| YouTube Channel

चर्वण (carvaNa)

 
शब्दसागरः
English
चर्व्वण
n.
 (-णं) Chewing, masticating.
E.
 चर्व्व् to chew, and भावे ल्युट्
aff.
Capeller Eng
English
चर्वण
n.
 chewing, sipping, tasting (also
f.
 आ)
food,
nourishment.
Yates
English
चर्व्वण (णं) 1.
n.
 Chewing.
Spoken Sanskrit
English
चर्वण carvaNa
n.
 chewing
चर्वण carvaNa
n.
 solid food
चर्वण carvaNa
n.
 tasting
चर्वण carvaNa
n.
 to be chewed
चर्वण-निर्यास carvaNa-niryAsa
m.
 chewing gum
Wilson
English
चर्व्वण
n.
 (-णं) Chewing, masticating.
E.
 चर्व्व to chew, and ल्युट्
aff.
Apte
English
चर्वणम् [carvaṇam] णा [ṇā], णा [चर्व् भावे ल्युट्]
Chewing, eating.
Sipping, tasting.
Food which must be chewed, solid food.
(Fig.) Tasting, relishing, enjoying
प्रमाणं चर्वणैवात्र स्वाभिन्ने विदुषां मतम् S. D.* 57
(com.
=
 चर्वणा आस्वादनं तच्च स्वादः काव्यार्थसंभेदादात्मानन्दसमुद्भव इत्युक्तप्रकारम्)
so also
निष्पत्त्या चर्वणस्यास्य निष्पत्तिरुपचारतः 58.
Apte 1890
English
चर्वणं,
णा [चर्व् भावे ल्युट्] 1 Chewing, eating.
2 Sipping, tasting.
3 Food which must be chewed, solid food.
4 (Fig.) Tasting, relishing, enjoying
प्रमाणं चर्वणैवात्र स्वाभिन्ने विदुषां मतं S. D. 57
(com. = चर्वणा आस्वादनं तच्च स्वादः काव्यार्थसंभेदादात्मानंदसमुद्भव इत्युक्तप्रकारं)
so also
निष्पत्त्या चर्वणस्यास्य निष्पत्तिरुपचारतः 58.
Monier Williams Cologne
English
चर्वण
n.
 ‘chewing’, see चर्वित-
tasting,
Sāh.
 iii, 26
‘to be chewed’, solid food,
BhP.
 iii, 13, 35
Monier Williams 1872
English
चर्वण, अस्, आ, अम्, chewing
(अम्), n. chewing,
masticating
sipping, tasting
food which must be
chewed, solid food.
Macdonell
English
चर्वण carv-aṇa,
n.
 chewing
ā,
f.
 id..
Benfey
English
चर्वण चर्वण, i. e. चर्व् + अन,
n.
1. Chewing.
2. Tasting, Sāh. D. 30,
17
also fem. णा, 30, 2.
3. Food,
Bhāg. P. 3, 13, 35.
--
Comp.
 पुनःपुनश्चर्-
वित-, i. e.
पुनर्-पुनर्-चर्वित-,
adj.
chewing repeatedly what has been
chewed already, Bhāg. P. 7, 5, 30.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चर्वण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗಿಯುವುದು /ನುಣ್ಣಗೆ ಅಗಿಯುವುದು
निष्पत्तिः - > चर्व (अदने) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
चर्वण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೆಲುಕು ಹಾಕುವುದು /ಜೀರ್ಣವಾಗದಿರುವ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಾಯಿಗೆ ತಂದುಕೊಂಡು ಅಗಿಯುವುದು
चर्वण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವುದು /ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವುದು
चर्वण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರುಚಿ ನೋಡುವುದು /ಆಸ್ವಾದಿಸುವುದು
प्रयोगाः - > "निष्पत्त्या चर्वणस्यास्य निष्पत्तिरुपचारतः"
उल्लेखाः - > सा० द० ३-२७
L R Vaidya
English
carvaRa {% n. %} 1. Eating, chewing
2. testing, relishing, enjoying (in rhetoric), प्रमाणं चर्वणैवाच्च स्वभिन्ने विदुषां मतम्, निष्पत्त्या चर्वणस्यास्य निष्पत्तिरूपचारतः S.D.iii.
Bopp
Latin
चर्वण n. (r. चर्व् s. अन) actio mandendi.
Kridanta Forms
Sanskrit
चर्व् (च꣡र्वँ꣡ अदने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = चर्वणम्
अनीयर् = चर्वणीयः - चर्वणीया
ण्वुल् = चर्वकः - चर्विका
तुमुँन् = चर्वितुम्
तव्य = चर्वितव्यः - चर्वितव्या
तृच् = चर्विता - चर्वित्री
क्त्वा = चर्वित्वा
ल्यप् = प्रचर्व्य
क्तवतुँ = चर्वितवान् - चर्वितवती
क्त = चर्वितः - चर्विता
शतृँ = चर्वन् - चर्वन्ती
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
चर्वण 2. c) *eine Fliegenart, Rājan. 19, 128. v.l. चर्मणा.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
चर्वणं चूर्णनं दन्तैर्जिह्वास्वादस्तु लेहनम् ॥ ४२४ ॥
-wordlist-
चर्वण (क्ली), लेहन (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चर्व्वणं,
क्ली,
 (चर्व्व + भावे ल्युट् ।) दन्तैश्चूर्ण-नम् । इति हेमचन्द्रः । ३ । ८८ ॥
चिवान इतिभाषा ॥
(यथा, हारिते प्रथमे स्थाने प्रथमे-ऽध्याये ।“चर्व्वणं गिलनञ्चापि कासितं श्वासितं तथा ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चर्व्वण
न०
 चर्व--भावे ल्युट् । १ दन्तैश्चूर्ण्णने (चिवान) २ रसा-स्वादव्यापारभेदे च सा० द० । युच् चर्वणाप्यत्र स्त्री ।“प्रमाणं चर्वणैवात्र स्वाभिन्ने विदुषां मतम्” चर्वणाऽऽ-स्वादनम् । तच्च “स्वादः काव्यार्थसम्भेदादात्मानन्दसमुद्भवः ।“निष्पत्त्या चर्वणस्यास्य निष्पत्तिरुपचारतः” “यद्यपिरसाभिन्नतया चर्वणस्यापि न कार्य्यत्वं तथापि तस्य का-दाचित्कतया उपचरितेन कार्य्यत्वेन कार्य्यत्वमुपचर्य्यते”इति च सा० द० ।
Capeller
German
चर्वण
n.
 das Kauen
Schlüfen, Kosten
(auch
f.
 आ).
Burnouf
French
चर्वण चर्वण
n.
 (sfx. अन) manducation.
Stchoupak
French
चर्वण-
nt. fait de mâcher
nourriture solide.