| YouTube Channel

गोप्तृ (goptR)

 
शब्दसागरः
English
गोप्तृ
mfn.
 (-प्ता-प्त्री-प्तृ) A preserver, A protector, one who defends or
cherishes.
E.
 गुप् to preserve, &c. affix तृच्.
Capeller Eng
English
गोप्तृ॑
m.
 guardian, protector (f. गोप्त्री॑,
n.
 गोप्तृ)
who hides or conceals.
Yates
English
गोप्तृ (प्ता) 4.
m.
 A preserver.
Spoken Sanskrit
English
गोप्तृ goptR
adj.
 one who conceals anything
गोप्तृ goptR
adj.
 one who preserves or protects or defends or cherishes
गोप्तृ goptR
m.
 guardian
गोप्तृ goptR
m.
 protector
गोप्तृ goptR
adj.
 one who preserves or protects or defends or cherishes
Wilson
English
गोप्तृ
mfn.
 (-प्ता-प्त्री-प्तृ) A preserver, a protector, one who defends
or cherishes.
E.
 गुप to preserve, &c. affix तृच्.
Apte
English
गोप्तृ [gōptṛ],
a.
 (-प्त्री
f.
 ) [गुप् तृच्]
A protector, preserver, guardian
तस्मिन्वनं गोप्तरि गाहमाने
R.*
 2.14
1.55
M.*
 5. 2
Bg.*
 11.18.
One who hides or conceals
स्वरन्ध्र- गोप्ता
Y.*
 1.311.
m.
 An epithet of Visnu.
Apte 1890
English
गोप्तृ a. (प्त्री f.) [गुप्-तृच्] 1 A protector, preserver, guardian
तस्मिन्वनं गोप्तरि गाहमाने R. 2. 14
1. 55
M. 5. 20
Bg. 11. 18.
2 One who hides or conceals.
m. An epithet of Viṣṇu.
Monier Williams Cologne
English
गोप्तृ॑ mf(त्री॑,
ŚBr.
Gobh.
MBh.
 xiii)n. (g. याजकादि,
Gaṇar.
 99) one who preserves or protects or defends or cherishes,
AV.
TS.
 vi
TBr.
ŚBr.
 (superl. गो॑पिष्ठ, ii),
ĀśvGṛ.
&c.
 (n(°प्तृ).,
BhP.
 vii, 10, 28)
one who conceals anything (in comp. ),
Yājñ.
 i, 310.
Monier Williams 1872
English
गोप्तृ, ता, त्री, तृ, a preserver, a protector, one
who defends or cherishes
one who conceals any-
thing.
Benfey
English
गोप्तृ गोप्तृ, i. e. गुप् + तृ,
m.
 ,
f.
 त्री,
and
n.
1. A protector, Man. 7, 14
MBh. 13, 1842
Bhāg. P. 7, 10, 28.
2.
One who conceals, Yājñ. 1, 310.
--
Comp.
चक्र-,
m.
 du. Two men who take
care of the wheels of a chariot, MBh.
7, 1627.
Apte Hindi
Hindi
गोप्तृ
वि* - गुप् - तृच्
"प्ररक्षक, संधारक, अभिभावक"
गोप्तृ
वि* - -
"छिपाने वाला, गुप्त रखने वाल्"
गोप्तृ
पुं*
 - -
विष्णु का विशेषण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गोप्तृ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > गुपू (रक्षणे) - "तृच्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > गोपायति रक्षति
प्रयोगाः - > "गोहितो गोपतिर्गोप्ता"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "यः कर्मफलचक्रस्य गोप्ता हि परिपालनात्" - निरुक्तिः ।
गोप्तृ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಕ್ಷಕ /ಕಾಪಾಡುವವನು
प्रयोगाः - > "प्रपेदिरे पूर्वयुगानुभूतिं गोपास्तदा गोप्तरि वासुदेवे"
उल्लेखाः - > याद० ४-७८
गोप्तृ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮುಚ್ಚಿಡುವವನು /ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡುವವನು
L R Vaidya
English
goptf {% (I) a. (f. प्त्री) %} 1. A protector, a preserver, तस्मै सभ्याः सभार्याय गोप्त्रे गुप्तरमोंद्रियाः R.i.55, M.vii.14, Bg.xi.18
2. one who hides or conceals.
goptf {% (II) m. %} an epithet of Vishṇu.
Bopp
Latin
गोप्तृ m. (a r. गुप् s. तृ) custos, servator, gubernator. BH.
11. 18. N. 12. 47.
Mahabharata
English
Goptṛ^1 = Śiva: XIII, 609.
Goptṛ^2 = Vishṇu (1000 names).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गोप्तृ
पु०
 गुप--वृच । रक्षके । “तस्मै सभ्याःसभार्य्याय गोप्त्रे-गुप्ततमेन्द्रियाः” रघुः । “तस्यार्थे सर्वभूतानां गोप्तारं धर्म्य-मात्मजम्” । “मुच्यते व्रह्महत्यायाः गोप्ता गोब्राह्मणस्य च”मनुः २ संवरके च । ३ विष्णौ
पु०
 “उत्तरो गोपतिर्गोप्ता” विष्णुस० “सकलभूतपालनात् गोप्ता” भा० । “गोहितो गोपति-र्गोप्ता” विष्णुस० । “स्वात्मानं स्वमायया गोपायतिसंवृणोति गोप्ता” भा० । स्त्रियां ङीप् । “गुह्याति-गुह्यगीप्त्री त्वम्” देवीजपसमापनमन्त्रः । इट्पक्षेगोपितृ आयपक्षे गोपायितृ तत्रार्थे
त्रि०
 स्त्रियां ङीप् ।
Burnouf
French
गोप्तृ गोप्तृ
m.
 (गुप्
sfx. तृ) protecteur,
gardien
gouverneur.
Stchoupak
French
गोप्तृ-
ag. gardien, protecteur
-मन्त्- a. qui a un protecteur.