| YouTube Channel

चक्रिन् (cakrin)

 
शब्दसागरः
English
चक्रिन्
mfn.
(-क्री-क्रिणी-क्रि)
1. Having or holding a discus, &c.
2. Wheeled,
having a wheel.
3. Circular.
m.
(-क्री)
1. A name of VISHNU.
2. A
potter.
3. The ruddy goose.
4. A snake.
5. An informer.
6. A tumb-
ler, one who exhibits tricks with a discus or a wheel.
7. An oil
grinder.
8. An emperor, a Chakravarti: see चक्रवर्त्तिन् 9. One who
rides in a carriage.
10. A crow.
11. An ass.
12. Cassia, (the tree.)
E.
चक्र a wheel, &c. and इनि poss.
aff.
Capeller Eng
English
चक्रिन्
a.
having wheels or a discus, driving in a chariot
m.
sovereign, king, serpent,
E.
of Viṣṇu or Śiva.
Yates
English
चक्रिन् (क्री) 5.
m.
Vishnu
a potter
ruddy goose
snake
tumbler
oil grinder
emperor
crow
ass.
a. Holding a discus.
Spoken Sanskrit
English
चक्रिन् - cakrin -
adj.
- having wheels
छदिन् - chadin -
adj.
- having wheels
सचक्र - sacakra -
adj.
- having wheels
मिथुनित चक्र - mithunita cakra -
n.
- coupled wheels [ Rly. ]
त्रिचक्र - tricakra -
adj.
- having 3 wheels
सप्तचक्र - saptacakra -
adj.
- having 7 wheels
चक्रपथ - cakrapatha -
m.
- road for wheels
अचक्र - acakra -
adj.
- having no wheels
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
- having no wheels
सुपवि - supavi -
adj.
- having good tires [ for the wheels ]
उभयवर्तनिन् - ubhayavartanin -
adj.
- having both wheels
उरुचक्र - urucakra -
adj.
- having wide wheels
कूजन - kUjana -
n.
- rattling of wheels
अष्टाचक्र - aSTAcakra -
adj.
- having eight wheels
चक्रमासज - cakramAsaja -
adj.
- stopping the wheels
द्रवच्चक्र - dravaccakra -
adj.
- having rapid wheels
हेमचक्र - hemacakra -
adj.
- having golden wheels
चक्रवत् - cakravat -
adj.
- furnished with wheels
चक्रीवत् - cakrIvat -
adj.
- furnished with wheels
चक्रभ्रान्ति - cakrabhrAnti -
f.
- rotation of the wheels
चक्रिन् - cakrin -
adj.
- discus-bearer
चक्रिन् - cakrin -
adj.
- bearing a discus
चक्रिन् - cakrin -
adj.
- driving in a carriage
चक्रिन् - cakrin -
adj.
- kRSNa
चक्रिन् - cakrin -
adj.
- having wheels
चक्रिन् - cakrin -
adj.
- possessing a discus
चक्रिन् - cakrin -
m.
- oil-grinder
चक्रिन् - cakrin -
m.
- crow
चक्रिन् - cakrin -
m.
- sovereign of the world
चक्रिन् - cakrin -
m.
- informer
चक्रिन् - cakrin -
m.
- ass
चक्रिन् - cakrin -
m.
- sandana tree [ Desmodium oojeinense - Bot. ]
चक्रिन् - cakrin -
m.
- kind of juggler or tumbler who exhibits tricks with a discus or a wheel
चक्रिन् - cakrin -
m.
- potter
चक्रिन् - cakrin -
m.
- king
चक्रिन् - cakrin -
m.
- cakra bird
चक्रिन् - cakrin -
m.
- rogue
चक्रिन् - cakrin -
m.
- governor of a province
चक्रिन् - cakrin -
m.
- cheat
चक्रिन् - cakrin -
m.
- snake
चक्रिन् cakrin
m.
oil-grinder
चक्रवत् cakravat
m.
oil-grinder
Wilson
English
चक्रिन्
mfn.
(-क्री-क्रिणी-क्रि)
1 Having or holding a discus, &c.
2 Wheeled, having a wheel.
3 Circular.
m.
(-क्री)
1 A name of VIṢṆU.
2 A potter.
3 The ruddy goose.
4 A snake.
5 An informer.
6 A tumbler, one who exhibits tricks with a discus or a wheel.
7 An oil grinder.
8 An emperor, a Cakravartī: see चक्रवर्त्तिन्.
9 One who rides in a carriage.
10 A crow.
11 An ass.
12 Cassia, (the tree.)
E.
चक्र a wheel, &c. and इनि poss.
aff.
Apte
English
चक्रिन् [cakrin],
a.
[चक्रमस्त्यस्य इनि]
Having a wheel, wheeled.
Bearing a discus.
Driving in a carriage.
circular, round.
Indicative (सूचक).
m.
An epithet of Viṣṇu or Kṛiṣṇa,
Śi.*
13.22
प्रणेमुः पाण्डवा भीष्मं सानुगाः सह चक्रिणा
Bhāg.*
1.9.4.
A potter.
An oilman.
An emperor, a universal monarch, absolute ruler.
The governor of a province.
An ass.
The ruddy goose.
An informer.
A snake.
A crow.
A kind of tumbler or juggler.
Apte 1890
English
चक्रिन् a. [चक्रमस्त्यस्य इनि] 1 Having a wheel, wheeled.
2 Bear ing a discus.
3 Driving in a carriage.
4 Circular, round.
5 Indicative (सूचक).
m. 1 An epithet of Viṣṇu
Śi. 13. 22.
2 A potter.
3 An oilman.
4 An emperor, a universal monarch, absolute ruler.
5 The governor of a province.
6 An ass.
7 The ruddy goose.
8 An informer.
9 A snake.
10 A crow.
11 A kind of tumbler or juggler.
Monier Williams Cologne
English
चक्रिन्
mfn.
having wheels,
L.
driving in a carriage,
Gaut.
Mn.
ii, 138
Yājñ.
i, 117
bearing a discus, or (m. ) ‘discus-bearer’, Kṛṣṇa,
Bhag.
xi, 17
BhP.
i, 9, 4
Rājat.
i, 262
चक्रिन्
m.
a potter,
L.
an oil-grinder,
Yājñ.
i, 141
N.
of Śiva,
MBh.
xiii, 745
a sovereign of the world, king,
HPariś.
the governor of a province (ग्राम-जालिक
ग्रामयाजिन्, ‘one who offers sacrifices for a whole village’,
L.
),
W.
a kind of juggler or tumbler who exhibits tricks with a discus or a wheel (जालिक-भिद्),
L.
an informer (सूचक),
L.
a cheat, rogue,
L.
a snake
the Cakra (-vāka) bird,
L.
an ass,
L.
a crow,
L.
=
°क्र-गज,
L.
‘N. of a man’ (?) See च॑क्रि
Dalbergia ujjeinensis,
L.
=
°क्र-कारक,
L.
चक्रिन्
m.
pl.
N.
of a Vaiṣṇava sect (cf. स-.)
(or चक्रिन्?)
N.
of a man,
Pravar.
vii, 9 (cf. उरु-च॑क्रि.)
Monier Williams 1872
English
चक्रिन्, ई, इणी, इ, having a wheel or wheels,
wheeled
having or holding a discus, an epithet of
Viṣṇu or Kṛṣṇa
driving in a carriage
circular
(ई), m. a potter
an oil-grinder
a sovereign of the
world, an emperor, a Cakra-vartin
the governor of
a province
a kind of juggler or tumbler who ex-
hibits tricks with a discus or a wheel (?)
one who
offers sacrifices for a whole village (?)
an informer
an ass
the ruddy goose, Anas Casarca
a crow
a
snake
the plant Cassia Tora, = चक्र-मर्द
another plant, Dalbergia Ougeinensis
a kind of
perfume
[cf. स-चक्रिन्।]
Benfey
English
चक्रिन् चक्रिन्, i. e. चक्र + इन्,
I.
adj.
Driving in a carriage, Man. 2,
138.
II.
m.
1. A name of Viṣṇu,
Bhag. 11, 17.
2. A name of Śiva,
MBh. 13, 745.
3. An oil-grinder,
Yājñ. 1, 141.
Apte Hindi
Hindi
चक्रिन्
पुं*
- चक्र - इनि
विष्णु का विशेषण
चक्रिन्
पुं*
- -
कुम्हार
चक्रिन्
पुं*
- -
तेली
चक्रिन्
पुं*
- -
"सम्राट्, चक्रवर्ती राजा, निरंकुश शासक"
चक्रिन्
पुं*
- -
राज्यपाल
चक्रिन्
पुं*
- -
गधा
चक्रिन्
पुं*
- -
चकवा
चक्रिन्
पुं*
- -
"संसूचक, मुखविर"
चक्रिन्
पुं*
- -
साँप
चक्रिन्
पुं*
- -
कौवा
चक्रिन्
पुं*
- -
एक प्रकार का कलाबाज या बाजीगर
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चक्रिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು /ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > चक्रमस्यास्ति
प्रयोगाः - > "समासदत्सादितदैत्यसम्पदः पदं महेन्द्रालयचारु चक्रिणः" "अरौद्रः कुण्डली चक्री"
उल्लेखाः - > माघ० १-११, वि० स०
चक्रिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಲಾಲ /ಕುಂಬಾರ
चक्रिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿ
चक्रिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರ್ಪ /ಹಾವು
चक्रिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾರ್ವಭೌಮ /ಸಮುದ್ರದವರೆಗಿನ ಭೂಮಂಡಲ ಅಧಿಪತಿ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > चक्रं राष्ट्रं स्वत्वेनास्त्यस्य
विस्तारः - > "चक्री कोके कुलालेऽहौ वैकुण्ठे चक्रवर्तिनि" - हेम०
चक्रिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಾಣಿಗ /ಗಾಣದಿಂದ ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆಯುವವನು
चक्रिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುರೋಹಿತ
विस्तारः - > "चक्रिणो विष्णुभुजगकुलालग्रामयाजिनः" - त्रिकाण्ड०
चक्रिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ಬೆರಕೆ ಜಾತಿಯವನು
विस्तारः - > "वैश्यायां शूद्रतश्चौरात् जातः चक्रो उच्यते"
चक्रिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಯಸ /ಕಾಗೆ
चक्रिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ದಭ /ಕತ್ತೆ
चक्रिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಾಡಿಕೋರ /ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ತಪ್ಪನ್ನು ಹೇಳುವವನು
चक्रिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವವನು
चक्रिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಕ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಥದಲ್ಲಿರುವವನು
प्रयोगाः - > "चक्रिणो दशमीस्थस्य रोगिणो भारिणः स्त्रियाः स्नातकस्य राज्ञश्च देयो वरस्य ॥"
उल्लेखाः - > मनु० २-१३८
L R Vaidya
English
cakrin {% m. %} 1. An epithet of Vishṇu
2. a potter
3. an oilman
4. an emperor, a sovereign, an absolute monarch
5. the ruddy goose
6. a snake
7. a crow
8. an ass
9. a kind of juggler.
Bopp
Latin
चक्रिन् m. (a चक्र s. इन्) disco praeditus. BH. 11. 17.
Indian Epigraphical Glossary
English
Cakrin (EI 9), same as Cakravartin.
(EI 4, 19), ‘the ruler of a cakra (circle) or district’
title
of a provincial ruler.
Abhyankara Grammar
English
चक्रिन् a grammarian who has written a small disquisition on the correctness of the form जाग्रहीता. See जाग्रहीतेतिवाद.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
चक्रिन् m. 2. a) *Töpfer, S I, 413, 5. 2. d) Fürst, König, Hem. Par. 1, 391.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khor lo can
चक्रिन्
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः
पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः १३०२
भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः
काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः १३०३
दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ
कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी १३०४
-wordlist-
जाहक (पुं), गात्रसङ्कोचिन् (पुं), मण्डलिन् (पुं), नकुल (पुं), पिङ्गल (पुं), सर्पहन् (पुं), बभ्रु (पुं), सर्प (पुं), अहि (पुंस्त्री), पवनाशन (पुं), भोगिन् (पुं), भुजङ्ग (पुं), भुजग (पुं), उरग (पुं), द्विजिह्व (पुं), व्याल (पुं), भुजङ्गम (पुं), सरीसृप (पुं), दीर्घजिह्व (पुं), काकोदर (पुं), विषधर (पुं), फणभृत् (पुं), पृदाकु (पुं), दृक्कर्ण (पुं), कुण्डलिन् (पुं), बिलेशय (पुं), दन्दशूक (पुं), दर्वीकर (पुं), कञ्चुकिन् (पुं), चक्रिन् (पुं), गूढपाद् (पुं), पन्नग (पुं), जिह्मग (पुं), लेलिहान (पुं), कुम्भीनस (पुं), आशीविष (पुं), दीर्घपृष्ठ (पुं), राजसर्प (पुं), भुजङ्गभोजिन् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
विषधर
विषधर, दन्दशूक, पवनाशन, सर्प, सरीसृप, उरुग, व्याल, भुजग, भुजङ्ग, कुम्भीनस, पन्नग, नाग, भोगिन्, अहि, फणभृत्, पृदाकु, काकोदर, कञ्चुकि, चक्रिन्, गूढपाद्, द्विरसन, काद्रवेय, दर्वीकर, अदृक्श्रुति, भुजङ्गम, आशीविष, दीर्घपृष्ठ, कुण्डलिन्, जिह्मग
विषधरदन्दशूकपवनाशनसर्पसरीसृपोरुगव्याल-
भुजगभुजङ्गकुम्भीनसपन्नगनागभोगिनः
अहिफणभृत्पृदाकुकाकोदरकञ्चुकिचक्रिगूढपाद्,
द्विरसनकाद्रवेयदर्वीकरदृक्श्रुतयो भुजङ्गमाः ६४०
आशीविषो दीर्घपृष्ठः कुण्डली जिह्मगः स्मृतः
verse 3.1.1.640
page 0073
Tamil
Tamil
சக்ரின் : விஷ்ணு, குயவன், வாணியன், கழுதை, உளவாளி, பாம்பு, காக்கை, பேரரசன், சக்கரவாகப் பறவை.
Mahabharata
English
Cakrin^1 = Vishṇu (1000 names).
Cakrin^2 = Śiva: XIII, 745.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चक्रिन्
पु०
चक्रमस्त्यस्य इनि विष्णौ ग्रामजालिके३ चक्रवाके सर्पे पुंस्त्री० कुलाले सूचके
त्रि०
मेदि० अजे पुंस्त्री तैलिके शब्दर० चक्रं राष्ट्रचक्रंस्वत्वेनास्त्यस्य इनि चक्रवर्त्तिनि हेमच० १० चक्र-मर्द्दे तस्य तदाकारपत्रत्वात् ११ तिलिशे १२ व्यालनखे
पु०
१३ काके १४ गर्दभे पुंस्त्री० राजनि० तयोश्चक्रवद्-भ्रमणवत्त्वात्तथात्वम् १५ चक्रयुक्ते
त्रि०
सर्व्वत्र स्त्रियांङीप् १६ चक्रयुक्तरथाद्यारूढे
त्रि०
“चक्रिणोदश-मीस्थस्य” मनुः “चक्रिणः चक्रयुक्तरथाद्यारूढस्य”कुल्लू० “वैश्यायां शूद्रतश्चौराज्जातश्चक्री उच्यते”उशनसोक्ते १७ संकीर्णजातिभेदे पुंस्त्री० “पदं महे-न्द्रालयचारु चक्रिणः” माघः विष्णोश्च मनस्तत्त्वा-त्मकचक्रस्य लोकरक्षार्थं सुदर्शनचक्रस्य वा धारणात्तथात्वम् अतएव “अरौद्रः कुण्डली चक्री” “शङ्ख-भृन्नन्दकी चक्री” विष्णुस० द्विधा प्रयोगः अवय-वार्थभेदाभ्यामिति बोध्यम्
Capeller
German
चक्रिन् Räder habend
eine Wurßcheibe
führend (Bein. Viṣṇu's o. Kṛṣṇa's).
m.
Fürst, König.
Burnouf
French
चक्रिन् चक्रिन् a. [f. इणी] (चक्र) qui porte un
disque. -- S.
m.
potier
meunier
huilier, etc.
Serpent [qui se
couche en cercle].
Jongleur.
Roi चक्रवर्तिन्।
Viṣṇu,
Kṛṣṇa. -- Oie rougeâtre, cf. चक्र।
Stchoupak
French
चक्रिन्-
a. armé d'un disque
qui roule en voiture
m.
Viṣṇu, Śiva.