| YouTube Channel

चुड्ड (cuDDa)

 
शब्दसागरः
English
चुड्ड r. 1st cl. (चुड्डति)
1. To hint one's meaning.
2. To dally, to wanton,
to coquet, &c.
3. To act. भ्वा-पर-सक-सेट्
Wilson
English
चुड्ड r. 1st cl. (चुड्डति)
1 To hint one's meaning.
2 To dally, to wanton, to coquet, &c.
3 To act.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
चुड्ड्
मूलधातुः:
चुड्ड
धात्वर्थः:
भावकरणे (अभिप्रायसूचने)
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
चुड्डति
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चुड्ड, कृतौ हावे इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वां-परं-सकं-अकंच-सेट् ।) टवर्गतृतीयोपधः ।क्विपि संयोगान्तलोपे चुड् कातन्त्रादौ हाव-करण इत्येकोऽर्थो दृश्यते अमी हावाः क्रियाःशृङ्गारभावजाः इत्यमरः भाव एवाल्प-संलक्ष्यविकारो हाव इष्यते इति साहित्य-दर्पणम् चुड्डति कान्ताथवा कान्तः इतिदुर्गादासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चुड्ड(द्ड) कृतौ हावे
भ्वा०
पर०
सक०
सेट् चुड्डतिअचुड्डीत् क्विपि दोपधस्य चुद् डोपधस्य चुड्
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“चुड्ड भावकरणे”@} 2 दोपधोऽयम्।
भावकरणम् = अभिप्रायाविष्करणम्।
चुड्डकः-ड्डिका, चुड्डकः-ड्डिका, चुचुड्डिषकः-षिका, चोचुड्डकः-ड्डिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककड्डतिवत् 3 बोध्यानि।
घञि चुड्डः 4।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(५४१)
02
=>
(१-भ्वादिः-३४७। अक। सेट्। पर।)
03
=>
(१५६)
04
=>
[[ड्। ‘प्ररुण्ठिताधैरनुलुण्ठकैर्हरेः प्रचुड्डबोधाद्भिरतीव शोभितान्।।’ धा। का। १। ४५।]]