चक्रधर (cakradhara)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 चक्रधर mfn.
   (-रः-रा-रं) Having a wheel,  &c.
	 m.
  (-रः)
	 1. A village or
common tumbler or juggler.
	 2. One who holds a wheel,  discus,  &c.
3. The manager or owner of many villages.
	 4. A name of VISHNU
or KRISHNA,  who is represented as holding a discus in one hand.
5. A snake.
 E.
  चक्र a wheel,  &c. and धर who holds. धृ अच् ।

Capeller Eng

English

 चक्रधर a.
  & m.
  having a wheel or a discus,  a
sovereign or Viṣṇu.

Yates

English

 चक्र-धर (रः) 1.
m.
  Vishnu
 a jug-
gler
 a snake
 one who holds a
discus or number of villages.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   चक्रधर  cakradhara  adj.
   wheel-bearer  
   चक्रधर  cakradhara  adj.
   driving in a carriage   
   चक्रधर  cakradhara  m.
   sovereign  
   चक्रधर  cakradhara  m.
   emperor   
   चक्रधर  cakradhara  m.
   village tumbler  
   चक्रधर  cakradhara  m.
   governor of a province   
   चक्रधर  cakradhara  m.
   bearing a wheel  
   चक्रधर  cakradhara  m.
   snake     
            

Wilson

English

 चक्रधर
mfn.
   (-रः-रा-रं) Having a wheel,  &c.
m.
  (-रः)
1 A village or common tumbler or juggler.
2 One who holds a wheel,  a discus,  &c.
3 The manager or owner of many villages.
4 A name of VIṢṆU or KṚṢṆA,  who is represented as holding a discus in
one hand.
5 A snake.
E.
  चक्र a wheel,  &c. and धर who holds.

Monier Williams Cologne

English

 चक्र—धर mfn.
   or m.
  bearing a wheel,  wheel-bearer,  Pañcat.
  v,  3,  10/11 ff.  (once -धार)

 =
  -भृत्,  MBh.
   i,  6257
 Mṛcch. v,  3
 Ragh.
  xvi,  55

 driving in a carriage (?,  ‘a snake’ or ‘a governor’ Sch.
 cf.
   Mn.
   ii,  138 and Yājñ.
  i,  117),  MBh.
   xiii,  7570

 चक्र—धर m.
  a sovereign,  emperor,  iii,  xii,  Hariv.
  10999

 governor of a province,  L.
 

 =
  चरक,  VarBṛ.
  xv,  1,  Sch.

 a snake,  Rājat.
  i,  261

 a village tumbler (cf.   चक्राट),  W.
 

 N.
  of a man,  Karmapr.
  ,  Sch.

 of other men,  Kathās.
  &c.
  

 of a locality,  Rājat.
  iv,  191.

Benfey

English

 चक्रधर चक्र-धर, 
 I. adj.
 
 1.
Bearing a wheel,  Pañc. 242,  15.
 2.
Bearing a discus.
 II. m.
 
 1. A name
of Viṣṇu (wielding the discus)
Mṛcch. 76,  13.
 2. A sovereign, 
MBh. 3,  8221.
 3. A snake,  Rājat. 1, 
261.

Apte Hindi

Hindi

चक्रधरः
पुं*
  चक्रम्-धरः -
विष्णु का विशेषण

चक्रधरः
पुं*
  चक्रम्-धरः -
"प्रभु,  प्रान्त का राज्यपाल या शासक"

चक्रधरः
पुं*
  चक्रम्-धरः -
गाँव का कलाबाज या बाजीगर

Shabdartha Kaustubha

Kannada

चक्रधर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಕ್ರಾಯುಧವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > धृञ् (धारणे) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > धरति । चक्रस्य धरः
प्रयोगाः - > "विगाहितुं श्रीमहिमानरूपं प्रचक्रमे चक्रधरप्रभावः"
उल्लेखाः - > रघु० १६-५५
चक्रधर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರ್ಪ /ಹಾವು
विस्तारः - > "विष्णुसर्पौ चक्रधरौ" - नानार्थर० ।

L R Vaidya

English

 cakra-Dara {% m. %} 1. an epithet of Vishṇu,  चक्रधरप्रभावः R.xvi.55
 2. a sovereign,  a governor of a province
 3. a village tumbler or juggler.

Bopp

Latin

 चक्रधर m. (e praec. et धर tenens) cognomen Vischnûs.
RAGH. 16. 55.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 चक्रधर father of Āśāditya (Karmapradīpabhāṣya). W.
p. 81.

 चक्रधर
		Nyāyamañjarīgranthabhaṅga. Kh. 88.

 चक्रधर
		Paitṛkatithinirṇaya. B. 3,  104.

 चक्रधर
		Yantracintāmaṇi and C..

 चक्रधर son of Vāmana: Yantracintāmaṇi and C.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khor lo mnga' ba
चक्रधर

khor lo 'dzin
१) चक्रधर २) चक्रला

नाममाला

Sanskrit

लक्ष्मीपति,  श्रीपति,  गोमिनीपति,  इन्दिरापति,  दरीभृद्धर,  अचलधर,  शृङ्गिधर,  पर्वतधर,  सानुमद्धर,  गिरिधर,  नगधर,  शिलोच्चयधर,  अद्रिधर,  शिखरिधर,  त्रिककुद्धर,  मरुद्धर,  शैलधर,  भूमिधर,  भूधर,  पृथिवीधर,  पृथ्वीधर,  गह्वरीधर,  मेदिनीधर,  महीधर,  धराधर,  वसुमतीधर,  धात्रीधर,  क्षमाधर,  विश्वम्भराधर,  अवनिधर,  वसुधाधर,  धरणीधर,  क्षोणीधर,  क्ष्माधर,  धरित्रीधर,  क्षितिधर,  कुम्भिनीधर,  इलाधर,  उर्वराधर,  उर्वीधर,  जगतीधर,  गोधर,  वसुन्धराधर,  चक्रधर
कृष्णो दामोदरो विष्णुरुपेन्द्रः पुरुषोत्तमः ।
केशवश्च हषीकेशः शार्ङ्गी नारायणो हरिः ॥ ७४ ॥
केशी मधुर्बलिर्बाणो हिरण्यकशिपुर्मुरः ।
तदादिसूदनः शौरिः पद्मनाभोऽप्यधोक्षजः ॥ ७५ ॥
गोविन्दो वासुदेवश्च लक्ष्मीः श्रीर्गोमिनीन्दिरा ।
तत्पतिः शैलभूम्यादिधरश्चक्रधरस्तथा ॥ ७६ ॥
verse 0.1.1.74
page 0039

Mahabharata

English

Cakradhara,  adj. (“armed with the discus”): XIV,  429 (Siddhaiḥ).

पुराणम्

English

चक्रधर / CAKRADHARA. A very intelligent brahmin. One-eyed and bent down in body he is a character in Vatsarājacarita. (See Vidūṣaka).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 चक्रधरः,  पुं,
   (धरतीति । धृ + अच् । चक्रंसुदर्शनाख्यं द्बादशारादिलक्षणलक्षितमस्त्रम् ।तस्य धरः । चक्रं धरति धारयतीति वा ।)विष्णुः । (यथा,  रघुः । १६ । ५५ ।“विगाहितुं श्रीमहिमानुरूपंप्रचक्रमे चक्रधरप्रभावः ॥
”चक्रं फणा तस्य धरः ।) सर्पः । (यथा,  महा-भारते । ३ । ८५ । ७० ।“अङ्गिरःप्रमुखाश्चैव तथा ब्रह्मर्षयोऽपरे ।तथा नागाः सुपर्णाश्च सिद्धाश्चक्रधरास्तथा ॥
”)ग्रामजालिनि त्रि । इति मेदिनी ॥
 (यथा, महाभारते । ३ । ८५ । ७६ ।“यजन्ते क्रतुभिर्देवास्तथा चक्रधरा नृपाः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 चक्रधर पु०
  चक्रं मनस्तत्त्वं सुदर्शाख्यमस्त्रं वा धरति-धृ--अच् । १ चक्रधारिणि विष्णौ २ ग्रामयाजिनि चमेदि० । “प्रचक्रमे चक्रधरप्रभावः” रघुः । ३ चक्रास्त्र-धारकमात्रे नृपादौ “यजन्ते क्रतुभिर्देवास्तथा चक्र-धरानृपाः” भा० व० ८५ अ० ।

Capeller

German

 चक्रधर m.
  Radträger (Viṣṇu o. ein
Herrscher).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.