गोमत् (gomat)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte
Englishगोमत् [gōmat],
Rich in cows.
Possessing or containing cattle.
Mixed with milk. Possession of cattle, property consisting in herds.
ती of a river falling into the Indus
गोमतीमव तिष्ठति 8.24.3.
A place abounding in herds
यो वायुना जयति गोमतीषु 4.21.4.
of a Vedic मन्त्र to be repeated during expiation for killing cows
1.7.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMacdonell
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiगोमत्
वि* - गो - मतुप्
गौओं से सम्पन्न
गोमत्
वि* - गो+मतुप्
गौओं से समृद्ध स्थान
Shabdartha Kaustubha
Kannadaगोमत्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋವುಗಳ ಯಜಮಾನ
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > गावः सन्त्यस्य
गोमत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗೋಸಂಪತ್ತುಳ್ಳವನು
निष्पत्तिः - > स्त्रियां "ङीप्" (४-१-६)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritपाशुपाल्यं जीववृत्तिर्गोमान्गोमी गवीश्वरे ॥ ८८८ ॥
पाशुपाल्य (क्ली), जीववृत्ति (स्त्री), गोमत् (पुं), गोमिन् (पुं), गवीश्वर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritगोमत्
गोमत्, गोमिन्, गोस्वामिन्, गोविन्द
गोमान् गोमी च गोस्वामी गोविन्दोऽधिकृतो गवाम् ॥ २६२ ॥
verse 2.1.1.262
page 0032
वाचस्पत्यम्
Sanskritगोमत् गौरस्त्यस्य मतुप् । १ गोस्वामिनि २ गोयुक्ते च“इन्द्र! गोमन्निहायाहि” यजु० २६ । ४ “गावः स्तुतिरूपावाचः किरणा वा विद्यन्तेऽस्य गोमान्” वेददी० स्त्रियांङीप् । सा च ३ नदीभेदे स्त्री “गोमतीं धूतपापां चगण्डकीञ्च महानदीम्” भा० भी० ९ अ० । स्कन्धपु० प्रभा० तन्माहात्म्यम् “गोमत्युत्पत्तिकथनं तस्यां स्नाना-दिजं फलम् । चक्रतीर्थस्य माहात्म्यं गोमत्युदधि-सङ्गमः” वृहन्ना० तत्खण्डप्रतिपाद्ये । अत्र उदधिसङ्गम इत्युक्तेः “गङ्गा सरस्वती पुण्या यमुना च“महानदी । गोदावरी गोमती च नदी तापी च नर्म्मदा”इत्युपक्रमे “नद्यः समुद्रसंयोगात् सर्वाः पुण्याः शुभा-वहाः” प्रभा० खण्डोक्तेश्च सा समुद्रगा अन्या तु गोमतीकाशीतोऽनतिदूरे उत्तरस्यां गङ्गासङ्गता यथाह” भा०व० ८४ अ० यथा “गोमतीगङ्गयोश्चैव सङ्गमे लोक-विश्रुते । अग्निष्टोममबाप्नोति कुलञ्चैव समुद्धरेत्”गोमतीस्नान फलं तत्रैव “रामतीर्थे नरः स्नात्वा गोमत्यांकुरुनन्दन! । अश्वमेधमवाप्नोति पुनाति च कुलं नरः ।शतसाहसकं तीर्थं तत्रैव भरतर्षभ! । तत्रोपस्पर्शनंकृत्वा नियतो नियताशनः । गोसहस्रफलं पुण्यंप्राप्नोति भरतर्षभ!” गौः गोपदमाधिक्येन विद्यतेऽस्यांविद्यायां मतुप् ङीप् । ५ विद्याभेदे सा च गोदानशब्दे२६९९ पृ० दर्शिता अन्या तिलधेनुशब्दे वक्ष्यते “गोमत्याविद्यया धेनुं तिलानामभिमन्त्र्य च” भा० आनु० ७८ अ० ।“पञ्चगव्येन गोघाती मासेनैकेन शुध्यति । गोमतीं चजपेद्विद्यां गवां गोष्ठे च संबसेत्” शाता० । गोमत्यांभवः पलद्या० अण् । गौमत तत्रभवे स्त्रियांङीप् । गोमत्या अदूरभवो देशः अण । गौमत तत्सन्नि-कृष्टदेशादौ स्त्रियां ङीप् । बहुत्वे तस्य वरणा०लुप् । गोमत्यः । उक्तगोमच्छब्दस्य सर्वनामस्थाने नुम्गोमान् गोमन्तावित्यादि रूपम् । गोमानिवाचरतिगोमत् + क्किप् गोमतीति ततः क्विप् गोमत् । ४ गोस्वामि-तुल्ये अत्र सर्व्वनामस्थाने धातुत्वात् न नुम् । गोमत्गोमतौ इत्येव । षष्ठीतत्पुरुषे गोमतीशब्दस्य “वैदेहिबन्धोर्हृदयं विदद्रे” इत्यत्रेव “ङ्यापोः संज्ञाच्छन्दसोः”पा० आर्षे प्रयेगे वा ह्रस्वः । “सा लतेव महासालंफुल्लं गोमतितीरजम्” भा० वि० २७ अ० । न तुह्रस्वान्तं शब्दान्तरम् केषाञ्चित् तथा कल्पनं तु प्रामा-दिकम् । गौस्तदस्थि अत्रास्ति मतुप् ङीप् (भागाड)ख्यातायां ५ भूमौ “भोजनं यत्र तत्रापि शयनं हट्ट-मन्दिरे । मरणं गोमतीतीरे” उद्भटः ।
Capeller
GermanGrassman
Germangómat, 1〉 a., an Rindern oder Kühen [gó] reich, und zwar vom Besitzer, vom Besitze, vom Stalle, Wagen, vom Opfer u. s. w.
2〉 aus Rindern bestehend
3〉 a., milchreich (vom Tranke)
4〉 n., Besitz von Rindern
5〉 f., -atī, ein rinderreicher Ort
6〉 f., gomatī́, Eigenname eines Zuflusses des Indus, wegen seines Rinderreichthums so benannt. — Daneben häufig: áśvāvat, vīrávat u. s. w.
-ān 1〉 yajñás {298, 5} (neben ávimān, aśvī́)
te sákhā {624, 9}. In {819, 9} ist gómān zu streichen (s. Boll.).
-antam 1〉 rayím {330, 10}
{358, 11}
{625, 10}
{626, 9}
{774, 12}
{775, 12}
{779, 6}
vā́jam {622, 24}
{653, 3}
{697, 2}
{732, 2}
{775, 18}
vrajám {297, 15}
{312, 6}
{486, 24}
{851, 5}
{871, 11}
{888, 7}. — 2〉 paśúm {83, 4} — 3〉 vā́jam {745, 2}
{775, 14}.
-at 1〉 śrávas {9, 7}
vartís {92, 16}
{232, 7}
{642, 17}
rā́dhas {411, 7}
{593, 5}
rátnam {591, 8}
vásu {610, 9}
ápnas {862, 13}. — 4〉 {30, 17}
{48, 12}
{190, 8}
{539, 6}
{543, 5}
{666, 5}
{702, 3}
{753, 4}
{754, 6}
{773, 3}
{781, 8}
{817, 4}
{868, 7}
{1018, 10}.
-atā 1〉 ráthena {588, 1}.
-ate 1〉 vā́jāya {789, 3}.
-atas [G.] 1〉 (índrasya) {328, 6}
valásya {11, 5}
janásya {641, 11}
vā́jasya {11, 3}
{328, 7}
{377, 2}
{486, 23}
{645, 20}
{665, 28}
rāyás {250, 1}
{704, 4}
vrajásya {451, 3}
{503, 11}. — 3〉 sutásya {623, 1}
{633, 14}
{691, 6}
{701, 30}
{703, 6}
sumnásya {1018, 9}.
-ati [L.] 1〉 vrajé {543, 1}
{548, 10}
{666, 9}
{679, 6}
{86, 3}
{388, 5}
{1020, 5}
vā́je {641, 8}.
-atas [A. p.] 1〉 {665, 10}
nas {652, 9}
vrajā́n {327, 13}
{514, 3}
vā́jān {766, 4}
{779, 5}
{851, 11}.
-adbhis 1〉 vā́jebhis {486, 21}.
-ati [V. f.] 1〉 uṣas {92, 14}.
-atī 1〉 sūnṛ́tā {8, 8}.
-atīm 1〉 púram {626, 23}.
-atī́m 6〉 {644, 30}
{901, 6}.
-atīs [N.] 1〉 uṣā́sas {123, 12}
{113, 18}
{557, 7}
{48, 2}.
-atīs [A.] 3〉 íṣas {48, 15}
{433, 8}
{625, 9}
{643, 29}
{774, 24}. — 5〉 {415, 19}.
-atīnām 1〉 uṣásām {219, 2}.
-atīṣu 5〉 {317, 4}.
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.