| YouTube Channel

चित्रपदा (citrapadA)

 
शब्दसागरः
English
चित्रपदा
f.
(-दा)
1. A creeper, (Cissus pedata.)
2. A kind of metre.
E.
चित्र
surprising, and पद foot.
Yates
English
चित्र-पदा (दा) 1.
f.
A creeper (Cis-
sus pedata)
a kind of metre.
Spoken Sanskrit
English
चित्रपदा citrapadA
f.
bush grapes [ Cayratia trifolia - Bot. ]
ताम्रपादी tAmrapAdI
f.
bush grapes [ Cayratia trifolia - Bot. ]
त्रिदला tridalA
f.
bush grapes [ Cayratia trifolia - Bot. ]
त्रिपदा tripadA
f.
bush grapes [ Cayratia trifolia - Bot. ]
त्रिपदी tripadI
f.
bush grapes [ Cayratia trifolia - Bot. ]
त्रिपादिका tripAdikA
f.
bush grapes [ Cayratia trifolia - Bot. ]
पदाङ्गी padAGgI
f.
bush grapes [ Cayratia trifolia - Bot. ]
हंसवती haMsavatI
f.
bush grapes [ Cayratia trifolia - Bot. ]
कीटमातृ kITamAtR
f.
plant bush grapes [ Cayratia trifolia - Bot. ]
कीटनामन् kITanAman
n.
plant bush grapes [ Cayratia trifolia - Bot. ]
गोधापदिका godhApadikA
f.
medicinal plant used to treat intestinal ailments [ Cissus pedata - Bot. ]
चित्रकाण्डाली citrakANDAlI
f.
Devil's backbone plant [ Cissus quadrangularis - Bot. ]
चतुर्धारिन् caturdhArin
m.
Devil's backbone plant [ Cissus quadrangularis - Bot. ]
Wilson
English
चित्रपदा
f.
(-दा)
1 A creeper, (Cissus pedata.)
2 A kind of metre.
E.
चित्र surprising, and पद foot.
Monier Williams Cologne
English
चित्र—पदा
f.
Cissus pedata,
L.
a metre of 4 × 8 syllables
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
32,
पादेऽक्षराणि-
8
मात्राः - 12
सङ्ख्याजातिः - अनुष्टुभ्
मात्रा-विन्यासः
दा दा दा दा
लक्षणम् - भौ गिति चित्रपदा गः १५
लक्षण-मूलम् - वृत्तरत्नाकरः
उदाहरणम् - नूपुरशब्दमनोज्ञं ताललयान्वितगीतम्‌ पीनपयोधरयुग्मा नृत्यति विचित्रपदेयम्‌ १५
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चित्रपदा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃತ್ತರತ್ನಾಕರೋಕ್ತವಾದ ೮ನೆಯ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಒಂದು ವೃತ್ತ
प्रयोगाः - > "भौगिति चित्रपदा"
उल्लेखाः - > वृ० र०
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चित्रपदा,
स्त्री,
(चित्रं पदं यस्याः ।) गोधा-पदीलता इति शब्दमाला
छन्दोभेदः ।इति छन्दोमञ्जरी
अस्य लक्षणादि छन्दःशब्देद्रष्टव्यम्
(चित्रं पदं वस्तुविन्यासो यस्य यत्र वाइति विग्रहे विचित्रपदयुक्ते त्रि यथा, महा-भारते ३१ ।“वल्गु चित्रपदं श्लक्ष्णं याज्ञसेंनि ! त्वया वचः ।उक्तं तत् श्रुतमस्माभिर्नास्तिक्यन्तु प्रभाससे
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चित्रपदा स्त्री चित्रं पदं स्वाधिष्ठानस्थानं यस्याः गोधा-लतायां शब्दमा० अष्टाक्षरपादके छन्दोभेदे त-ल्लक्षणं “चित्रपदा यदि भौ गौ” छन्दोम० आश्चर्य्यंपदं शब्दभेदोऽत्र चित्रपदयुक्ते वाक्यादौ
त्रि०
।“वल्गु चित्रपदं श्लक्ष्णं याज्ञसेनी तथा वचः” भा० व०३१ अ० “सप्त यदा भगणाः परतो गुरुरन्तगतो लघु-कोजितदेश! चित्रपदेति तदा युधि विक्रमतो धृत-वैरिधराधिपकेश! सा कथिताधिकमङ्गल! पिङ्ग-लनागवरेण दयाभिनिवेश! गौडकुलोज्ज्वल! धारयचेतसि हे यशवन्त! नरेश!” वृत्तरत्रोक्ते छन्दोभेदे