतृँ = छन्दयन् / छन्दन् - छन्दयन्ती / छन्दन्ती
शानच् = छन्दयमानः / छन्दमानः - छन्दयमाना / छन्दमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 छन्द्
मूलधातुः:
 छदि
धात्वर्थः:
 संवरणे
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 छन्दयति-ते
Capeller
German
छन्द् s. 2. छद्.
Grassman
German
2. √chad, √chand. Die Grundbedeutung ist wahrscheinlich „scheinen, strahlen, glänzen“, sodass es mit ścand ursprünglich dasselbe ist. Daher 1〉 scheinen, erscheinen wie, gelten [Page461] als, mit doppeltem Nom. und dem Dat. der Person
2〉 jemandem [Dat.] gut scheinen, gefallen
3〉 med., sich etwas [A.] gefallen lassen, Gefallen finden an [L.].
Stamm I. chand:
-tsi [2. s.] 1〉 {163, 4} utá‿iva me váruṇas chantsi arvan.
Imperf. áchand, áchān (betont nur {165, 12}):
-ān [3. s.] 1〉 mahyam sómasya‿iva bhakṣás {860, 1}
gā́vas bhágas gā́vas indras me achān {469, 5}.
-ānta [2. p.] 2〉 (marutas) me {165, 12}.
Stamm II. chadáya:
-anti 2〉 gaṇā́s te {433, 5}.
-ātha [2. p. C.] 2〉 (marutas) me {165, 12}.
chadaya:
-ati 1〉 tád bhadrám pā́kāya cid {243, 7}.
-athas [2. d.] 1〉 (indra) mātā́ ca me samā́ {621, 6}.
-at [C.] 1〉 ráthas vápus me {490, 5}
sá‿u asmai cā́rus {857, 4}.
Imperf. achadaya:
-an 1〉 (áṅgirasas) gókāmas me {934, 10}.
Stamm III. chandaya:
-ase 3〉 hávam {1019, 5}.
-āte [C.] 3〉 āsu {853, 8}.
Perf. cachand, cachad:
-nda [3. s.] 1〉 eṣá me devás savitā́ 〰 {579, 3}.
-dyāt [Opt.] 2〉 asmai mádhu {899, 9}.
Aor. áchānts:
-sus 1〉 me akṣipát kṛṣṭáyas {945, 6}.
Aor. chantsa:
-at 1〉 tád íd me 〰 vápuṣas vápuṣṭaram {858, 3}. — 2〉 gáhanam cattā́ya {132, 6}.
Verbale chád
enthalten in kavi-, prathama-chád.
√chand s. 2. chad.
Burnouf
French
*छन्द् छन्द्, 1 et 10, pour छृद् छृद्।
*छन्द् छन्द्। छन्दामि 1, Vd. Louer, célébrer
par des hymnes.
Favoriser, avec le d.: एष मे देवस् सविता
चछन्द ce divin Sāvitri m'a été favorable.
Cf. स्कन्द्।
Stchoupak
French
छन्द्-
(२छद्-) {%chandati
acacchadat %}{%
chandyate chandayati -te %}
{%
chandita- %} --
act. (paraître bon), plaire à (dat. acc.)
moy. être content, se réjouir de (acc. loc.)
caus. gratifier qq'un (acc.,
qqf. gén. ) de (instr.), tenter qq'un
वरेन छन्द्- accorder un don (de
choix).