चूर्ण (cUrNa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 चूर्ण r. 1st cl. (चूर्णयति-ते)
	 1. To contract,  to shrink,  to close as an eye, 
to wink.
	 2. Throw,  to send or direct.
	 3. To grind or pound. E.
 
चुरा-उभ-सक-सेट् ।

 चूर्ण mn.  (-र्णः-र्णं)
	 1. Powder,  any pulverulent or minute division of
substance.
	 2. Chalk,  lime.
	 3. Aromatic powder,  pounded Sandal, 
&c.
	 4. Pounded camphor.
	 f.
  (-र्णी)
	 1. A Cowri,  the shell used as a
coin. 
	 2. Selection of an unanswerable argument.
	 3. A river in
Bengal.
	 4. The red powder scattered at the Holi festival.
	 5. Dust:
see चूर्णि
 E.
  चूर्ण् to pound,  &c. affix. कर्मणि अच् । भावे अच् पेषणे ।

Capeller Eng

English

 चूर्ण a.
  ground,  pulverized
 m.
  n.
  dust,  flour,  powder. 

Yates

English

 चूर्ण (क) चूर्णयति 10.
a. To contract, 
to wink
 to throw
 to grind.

 चूर्ण (र्णः-र्णं) 1.
m.
  n.
  Powder
 lime
aromatic powder.
f.
  (णी) A
cow-
ri
 a posing argument
 a river
a red powder
 dust.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

चूर्ण 	-	 cUrNa 	-	 n.
  	-	 powder
रजस् 	-	 rajas 	-	 n.
  	-	 powder
आग्नेयछूर्ण 	-	 AgneyachUrNa 	-	 n.
  	-	 gunpowder
फेनकचूर्ण 	-	 phenakacUrNa 	-	 n.
  	-	 soappowder
दुग्ध-चूर्ण 	-	 dugdha-cUrNa 	-	 n.
  	-	 milkpowder
सारचूर्ण 	-	 sAracUrNa 	-	 m.
  	-	 Rasampowder  [ South Indian soup ]
दन्तधावनछूर्ण 	-	 dantadhAvanachUrNa 	-	 n.
  	-	 toothpowder
सुवासक 	-	 suvAsaka 	-	 n.
  	-	 talcumpowder
काफीचूर्णम् 	-	 kAphIcUrNam 	-	 sent.
  	-	 coffeepowder
धूलि 	-	  dhUli 	-	 f.
  	-	 powder
कज्जलिका 	-	  kajjalikA 	-	 f.
  	-	 powder
पिष्टि 	-	  piSTi 	-	 f.
  	-	 powder
रेणु 	-	  reNu 	-	 m.
  	-	 powder
क्षोद 	-	  kSoda 	-	 m.
  	-	 powder
गुण्डक 	-	  guNDaka 	-	 m.
  	-	 powder
मृत्स्न 	-	  mRtsna 	-	 m.
  	-	 powder
वारयोग 	-	  vArayoga 	-	 m.
  	-	 powder
मषि 	-	  maSi 	-	 m.
 f.
  	-	 powder
क्षोदित 	-	  kSodita 	-	 n.
  	-	 powder
शस्यक 	-	  zasyaka 	-	 n.
  	-	 powder

चूर्ण 	-	 cUrNa 	-	 n.
  	-	 dust
चूर्ण 	-	 cUrNa 	-	 n.
  	-	 powder
दुग्ध-चूर्ण 	-	 dugdha-cUrNa 	-	 n.
  	-	 milkpowder
चूर्ण 	-	 cUrNa 	-	 adj.
  	-	  minute
चूर्ण 	-	 cUrNa 	-	 m.
  	-	  aromatic powder
चूर्ण 	-	 cUrNa 	-	 m.
  	-	  chalk
चूर्ण 	-	 cUrNa 	-	 m.
  	-	  pounded sandal
चूर्ण 	-	 cUrNa 	-	 m.
  	-	  lime
चूर्ण 	-	 cUrNa 	-	 n.
  	-	  dividing a word by separating double consonant for obtaining a different sense
चूर्ण 	-	 cUrNa 	-	 n.
  	-	  rice mixed with sesame
चूर्ण 	-	 cUrNa 	-	 n.
  	-	  kind of easy prose
चूर्ण 	-	 cUrNa 	-	 n.
  	-	  powder flour

Wilson

English

 चूर्ण r. 1st cl. (चूर्णयति)
To contract,  to shrink,  to close as an eye,  to wink.
To throw,  to send or direct.
To grind or pound.

 चूर्ण
mn.  (-र्णः-र्णं)
1 Powder,  any pulverulent or minute division of substance.
2 Chalk,  lime.
3 Aromatic powder,  pounded Sandal,  &c.
4 Pounded camphor.
f.
  (-र्णी)
1 A Cowri,  the shell used as a coin. 
2 Selection of an unanswerable argument.
3 A river in Bengal.
4 The red powder scattered at the Holi festival.
5 Dust: see चूर्णि.
E.
  चूर्ण to pound,  &c. affix घञ्.

Apte

English

चूर्णः [cūrṇḥ] र्णम् [rṇam],  र्णम् [चूर्ण् कर्मणि अच्]

Powder.

Flour.

Dust
 तत्राश्मचूर्णान्यपतन् पावकप्रकरा इव Rām.*
  1.171.3.

Aromatic powder,  pounded sandal,  camphor &c.
 
 भवति विफलप्रेरणा चूर्णमुष्टिः Me.*
  68.

र्णः Chalk.

Lime.

Pounding. Comp.
   -कारः a limeburner. -कुन्तलः a curl,  curly hair
 समं केरलकान्तानां चूर्णकुन्तलवल्लिभिः Vikr.4.2.

खण्डः,  ण्डम् gravel,  pebble.

lime-stone nodule.-पदम् a peculiar exercise,  walking backwards and forwards. -पारदः vermilion.  -मुष्टिः f.
  a handful of perfume or powder. -योगः perfumed powder. -राजः It is the king of powders containing eight parts of 'asafoetida' and twentyseven parts 'bdellium'
 Mātaṅga.  L.
 11.49.

Apte 1890

English

 चूर्णः 
र्णं [चूर्ण् कर्मणि अच्] 1 Powder. 
2 Flour. 
3 Dust. 
4 Aromatic powder,  pounded sandal,  camphor &c
 भवति विफलप्रेरणा चूर्णमुष्टिः Me. 68. 
र्णः 1 Chalk. 
2 Lime. 
3 Pounding. 
Comp. 
कारः a limeburner. 
कुंतलः a curl,  curly hair
 समं केरलकांतानां चूर्णकुंतलवल्लिभिः Vikr. 4. 2. 
खंडः डं {1} gravel,  pebble. {2} lime-stone nodule. 
पदं a peculiar exercise,  walking backwards and forwards. 
पारदः vermilion. मुष्टिः f. a handful of perfume or powder. 
योगः perfumed powder. 

Monier Williams Cologne

English

 चूर्ण mfn.
   (√ चर्व्) minute,  VarBṛS.
  lxxxi,  6

 चूर्ण m.
  [MBh.  
 VarBṛS.
 ] n.
  powder flour,  aromatic powder,  pounded sandal,  ŚāṅkhŚr.
  
 KātyŚr.
  
 Kauś.
 
 MBh.
   &c.
   (ifc.  Pāṇ.
  vi,  2,  134)

 चूर्ण m.
  chalk,  lime,  VarBṛS.
  xxvii,  36
 Prab.
  ii,  17,  Sch.

 N.
  of a man,  Vīrac.
   xv,  xxviii

 चूर्ण n.
  rice mixed with sesam,  Yājñ.
  i,  303

 a kind of easy prose,  Vām.
   i,  3,  25

 dividing a word by separating double consonant for obtaining a different sense (in a riddle,  &c.
  ),  iv,  1,  7.

Monier Williams 1872

English

 चूर्ण,  अस्,  अम्,  m. n. (said to be connected in the
first instance with rt. चर्व्),  powder,  any minute
particle of substance
 flour
 aromatic powder,  pulvil, 
pounded sandal
 pounded camphor
 (अस्),  m. chalk, 
lime.
—चूर्ण-कार,  अस्,  m. a lime-burner,  maker of
lime,  considered as a man of mixed caste.
—चूर्ण-
कुन्तल,  अस्,  m. a lock of hair,  a curl,  curly hair.
—चूर्ण-खण्ड,  अस्,  अम्,  m. n. a pebble,  gravel, 
hardened fragments of earth or brick
 limestone
nodule,  commonly known in India by the name of
Concar or कर्कर.
—चूर्ण-ता,  f. or चूर्ण-त्व,  अम्, 
n. pulverulence,  comminution,  the state of dust or
powder.
—चूर्ण-पद,  अम्,  n. a peculiar exercise or
movement,  walking backwards and forwards at various
paces.
—चूर्ण-पारद,  अस्,  m. vermilion.
—चूर्ण-
मुष्टि,  इस्,  f. a handful of powder or perfume.
—चूर्ण-योग,  आस्,  m. pl. a fragrant compound,  per-
fumed powder: [cf. वास-योग।]
—चूर्ण-शस्,  ind.
in powder,  (ground) to powder (e. g. चूर्णशः कृ, 
to reduce to powder).
—चूर्ण-शाकाङ्क (°क-अङ्°), 
अस्,  m. a kind of vegetable
 [cf. गौर-सुवर्ण।]

Macdonell

English

 चूर्ण cūr-ṇá,  pp. (√ car) pulverised,  fine
 m.
  🞄n.  flour,  meal
 aromatic or medicinal powder: 🞄-kuntala,  n.
  lock of hair
 -tā,  pulverised 🞄condition. 

Benfey

English

 चूर्ण चूर्ण (an old ptcple. pf.  pass.
akin to चर्व्),  m.
  and n.
  Any pulveru-
lent or minute division of substance.
 1. Flour,  Pañc. 121,  11.
 2. Dust, 
MBh. 3,  10972.
 3. Powder,  MBh. 6, 
5764.
 4. Aromatic powder,  Megh. 69.
 -- Comp.
 
योग-,  m.
  or n.
  magical
powder,  Daśak. in Chr. 186,  10.
राग-, 
m.
  1. a name of Kāma. 2. red lead.
3. the red powder thrown over one
another by the Hindus,  at the festival
called Holi.

Apte Hindi

Hindi

चूर्णः
पुं*
  - चूर्ण - अच्
चूरा

चूर्णः
पुं*
  - चूर्ण - अच्
आटा

चूर्णः
पुं*
  - चूर्ण - अच्
धूल

चूर्णः
पुं*
  - चूर्ण - अच्
"सुगन्धित चूरा,   पिसा हुआ चन्दन,  कपूर आदि"

चूर्णम्
नपुं*
   - चूर्ण - अच्
चूरा

चूर्णम्
नपुं*
   - चूर्ण - अच्
आटा

चूर्णम्
नपुं*
   - चूर्ण - अच्
धूल

चूर्णम्
नपुं*
   - चूर्ण - अच्
"सुगन्धित चूरा,   पिसा हुआ चन्दन,  कपूर आदि"

चूर्णः
पुं*
  - -
खडिया

चूर्णः
पुं*
  - -
चूना

Shabdartha Kaustubha

Kannada

चूर्ण - प्रेरणे (चुरा० उभ० सक० से०) चूर्णयति-ते ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಅರೆ /ಪುಡಿಮಾಡು /ಹಿಟ್ಟು ಮಾಡು

चूर्ण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುಣ್ಣ /ಸುಟ್ಟ ಸುಣ್ಣ
निष्पत्तिः - > चूर्ण (प्रेरणे) - "घञ्" (३-३-१९)
प्रयोगाः - > "युक्तेन चूर्णेन करोति रागं रागक्षयं पूगफलातिरिक्तम् । चूर्णाधिकं वक्त्रविगन्धकारि पत्राधिकं साधुकरोति गन्धम् ॥"
उल्लेखाः - > बृहत्सं०
चूर्ण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧೂಳು
चूर्ण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧಾನ್ಯದ ಹಸಿಹಿಟ್ಟು
चूर्ण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಸನೆಯ ಪುಡಿ
प्रयोगाः - > "अलकेषु चमूरेणुश्चूर्णप्रतिनिधीकृतः"
उल्लेखाः - > रघु० ४-५४
चूर्ण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗದ್ಯ ಕಾವ್ಯದ ಒಂದು ಭೇದ /ಲಲಿತವಾಗಿಯೂ ವ್ಯಸ್ತವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಮೃದುಪದಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಕಾವ್ಯ
विस्तारः - > "अनाविद्धललितपदं चूर्णम्" - काव्या० सू० १-३-२४
चूर्ण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಮಕಾಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಉತ್ಕರ್ಷವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ವರ್ಣಭಂಗದ ಒಂದು ಭೇದ
विस्तारः - > "शृङ्खला परिवर्तकश्चूर्णमितिभङ्गमार्गः" -काव्या०सू० ४-१-४

L R Vaidya

English

 cUrRa {% (I) m.n. %} 1. Powder
flour
dust
pounded sandal,  camphire &c.,  भवति विफलप्रेरणा चूर्णमुष्टिः Megh.ii.5.

 cUrRa {% (II) m. %} 1. Chalk
 2. lime.

Bopp

Latin

 चूर्ण m. (ut videtur,  part. pass. ab obsoletâ rad. चॄ,  unde
supra चीर्ण deduximus
 forma चूर्ण convenit cum formâ, 
quam ॠ vulgo post labiales assumit
 e. c. पूर्ण a पॄ) pul-
vis. A. 8. 3.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

अभ्र
क्ली
अभ्र,  उपरि,  अम्भोधर,  चूर्ण
उपर्यम्भोधरे चूर्णे विदुरभ्रं विपश्चितः ।
verse 2.1.1.41
page 0010

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 cūrṇa,  adj.? in Mv 〔ii.87.12〕 (kiṃ) karmārāṇāṃ sarvacūrṇa-karmaṃ ? sūcīyo,  what is the most delicate (so Senart
 or,  profound,  significant,  important?) work of smiths? Needles. Perh. cf. JM. cuṇṇa,  n.,  defined by Sheth padaviśeṣa,  gambhīrārthaka pada,  mahārthaka śabda. Sheth derives from a Skt. caurṇa,  of which I can find no trace
 if a secondary derivative of cūrṇa,  it might mean lit. polished with powder,  rubbed down,  or the like,  and so refined or subtle. Cf. Skt. cūrṇi,  cūrṇī,  and s.v. cūrṇika below (?).

Lanman

English

 cūrṇa,  m. n. meal,  powder. [√carv: for
mg,  cf. piṣṭa.]

Kridanta Forms

Sanskrit

चूर् (चू꣡रीँ॒ दाहे - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् =  चूरणम्
अनीयर् =  चूरणीयः - चूरणीया
ण्वुल् =  चूरकः - चूरिका
तुमुँन् =  चूरितुम्
तव्य =  चूरितव्यः - चूरितव्या
तृच् =  चूरिता - चूरित्री
क्त्वा =  चूरित्वा
ल्यप् =  प्रचूर्य
क्तवतुँ =  चूर्णवान् - चूर्णवती
क्त =  चूर्णः - चूर्णा
शानच् =  चूर्यमाणः - चूर्यमाणा

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  चूर्ण्
मूलधातुः:
   चूर्ण
धात्वर्थः:
  प्रेरणे, सङ्कोचने च
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  चूर्णयति-ते

धातुप्रदीपः

Sanskrit

चूर्णँ चूर्ण संकोचने 
- चूर्णयति  103

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 चूर्ण ° = कुञ्चित,  Śrīk. VIII,  7
 °zerzaust? Śrīk. XI,  36.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  चूर्ण,  पिष,  मृद्,  क्षद्,  खण्ड्,  गुण्ड्,  कुट्ट
verb
 
जलेन सह चूर्णीकरोति।
 "पूजार्थे चन्दनम् चूर्णयति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

cur ni
चूर्ण

zhib mo
चूर्ण

phye ma
चूर्ण

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वासयोगस्तु चूर्णं स्यात्पिष्टातः पटवासकः ।
-wordlist-
 
वासयोग (पुं),  चूर्ण (क्ली),  पिष्टात (पुं),  पटवासक (पुं)

--source--
 
चूर्णे क्षोदोऽथ रजसि स्युर्धूलीपांसुरेणवः ।
-wordlist-
 
चूर्ण (पुंक्ली),  क्षोद (पुं),  रजस् (क्ली),  धूली (स्त्री),  पांसु (पुं),  रेणु (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

पांशु
पांशु,  क्षोद,  रेणु,  चूर्ण,  धूली,  रजस्
पांशुः क्षोदो रेणुश्चूर्णं धूली रजश्च तुल्यार्थाः ॥ ४४३ ॥
verse 2.1.1.443
page 0051

Vedic Reference

English

 Cūrṇa appears to denote an aromatic powder in the phrase
cūrṇa-hasta,  used of the Apsarases in the Kauṣītaki Upaniṣad (i. 4).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 चूर्ण,  क पेषे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (चुरां-परं-सकं-सेट् ।) षष्ठस्वरी । पेषश्चूर्णीकरणम् ।क,  चूर्णयति शिला । इति दुर्गादासः ॥

 चूर्णं,  क्ली,
   (चूर्ण्यते पिष्यते यत् । चूर्ण + कर्म्मणिघञ् ।) सम्पेषणेन जातरजः । तस्य लक्षणंयथा,  --“अत्यन्तशुष्कं यद्द्रव्यं सुपिष्टं वस्त्रगालितम् ।तत् स्याच्चूर्णं रजः क्षोदस्तन्मात्रा कर्षसम्मिता ॥
चूर्णे गुडः समो देयः शर्करा द्विगुणा मता ।चूर्णेषु भर्ज्जितं हिङ्गु देयं नोत्क्लेदकृद्भवेत् ॥
लिहेच्चूर्णं द्रवैः सर्व्वैर्घृताद्यैर्द्विगुणोन्मितैः ।पिबेच्चतुर्गुणैरेव चूर्णमालोडितं द्रवैः ॥
चूर्णावलेहगुटिका कल्कानामनुपानकम् ।पित्तवातकफातङ्के त्रिष्वेकपलमाहरेत् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
 * ॥
चूर्णौषधस्य पूर्णवीर्य्यं पक्षत्रयपर्य्यन्तं तिष्ठति ।इति वैद्यकपरिभाषा ॥
(“कर्षश्चूर्णस्य कल्कस्य गुडिकानाञ्च सर्व्वशः ।द्रवशुक्त्या स लेढव्यः पातव्यश्च चतुर्द्रवः ॥
”इति वैद्यकचक्रपाणिसंग्रहे ज्वराधिकारे ॥
)आवीर इति ख्यातम् । (यथा,  मेघदूते । ७० ।“अर्च्चिस्तुङ्गानभिमुखगतान् प्राप्य रत्नप्रदीपान्ह्नीमूढानां भवति विफला प्रेरणा चूर्णमुष्टिः ॥
”)पटरसाक्षोद इत्यन्ये । इति भरतः ॥
 गन्ध-गुँ डा इति ख्यातम् । इति सारसुन्दरी ॥
 तत्-पर्य्यायः । वासयोगः २ । इत्यमरः । २ । ६ । १३४ ॥
वासयुक्तिः ३ । इति मेदिनी । ने,  १२ ॥
 गन्ध-युक्तिः ४ । इति भूरिप्रयोगः ॥
 पटयुक्तिः ५ ।इति शब्दरत्नावली ॥
 (कुङ्कुमादिरजः । यथा, रघुः । ४ । ५४ ।“अलकेषु चमूरेणुश्चूर्णप्रतिनिधीकृतः ॥
”)

 चूर्णः,  पुं,
   (चूर्ण्यते सम्पिष्यते इति । चूर्ण +कर्म्मणि घञ् ।) सम्पेषणेन जातरजः । चूरइति गुँडा इति फाकि इति च भाषा ॥
 तत्-पर्य्यायः । क्षोदः २ । इत्यमरः । २ । ८ । ९९ ॥
चूर्णम् ३ रजः ४ । इति भावप्रकाशः ॥
 (यथा, महाभारते । ६ । ११८ । ३ ।“कन्याश्चन्दनचूर्णैश्च लाजैर्म्माल्यैश्च सर्व्वशः ।अवाकिरञ्छान्तनवं तत्र गत्वा सहस्रशः ॥
”)धूलिः । क्षारविशेषः । इति मेदिनी । ने,  १२ ॥
चूण इति भाषा ॥
 (यथा,  --“पर्णानि शीर्णवर्णानि सीदन्त्याकर्णलोचने ! ।चूर्णमानीयतां तूर्णं पूर्णचन्द्रनिभानने ! ॥
”)शेषस्य गुणः । वातश्लेष्ममेदोनाशित्वम् ॥
 शङ्ख-चूर्णस्य गुणाः । कटुत्वम् । क्षारत्वम् । उष्ण-त्वम् । कृमिनाशित्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 चूर्ण्ण पेषे चु०
  उभ०
  सक०
  सेट् । चूर्णयति--ते अचुचूर्णत् त । चूर्णः चूर्णितः

 चूर्ण्ण न०
  चूर्ण--कर्म्मणि अच् । १ पेषणजाते क्षोदे (मयदा)प्रभृतौ राजनि० “अन्नादष्टगुणं चूर्णं चूर्णादष्टगुणंपयः” वैद्य० । तल्लक्षणमुक्तं भावप्र० “अत्यन्तशुष्कंतद्द्रव्यं सुपिष्टं वस्त्रगालितम् । तत् स्याच्चूर्णं रजः०क्षोदस्तन्मात्रा कर्षसम्मिता । चूर्णे गुडः समो देयः शर्करा-द्विगुणा मता । चूर्णे तु भर्जितं हिङ्गुदेयं नो-त्क्लेदकृद्भवेत् । लिहेच्चूर्णं द्रवैः सर्वैर्घृताद्यैर्द्विगुणो-न्मितैः । पिबेच्चतुर्गुणैरेव चूर्णमालोडितं द्रवैः ।चूर्णावलेहगुटिका कल्कानामनुपानकम् । पित्तवातकफातङ्के त्रिष्वेकपलमाहरेदिति” (आवीर) २ ख्याते ।क्षोदे “अलकेषु चमूरेणुश्चूर्णप्रतिनिधीकृतः” रघुः ।४ धूलौ तम्बूलोपकरणे ५ क्षारे (चूण) मेदि० । “चूर्ण-मानीयतां तूर्णं पूर्णचन्द्रनिभानने! । पर्णानि स्वर्णवर्णानिसीदन्त्याकर्णलोचने” उद्भटः । भावे अच् ६ पेषणे पु०
 

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

चूर्णँ चूर्ण  प्रेरणे
- (अर्थविवरणम्) प्रेरणं दलनम् 
चूर्णयति  चूर्ण पेषण इति चन्द्रः  18

धातुवृत्तिः

Sanskrit

चूर्णँ चूर्ण (अर्थः)  सङ्कोचने
( चूर्णयति ) पुनः पाठोऽर्थभेदकृतः 107

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“चूर्ण प्रेरणे”@} 2 ‘पेषणे’ इति चन्द्रः। 
 अस्य धातोः क्षोदनमप्यर्थ इति धातुकाव्यव्याख्याने 3। 
 4 चूर्णक-र्णिका,  चूर्णयिता-त्री,  इत्यादिकानि रूपाणि भ्रमणार्थक--5 भौवादिकघूर्णधातोर्ण्यन्तरूपाणीव बोध्यानि। 
 ल्युटि 6 -चूर्णनम्। 
 ण्यन्तात् सनि तु इमानि रूपाणीति विशेषः। 
 चुचूर्णयिषकः-षिका,  चुचूर्णयिषिता-त्री,  चुचूर्णयिषन्-न्ती
   चुचूर्णयिषिष्यन्-न्ती-ती,  चुचूर्णयिषमाणः,  चुचूर्णयिषिष्यमाणः
   चुचूर्णयिट्-चुचूर्णयिषौ-चुचूर्णयिषः,  चुचूर्णयिषितः-तवान्
   चुचूर्णयिषुः,  चुचूर्णयिषितव्यम्,  चुचूर्णयिषणीयम्,  चुचूर्णयिष्यम्
   ईषच्चुचूर्णयिषः-दुश्चुचूर्णयिषः-सुचुचूर्णयिषः
   चुचूर्णयिष्यमाणः,  चुचूर्णयिषः,  चुचूर्णयिषितुम्,  चुचूर्णयिषा
   चुचूर्णयिषणम्,  चुचूर्णयिषित्वा,  प्रचुचूर्णयिष्य,  चुचूर्णयिषम् २
   चुचूर्णयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (५५०)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१५५२। सक। सेट्। उभ।)
 03 =>
  (३-१५)
 04 =>
  [पृष्ठम्०५२५+ २४]
 05 =>
  (४७४)
 06 =>
  [[आ। ‘संपक्ष्य तन्निजदृशैवमवर्णि लोकैरेषोऽजनिष्ट किल दुष्टविचूर्णनार्थम्।’ धा। का। ३। १५।]]

1 {@“चूर्ण सङ्कोचने”@} 2 ‘चूण सङ्कोचने’ इति क्षीरस्वामी पपाठ। 
 चूर्णकः-र्णिका,  चुचूर्णयिषकः-षिका
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिक- चूर्णयतिवत् 3 बोद्ध्यानि। 
 स्त्रियाम्-चूर्णना 4।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (५५१)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१६४२। सक। सेट्। उभ)
 03 =>
  (५५०)
 04 =>
  [[B। ‘सौधे विटङ्कजुषि पश्यति धूसितोऽयं राजारिकीटबलचूर्णनयाऽतिपूज्यः।’ धा। का। ३। २७।]]

Capeller

German

 चूर्ण fein gerieben,  feinkörnig
 m.
  n.
  feiner
Staub,  Mehl,  Pulver. Abstr.
°ता f.
 

Burnouf

French

 चूर्ण चूर्ण m.
  poussière
 poudre. -- F. चूर्णा
cauri ou petite coquille employée comme monnaie.
		 Choix d'un argument
irréfutable. -- N. poudre aromatique,  en gén. 
चूर्णक m.
  grain torréfié et moulu. -- N. argument ou
sommaire en prose d'une composition poétique.
चूर्णकुन्तल m.
  bouche de cheveux frisés.
चूर्णखण्ड m.
  caillou,  gravier,  fragment de pierre ou de
brique,  rognon calcaire,  etc.

Stchoupak

French

 चूर्ण-
 (cf.  चर्व्-) m.
  nt. poudre 
 m.
  n.
  d'un homme 
 -ई-कृ-
réduire en poudre (°चिकीर्षु- a. qui veut réduire en poudre) 
-ईभू- être réduit en poudre.
°कुन्तल- m.
  boucle de cheveux.
°पद- nt. n.
  d'un mode de marche 
 d'un mouvement particulier (dans le
jeu de balle).
°योग- m.
  pl.
  mélange de poudres parfumées.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.