| YouTube Channel

गौरसर्षप (gaurasarSapa)

 
शब्दसागरः
English
गौरसर्षप
m.
 (-पः)
1. White mustard.
2. The white mustard seed con-
sidered as a measure of weight.
E.
 गौर white, and सर्षप mustard,
also गौर.
Capeller Eng
English
गौरसर्षप
m.
 yellow mustard or the seed of it
(considered as a weight).
Yates
English
गौर-सर्षप (पः) 1.
m.
 White mustard.
Wilson
English
गौरसर्षप
m.
 (-पः)
1 White mustard.
2 The white mustard seed considered as a measure of weight.
E.
 गौर white, and सर्षप mustard
also गौर.
Monier Williams Cologne
English
गौर—सर्षप
m.
 white mustard (Sinapis glauca
the seed used as a weight,
Mn.
 viii, 133
f.
 ),
PārGṛ.
Āp.
Mn.
Yājñ.
Suśr.
Macdonell
English
गौरसर्षप gaura-sarṣapa,
m.
 white mustard
🞄a grain of it used as a weight.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गौरसर्षप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿಳಿಯ ಸಾಸಿವೆ
व्युत्पत्तिः - > गौरश्चासौ सर्षपश्च
L R Vaidya
English
gOra-sarzapa {% m. %} the white mustard.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गौरसर्षपः
पुं,
 (गौरश्चासौ सर्षपश्चेति कर्म्म-धारयः ।) श्वेतसर्षपः । (यथा, --“रक्षोघ्नः सर्षपः श्वेतः सिद्धार्थो गौरसर्षपः ॥
”इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥
)तत्पर्य्यायः । अनद्यः २ सिद्धार्थः ३ भूतनाशनः ४कटुस्नेहः ५ ग्रहघ्नः ६ कण्डूघ्नः ७ राजिका-फलः ८ तीक्ष्णकः ९ दुराधर्षः १० रक्षोघ्नः ११कुष्ठनाशनः १२ सिद्धप्रयोजनः १३ सिद्ध-साधनः १४ सितसर्षपः १५ । अस्य गुणाः ।कटुत्वम् । तिक्तत्वम् । उष्णत्वम् । वातरक्तग्रह-त्वग्दोषविषभूतव्रणनाशित्वम् । रुच्यत्वञ्च ।इति राजनिर्घण्टः ॥
हृद्यत्वम् । तीक्ष्ण त्वम् ।कफरक्षःकण्डूकुष्ठकोठकृमिनाशित्वम् । रक्त-पित्ताग्निवर्द्धनत्वञ्च । इति भावप्रकाशः ॥
(परि-माणविशेषः । यथा, मनुः । ८ । १३३ ।“त्रसरेणवोऽष्टौ विज्ञेया लिक्षैका परिमाणतः ।ता राजसषपस्तिस्रस्ते त्रयो गौरसषपाः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गौरसर्षप
पु०
 कर्म्म० । १ श्वेतसर्षपे (सितिसरिषा) रत्रमाला ।तद्गुणा भावप्र० उक्ता यथा “गौरस्तु सर्षपः प्राज्ञैःसिद्धार्थ इति कथ्यते । सर्षपस्तु रसे पाके कटुःस्निग्धःसतिक्तकः । तीक्ष्णोष्णः कफवातघ्नो रक्तपित्ताग्निबर्द्धनः ।रक्षोहरोजयेत् कण्डू कुष्ठकीष्ठकृमिग्रहान् । यथारक्त-स्तथा गौरः किन्तु गौरोवरोमतः” । स च क्षौमशोधकःयथाह मनुः “श्रीफलैरं शुपट्टानां क्षौमाणां गौरसर्षपैः”द्रव्यशुद्धौ । “सगौरसर्षपैः क्षौमम्” गौरसर्षप-कल्केन साज्येन साधितस्य च” याज्ञ० । २ राजसर्षपत्र-यमिते परिमाणे च । “त्रसरेणवोऽष्टौ विज्ञेया लिक्षैकापरिमाणतः । ता राजसर्षपास्तिस्रस्ते त्रयो गौर-सर्षपः” मनुः ।
Burnouf
French
गौरसर्षप गौरसर्षप
m.
 (गौर) moutarde blanche
grain de moutarde blanche, employé comme poids.