| YouTube Channel

चतुर्भद्र (caturbhadra)

 
शब्दसागरः
English
चतुर्भद्र
n.
(-द्रं) The aggregate of four objects of human wishes, viz.
virtue, love, wealth, and final beatitude.
E.
चतुर् four, and भद्र for-
tunate, auspicious: see चतुर्वर्ग.
Yates
English
चतु-र्भद्र (द्रं) 1.
n.
The aggregate of
four objects of human wishes,
viz. virtue, love, wealth, beatitude.
Wilson
English
चतुर्भद्र
n.
(-द्रं) The aggregate of four objects of human wishes,
viz. virtue, love, wealth, and final beatitude.
E.
चतुर four, and भद्र fortunate, auspicious: see चतुर्व्वर्ग.
Monier Williams Cologne
English
चतुर्—भद्र
mfn.
(4 times i.e.) extremely auspicious,
Hcat.
चतुर्—भद्र
n.
4 objects of human wishes (viz. धर्म, काम, अर्थ, बल,
L.
or the first 3 with मोक्ष,
W.
or कीर्ति, आयुस्, यशस्, बल,
MBh.
xiii, 5657
or धर्म, ज्ञान, वैराग्य, ऐश्वर्य, vii, 2182, Sch.
or दान, ज्ञान, शौर्य, भोग or वित्त, ib.
Hit.
i, 6, 58)
Apte Hindi
Hindi
चतुर्भद्रम्
नपुं*
चतुर्-भद्रम् -
चारों पुरुषार्थों की समष्टि
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चतुर्भद्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧರ್ಮ ಅರ್ಥ ಕಾಮ ಮತ್ತು ಬಲಗಳೆಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು
व्युत्पत्तिः - > चतुर्णां धर्मार्थकामबलरूपाणां भद्राणां श्रेयसां समाहारः
चतुर्भद्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚತುರ್ವಿಧಪುರುಷಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ
व्युत्पत्तिः - > चत्वारि भद्राणि यस्य
L R Vaidya
English
catur-Badra {% n. %} the aggregate of the four ends of human life, viz., धर्म, अर्थ, काम and मोक्ष.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
त्रिवर्गा धर्मकामार्थाश्चतुर्वर्गः समोक्षकाः
बलतूर्याश्चतुर्भद्रं प्रमादोऽनवधानता १३८२
-wordlist-
त्रिवर्ग (पुं), बलतुर्य (पुंब), धर्म (पुं), अर्थ (पुं), काम (पुं), चतुर्वर्ग (पुं), चतुर्भद्र (क्ली), मोक्ष (पुं), प्रमाद (पुं), अनवधानता (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चतुर्भद्रं,
क्ली,
(चत्वारि भद्राणि यत्र वृन्दे यद्वा, चतुर्णां धर्म्मार्थकाममोक्षसंज्ञकानां भद्राणांश्रेयसां समाहारः ।) सबलधर्म्मार्थकाममोक्षम् ।इत्यमरः ५८
अन्यूनाधिकशक्ति-धर्म्मार्थकाममोक्षम् इति तट्टीकासारसुन्दरी
(तत्तन्मङ्गलमयगुणयुक्ते त्रि यथा, महा-भारते ६२ १७ ।“स चेन्ममार सृञ्जय ! चतुर्भद्रतरस्त्वया ।पुत्त्रात् पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्त्रमनुतप्यथाः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चतुर्भद्र
न०
चचुर्ण्णां धर्म्मार्थकाममोक्षाख्यानां भद्राणांश्रेयसां समाहारः धर्म्मार्थकाममोक्षेषु अमरः ।चत्वारि भद्राण्यस्य तद्युक्तं
त्रि०
“स चेन्ममारसञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया” भा० भा० द्रो० अभिम-न्युब० प० षोडशराजिके बहुकृत्वः प्रयुक्तम्
Burnouf
French
चतुर्भद्र चतुर्भद्र
n.
les quatre félicités, c-à-d.
la vertu, l'amour, la richesse et la délivrance finale.