चत्वर (catvara)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 चत्वर n.
  (-रं)
	 1. A levelled spot of ground prepared for a sacrifice.
	 2.
A court yard.
 E.
  चत् to ask,  Unadi affix ष्वरच्.

Capeller Eng

English

 चत्वर॑ m.
  n.
  quadrangular place or yard
 quarter of a
town. 

Yates

English

 चत्वर (रं) 1.
n.
  A levelled spot of
ground for sacrifice,  court-yard.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   चत्वर  catvara  n.
   quadrangular place  
   चत्वर  catvara  n.
   cross-way   
   चत्वर  catvara  n.
   levelled spot of ground prepared for a sacrifice  
   चत्वर  catvara  n.
   place in which many ways meet   
   चत्वर  catvara  n.
   place where many roads meet     
            

Wilson

English

 चत्वर
n.
  (-रं)
1 A levelled spot of ground prepared for a sacrifice.
2 A court yard.
E.
  चत to ask,  Uṇādi affix वरच्.

Apte

English

चत्वरम् [catvaram],  [चत्-ष्वरच् Uṇ.*
  2.121]

A quadrangular place or courtyard.

A place where many roads meet
 स खलु श्रेष्ठिचत्वरे निवसति Mk.*
  2.

A levelled spot of ground prepared for a sacrifice.

A collection of four chariots.

Apte 1890

English

 चत्वरं [चत्-ष्वरच् Uṇ. 2. 121] 1 A quadrangular place or courtyard. 
2 A place where many roads meet
 स खलु श्रष्ठिचत्वरे निवसति Mk. 2. 
3 A levelled spot of ground prepared for a sacrifice. 
4 A collection of four chariots. 

Monier Williams Cologne

English

 चत्वर a n.
  rarely m.
  [Hariv.  6499 ff. 
 R.
  v,  49,  15] a quadrangular place,  place in which many ways meet,  cross-way,  MBh.
   &c.
  

 a levelled spot of ground prepared for a sacrifice,  L.
 

 चत्वर b °त्वारिंश॑,  &c.
   See col. 1.

Monier Williams 1872

English

 चत्वर,  अम्,  n. a quadrangular place or court-
yard,  a place in which many ways meet
 a levelled
spot of ground prepared for a sacrifice.
—चत्वर-
वासिनी,  f.,  N. of one of the Mātṛs attendant on
Skanda.

Macdonell

English

 चत्वर catvar-á,  m.
  n.
  square,  courtyard.

Benfey

English

 चत्वर चत्वर् + अ (cf.  चतुर्),  n.
 
and m.
 
 1. A place where many (liter-
ally,  four) roads meet
 in the name
of one of the mothers,  चत्वर-वासिनी, 
MBh. 9,  2630 (dwelling on cross-roads, 
cf.  चतुष्पथ-निकेता,  MBh. 9,  2643
चतुष्पथ-रता,  2645,  names of other
mothers bearing the same signification
cf.  Hecate trivia)
 a square,  MBh. 3, 
655.
 2. A courtyard,  Bhāg. P. 4,  9,  57.

Apte Hindi

Hindi

चत्वरम्
नपुं*
   - चत् - प्वरच्
चौकोर जगह या आँगन

चत्वरम्
नपुं*
   - -
चौराहा

चत्वरम्
नपुं*
   - -
यज्ञ के लिए तैयार की गई समतल भूमि

Shabdartha Kaustubha

Kannada

चत्वर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಥಂಡಿಲ /ಹೋಮಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದ ಸಮವಾದ ಭೂಭಾಗ
निष्पत्तिः - > चते (याचने) - "ष्वरच्" (उ० २-११२)
व्युत्पत्तिः - > चतन्त्यस्मिन्
चत्वर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ಅಂಗಳ
निष्पत्तिः - > चते (याचने) - "ष्वरच्" (उ० २-११२)
व्युत्पत्तिः - > चत्यते
प्रयोगाः - > "गृह्यतां गृहवास्तूनि कार्यन्तां त्रिकचत्वराः"
उल्लेखाः - > हरिवं०
चत्वर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಲ್ಕು ರಸ್ತೆಗಳು ಸೇರುವ ಜಾಗ
प्रयोगाः - > "अनुरथ्यासु सर्वासु चत्वरेषु च कौरव"
उल्लेखाः - > भा० वन० १५-१९
चत्वर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜನನಿಬಿಡವಾದ ಪ್ರದೇಶ /ಅನೇಕ ಮಂದಿ ವಾಸಿಸುವ ಜಾಗ
प्रयोगाः - > "न चत्वरे निशि तिष्ठेन्निगूढः न राजकाम्यां योषितं प्रार्थयीत"
उल्लेखाः - > भा० उद्योग० ३६-२८
विस्तारः - > "चत्वरं स्यात् पथां श्लेषे स्थण्डिलाजिरयोरपि" - हेम० ।

L R Vaidya

English

 catvara {% n. %} 1. A quadrangular place or courtyard
 2. a place where many ways meet,  स खलु श्रेष्ठिचत्वरे निवसति Mrich.ii.
 3. a level spot of ground prepared for a sacrifice.

Bopp

Latin

 चत्वर n. (ut mihi videtur,  a चतुर् vel potius pleniore et
primitivâ formâ चत्वार्,  correpto आ,  suff. अ) aulea.
MR. 11. 14.

Lanman

English

 catvara,  m. n. quadrivium. [catúr.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 चत्वर wohl auch Kreuzweg. °तरु m. Svapnac. 2,  40.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  समीकृत,  चत्वर,  व्युत,  सुघट्टित,  समस्थलीकृत
adjective
 
समानं स्थलं यस्मिन् उच्चनीचत्वं नास्ति।
 "समीकृता भूमिः कृष्यर्थे उत्तमतमा अस्ति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्थण्डिलं चत्वरं चान्या यूपः स्याद्यज्ञकीलकः ॥ ८२४ ॥
-wordlist-
 
स्थण्डिल (क्ली),  चत्वर (क्ली),  यूप (पुं),  यज्ञकीलक (पुं)

--source--
 
श्लेषस्त्रिमार्ग्याः शृङ्गाटं बहुमार्गी तु चत्वरम् ॥ ९८८ ॥
-wordlist-
 
शृङ्गाट (क्ली),  बहुमार्गिन् (पुं),  चत्वर (क्ली)

--source--
 
वेदी वितर्दिरजिरं प्राङ्गणं चत्वराङ्गने ।
-wordlist-
 
वेदी (स्त्री),  वितर्दि (स्त्री),  अजिर (क्ली),  प्राङ्गण (क्ली),  चत्वर (क्ली),  अङ्गन (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

चत्वर
चत्वर,  प्राङ्गण
अन्तर्देहेऽपि कोष्ठः स्याच्चत्वरं प्राङ्गणेऽपि च ।
verse 5.1.1.817
page 0094

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 चत्वरं,  क्ली,
   (चत्यते स्वीक्रियते इति । चत + “कॄगॄ शॄ वृ चतिभ्यः ष्वरच् ।” उणां । २ । १२१ ।इति ष्वरच् ।) स्थण्डिलम् । होमार्थपरिष्कृताभूमिः । अङ्गनम् । इत्यमरः । २ । ७ । ८ ॥
उठान चाताल इति च भाषा ॥
 (चतसृणांरथ्यानां सङ्गमः । इति शब्दार्थचिन्तामणिः ॥
यथा,  महाभारते । ३ । १५ । २० ।“अनुरथ्यासु सर्व्वासु चत्वरेषु च कौरव ! ।बलं बभूव राजेन्त्र ! प्रभूतगजवाजिमत् ॥
”नानाजनपदेभ्यः समागतानां वासस्थानम् । मठइति भाषा ॥
 यथा,  कथासरित्सागरे । ६ । ४१ ।“कृत्वा तांश्चणकान् पिष्टान् गृहौत्वा जलकुम्भि-काम् ।अतिष्ठं चत्वरे गत्वा छायायां नगराद्वहिः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 चत्वर न०
  चत--ष्वरच् । १ स्थण्डिले होमाथ कृतसंस्कृतभूभागे २ गृहाद्बहिरङ्गने (उठान) (चाताल) इति चख्याते ३ स्थाने अमरः “गृह्यन्तां गृहवास्तूनि कार्य्यन्तांत्रिकचत्वराः” हरि० ११६ अ० । ४ नानाजनस्थानानांवासस्थाने “सहि श्रेष्ठिचत्वरे प्रतिवसति” मृच्छ० ।“न चत्वरे निशि तिष्ठेत् निगूढः” भा० उ० ३६ अ० ।(चोतारा) ५ ख्याते स्थाने “चत्वरान् राजमार्गांश्चसमानन्तःपुराणि वः” हरिवं० ११६ अ० । ६ चतृसृणांरथ्यानां सङ्गमे शब्दार्थचि० । “अनुरथ्यासु सर्वासु चत्व-रेषु च कौरव!” भा० व० १५ अ० ।

Capeller

German

 चत्वर॑ m.
  n.
  viereckiger Plaz o. Hof. 

Burnouf

French

 चत्वर चत्वर n.
  (चतुर्) enceinte quadrangulaire du
Sacrifice.
		 Cour,  en gén. 

Stchoupak

French

 चत्वर-
 nt. (m. ) place quadrangulaire,  carrefour 
 quartier.
°स्थान- nt. carrefour.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.