| YouTube Channel

चलाचल (calAcala)

 
शब्दसागरः
English
चलाचल
mfn.
(-लः-ला-लं)
1. Tremulous, unsteady, unfixed.
2. Moveable
and stationary.
m.
(-लः) A cow.
E.
चल् to go, affix अच्
deriv.
re-
iterated, and the first final vowel made long, or चल and अचल
immoveable.
Capeller Eng
English
चलाचल॑
a.
moving to and fro, wavering, unsteady,
variable.
Yates
English
चला_चल (लः-ला-लं)
a. Tremulous,
unsteady, unfixed
moveable and
stationary.
m.
A quadruped.
Spoken Sanskrit
English
चलाचल calAcala
adj.
movable
चलाचल calAcala
adj.
unsteady
चलाचल calAcala
adj.
movable and immovable
चलाचल calAcala
adj.
ever-moving
चलाचल calAcala
adj.
moving to and fro
चलाचल calAcala
adj.
locomotive and stationary
चलाचल calAcala
adj.
tremulous
चलाचल calAcala
adj.
loose
चलाचल calAcala
adj.
unfixed
चलाचल calAcala
adj.
changeable
चलाचल calAcala
m.
crow
Wilson
English
चलाचल
mfn.
(-लः-ला-लं)
1 Tremulous, unsteady, unfixed.
2 Moveable and stationary.
m.
(-लः) A cow.
E.
चल to go, affix अच्,
deriv.
reiterated, and the first final vowel
made long, or चल, and अचल immoveable.
Monier Williams Cologne
English
1. चलाचल
mfn.
movable and immovable, locomotive and stationary,
W.
2. चलाचल॑
mfn.
(√ चल् redupl.
Pāṇ.
vi, 1, 12,
Vārtt.
6
vii, 4, 58,
Pat.
) ever-moving (the wheel of Saṃsāra),
Divyāv.
xiii, 267
xix
moving to and fro, movable, tremulous, unfixed, loose,
RV.
i, 164, 48
R.
v, 42, 11
Nīt.
unsteady, changeable,
MBh.
v, 2758
xii, 4169
चलाचल॑
m.
a crow,
L.
N.
of a man, Tantr.
Monier Williams 1872
English
2. चलाचल, अस्, आ, अम् (fr. rt. चल् with reduplica-
tion), moving to and fro, movable, tremulous, unfixed,
unsteady, shaking, loose
variable
(अस्), m. a cow.
Macdonell
English
चलाचल calā-cala,
a.
moving to an fro, 🞄unsteady
inconstant.
Benfey
English
चलाचल चलाचल् + (derived
from an old frequent. of चल्),
adj.
1.
Moving to and fro, Rām. 5, 42, 11.
2.
Unsteady, MBh. 5, 2758.
Apte Hindi
Hindi
चलाचल
वि* चल-अचल -
"अति चलायमान, अतिचल"
चलाचलः
पुं*
चल-अचल -
कौवा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चलाचल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಯಸ /ಕಾಗೆ
चलाचल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂಚಲವಾದ /ಸ್ಥಿರವಾಗಿಲ್ಲದ
निष्पत्तिः - > चल (कम्पने) - "अच्" (३-१-१३४) द्वित्वम् अभ्यासस्य अक् (वा० ३-१-१३४)
प्रयोगाः - > "चलाचलप्रोथतया महीभृते स्ववेगदर्पानिव वक्तुमुत्सुकम्"
उल्लेखाः - > नैष० १-६०
चलाचल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಡುಗುವ /ಕಂಪಿಸುವ /ಅಲುಗಾಡುವ
चलाचल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಚಲಿಸದಿರುವ
L R Vaidya
English
cala-acala {% (I) a. %} fickle, unsteady, जन्मिनोऽस्य स्थितिं विद्वान् लक्ष्मीमिव चलाचलाम् Kir.xi.30 (where Mall. renders चलाचल by चंचल).
cala-acala {% (II) m. %} a crow.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
चलाचल, स्थावरजङ्गम
adjective
गतिशीलः तथा स्थिरः।
"अस्माकं देशस्य अधिकतरः नेतारः नैकेषां रूप्यकाणां चलाचलायाः सम्पत्तेः स्वामिनः सन्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sag sig
चलाचल
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्थावरं तु जङ्गमान्यज्जङ्गमं तु त्रसं चरम्
चराचरं जगदिङ्गं चरिष्णुश्चाथ चञ्चलम् १४५४
तरलं कम्पनं कम्प्रं परिप्लवचलाचले
चटुलं चपलं लोलं चलं पारिप्लवास्थिरे १४५५
-wordlist-
स्थावर (क्ली), जङ्गम (क्ली), त्रस (क्ली), चर (क्ली), चराचर (क्ली), जगत् (क्ली), इङ्ग (क्ली), चरिष्णु (क्ली), चञ्चल (क्ली), तरल (क्ली), कम्पन (क्ली), कम्प्र (क्ली), परिप्लव (क्ली), चलाचल (क्ली), चटुल (क्ली), चपल (क्ली), लोल (क्ली), चल (क्ली), पारिप्लव (क्ली), अस्थिर (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
लोल
लोल, चपल, चटुल, प्रचल, तरल, परिप्लव, अधीर, पारिप्लव, चलाचल, चञ्चल
लोलं चपलं चटुलं प्रचलं तरलं परिप्लवमधीरम्
पारिप्लवं धीराश्चलाचलं चञ्चलं कथयन्ति ६९५
verse 4.1.1.695
page 0080
Mahabharata
English
Calācala = Śiva (1000 names^1).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चलाचलः, त्रि, (चलतीति चल + अच् चरि-चलिपतिवदीनां वा द्वित्वमितिद्वित्वे अभ्यासस्यआगागमश्च इति वार्त्तिकसूत्रेणास्य सिद्धिः ।)चञ्चलः इत्यमरः ७४
(यथा, किरातार्ज्जुनीये ११ ३० ।“जन्मिनोऽस्य स्थितिं विद्बान् लक्ष्मीमिव चलाचलाम्
”)काके
पुं,
इति राजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चलाचल
त्रि०
चल--अच् नि० चञ्चले अमरः काकेपुंस्त्री राजनि० स्त्रियां जातित्वात् ङीष् “चलाचलै-रनुपदमाहताः खुरैः” माघः “जान्मनोऽस्य स्थितिंविद्वान् लक्ष्मीमिव चलाचलाम्” किरा०
Capeller
German
चलाचल॑ bweglich, unbeständig
vergänglich
und unvergänglich.
Grassman
German
calācalá, a., wankend [von cal].
-ā́sas {164, 48}, parallel mit śaṅkávas.
Burnouf
French
चलाचल चलाचल a. (अचल) mobile ou immobile
mobile, en gén.
instable. -- S.
m.
corneille.
Cf. चराचर।
Stchoupak
French
चलाचल-
a. se mouvant sans cesse, instable, changeant
ép. de Śiva.