गोपति (gopati)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishगोपति - gopati - - lord of cowherds
आभीरपल्लि - AbhIrapalli - - abode of cowherds
गोपोष - gopoSa - - increase of cowherds
व्रजाङ्गन - vrajAGgana - - cow-yard or station of cowherds
गञ्ज - gaJja - - cow-house or station of cowherds
पारावती - pArAvatI - - form of song peculiar to cowherds
आभीरपल्लि - AbhIrapalli - - village inhabited by cowherds only
गोपति - gopati - - medicinal plant RSabha
गोरक्ष - gorakSa - - medicinal plant RSabha
ऋषभवत् - RSabhavat - - containing the word RSabha
वैराज - vairAja - - name of the Vedic RSi RSabha
मरुदेव - marudeva - - grandmother of the arhat RSabha
गोपति - gopati - - chief of herdsmen
आभीरपल्लि - AbhIrapalli - - station of herdsmen
घोष - ghoSa - - station of herdsmen
सङ्घोष - saGghoSa - - station of herdsmen
गोपाध्यक्ष - gopAdhyakSa - - overseer of herdsmen
व्रजावास - vrajAvAsa - - settlement of herdsmen
अभिघोषम् - abhighoSam - - towards a station of herdsmen
घोषवृद्ध - ghoSavRddha - - elder at a station of herdsmen
व्रज - vraja - - enclosure or station of herdsmen
घोषयात्रा - ghoSayAtrA - - walk or procession to the stations of the herdsmen
गोपति gopati sun
गोपति gopati king
गोपति gopati lord of stars
गोपति gopati chief
गोपति gopati ziva
गोपति gopati kRSNa or viSNu
गोपति gopati lord of waters
गोपति gopati chief of herdsmen
गोपति gopati god of water
गोपति gopati leader
गोपति gopati medicinal plant RSabha
गोपति gopati earth-lord
गोपति gopati lord of cowherds
गोपति gopati moon
गोपति gopati indra
गोपति gopati lord of rays
गोपति gopati bull
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishApte Hindi
Hindiगोपतिः
गो-पतिः -
गौओं का स्वामी
गोपतिः
गो-पतिः -
साँड़
गोपतिः
गो-पतिः -
"नेता, मुखिया"
गोपतिः
गो-पतिः -
सूर्य
गोपतिः
गो-पतिः -
इन्द्र
गोपतिः
गो-पतिः -
कृष्ण का नाम
गोपतिः
गो-पतिः -
शिव का नाम
गोपतिः
गो-पतिः -
वरुण का नाम
गोपतिः
गो-पतिः -
राजा
Shabdartha Kaustubha
Kannadaगोपति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
व्युत्पत्तिः - > गोः भूमेः स्वर्गस्यापि पतिः
प्रयोगाः - > "गोहितो गोपतिर्गोप्ता"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "स्वर्गभूमेःपतितत्वात् गोपतिः स्मृतः" -निरुक्तिः ।
गोपति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿವ /ಪರಮೇಶ್ವರ
गोपति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ
गोपति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃಷಭ /ಎತ್ತು /ಗೂಳಿ
व्युत्पत्तिः - > गवां पशूनां पतिः
प्रयोगाः - > "स गोपतिं नन्दिभुजावलम्बी शार्दूलचर्मान्तरितोरुपृष्टम्"
उल्लेखाः - > कुमा० ७-३७
गोपति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜ /ದೊರೆ
व्युत्पत्तिः - > गोः भूमेः पतिः
गोपति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯ
व्युत्पत्तिः - > गवां किरणानाम्पतिः
गोपति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಂದ್ರ
व्युत्पत्तिः - > गोः स्वर्गस्य पतिः
विस्तारः - > "गोपतिः शिवशण्ढयोः । नृपभास्करयोः पुंसि" - मेदि० । "गोपतिः शङ्करे षण्डे नृपतौ त्रिदशाधिके । सहस्रकिरणे चापि" - हेम० ।
गोपति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರುಣ
व्युत्पत्तिः - > गोः जलस्य पतिः
गोपति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಪುಂಸಕ
विस्तारः - > "गोपतिर्वृषभे राज्ञी शक्रे षण्डे दिवाकरे" - नानार्थर०
L R Vaidya
EnglishSanskrit Tibetan
Tibetankhyu mchog
१) आर्षभ २) ऋषभ ३) गवेन्द्र ४) गोपति ५) धुर्वर्ती (?) ६) पुंगव ७) भूवर ८) सासभ ९) विष्णु १०) वृष ११) वृषभ १२) शृंगिन् १३)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritआदित्यः सवितार्यमा खरसहस्रोष्णांशुरंशू रवि-
र्मार्तण्डस्तरणिर्गभस्तिररुणो भानुर्नभोऽहर्मणिः ।
सूर्योऽर्कः किरणो भगो ग्रहपुषः पूषा पतङ्गः खगो
मार्ताण्डो यमुनाकृतान्तजनकः प्रद्योतनस्तापनः ॥ ९५ ॥
p{0008}
ब्रध्नो हंसश्चित्रभानुर्विवस्वान्सूरस्त्वष्टा द्वादशात्मा च हेलिः ।
मित्रो ध्वान्तारातिरब्जांशुहस्तश्चक्राब्जाहर्बान्धवः सप्तसप्तिः ॥ ९६ ॥
दिवादिनाहर्दिवसप्रभाविभाभासः करः स्यान्मिहिरो विरोचनः ।
ग्रहाब्जिनीगोद्युपतिर्विकर्तनो हरिः शुचीनौ गगनाद्ध्वजाध्वगौ ॥ ९७ ॥
हरिदश्वो जगत्कर्मसाक्षी भास्वान्विभावसुः ।
त्रयीतनुर्जगच्चक्षुस्तपनोऽरुणसारथिः ॥ ९८ ॥
आदित्य (पुं), सवितृ (पुं), अर्यमन् (पुं), खरांशु (पुं), सहस्रांशु (पुं), उष्णांशु (पुं), अंशु (पुं), रवि (पुं), मार्तण्ड (पुं), तरणि (पुं), गभस्ति (पुं), अरुण (पुं), भानु (पुं), नभोमणि (पुं), अहर्मणि (पुं), सूर्य (पुं), अर्क (पुं), किरण (पुं), भग (पुं), ग्रहपुष (पुं), पूषन् (पुं), पतङ्ग (पुं), खग (पुं), मार्ताण्ड (पुं), यमुनाजनक (पुं), कृतान्तजनक (पुं), प्रद्योतन (पुं), तापन (पुं), ब्रध्न (पुं), हंस (पुं), चित्रभानु (पुं), विवस्वत् (पुं), सूर (पुं), त्वष्टृ (पुं), द्वादशात्मन् (पुं), हेलि (पुं), मित्र (पुं), ध्वान्ताराति (पुं), अब्जहस्त (पुं), अंशुहस्त (पुं), चक्रबान्धव (पुं), अब्जबान्धव (पुं), अहर्बान्धव (पुं), सप्तसप्ति (पुं), दिवाकर (पुं), दिनकर (पुं), अहस्कर (पुं), दिवसकर (पुं), प्रभाकर (पुं), विभाकर (पुं), भास्कर (पुं), मिहिर (पुं), विरोचन (पुं), ग्रहपति (पुं), अब्जिनीपति (पुं), गोपति (पुं), द्युपति (पुं), विकर्तन (पुं), हरि (पुं), शुचि (पुं), इन (पुं), गगनध्वज (पुं), गगनाध्वग (पुं), हरिदश्व (पुं), जगत्साक्षिन् (पुं), कर्मसाक्षिन् (पुं), भास्वत् (पुं), विभावसु (पुं), त्रयीतनु (पुं), जगच्चक्षुस् (पुं), तपन (पुं), अरुणसारथि (पुं)
इट्चरो गोपतिः षण्डो गोवृषो मदकोहलः ॥ १२५९ ॥
इट्चर (पुं), गोपति (पुं), षण्ड (पुं), गोवृष (पुं), मदकोहल (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritआदित्य
आदित्य, सवितृ, सहस्रकिरण, प्रद्योतन, भास्कर, तिग्मांशु, तरणि, दिनमणि, भास्वत्, विवस्वत्, हरि, मार्तण्ड, तपन, विकर्तन, इन, पूषन्, पतङ्ग, भग, सूर्य, गोपति, यम, दिनकर, सूर, अंशुमालिन्, रवि, मिहिर, विरोचन, अर्क, तिमिररिपु, द्युमणि, अंशुमत्, अंशु, हरिदश्व, सप्ताश्व, प्रभाकर, भानुमत्, भानु, ब्रध्न, हंस, खग, मित्र, चित्रभानु, अहर्पति, कर्मसाक्षिन्, जगच्चक्षुस्, द्वादशात्मन्, त्रयीतनु
आदित्यः सविता सहस्रकिरणः प्रद्योतनो भास्कर-
स्तिग्मांशुस्तरणिस्तथा दिनमणिर्भास्वान्विवस्वान्हरिः ।
मार्तण्डस्तपनो विकर्तन इनः पूषा पतङ्गो भगः,
सूर्यो गोपतिरर्यमा दिनकरः सूरोंऽशुमाली रविः ॥ ३५ ॥
मिहिरो विरोचनोऽर्कस्तिमिररिपुर्द्युमणिरंशुमानंशुः ।
हरिदश्वः सप्ताश्वः प्रभाकरो भानुमान्भानुः ॥ ३६ ॥
ब्रध्नो हंसः खगो मित्रश्चित्रभानुरहर्पतिः ।
कर्मसाक्षी जगच्चक्षुर्द्वादशात्मा त्रयीतनुः ॥ ३७ ॥
verse 1.1.1.35
page 0006
इन्द्र
इन्द्र, दुश्च्यवन, हरि, सुरपति, सङ्क्रन्दन, वासव, वृत्रारि, बलसूदन, शतमख, वृद्धश्रवस्, कौशिक, जिष्णु, वज्रधर, सहस्रनयन, वास्तोष्पति, गोपति, पर्जन्य, मघवन्, वृषन्, हरिहय, प्राचीनबर्हिस्, पुरुहूत, पृतनाषाट्, पुरन्दर, पूर्वदिक्पति, स्वाराज्, आखण्डल, तुराषाह्, सुत्रामन्, गोत्रभिद्, सुनासीर, शक्र, उग्रधन्वन्, हरिवत्, पाकशासन, दिवस्पति, विडौजस्, मरुत्वत्, मेघवाहन
इन्द्रो दुश्च्यवनो हरिः सुरपतिः सङ्क्रन्दनो वासवो,
वृत्रारिर्बलसूदनः शतमखो वृद्धश्रवाः कौशिकः ।
जिष्णुर्वज्रधरः सहस्रनयनो वास्तोष्पतिर्गोपतिः,
पर्जन्यो मघवा वृषा हरिहयः प्राचीनबर्हिः स्मृतः ॥ ५२ ॥
पुरुहूतः पृतनाषाट् पुरन्दरः पूर्वदिक्पतिः स्वाराट् ।
आखण्डलस्तुराषाट् सुत्रामा गोत्रभित्सुनासीरः ॥ ५३ ॥
शक्रः स्यादुग्रधन्वा च हरिवान्पाकशासनः ।
दिवस्पतिर्विडौजाश्च मरुत्वान्मेघवाहनः ॥ ५४ ॥
verse 1.1.1.52
page 0008
नाममाला
Sanskritभूमिपति, भूपति, पृथिवीपति, पृथ्वीपति, गह्वरीपति, मेदिनीपति, महीपति, धरापति, वसुमतीपति, धात्रीपति, क्षमापति, विश्वम्भरापति, अवनिपति, वसुधापति, धरणीपति, क्षोणीपति, क्ष्मापति, धरित्रीपति, क्षितिपति, कुम्भिनीपति, इलापति, उर्वरापति, उर्वीपति, जगतीपति, गोपति, वसुन्धरापति, नृप
तत्पर्य्यायधरः शैलस्तत्पर्य्यायपतिर्नृपः ।
तत्पर्य्यायरुहो वृक्षः शब्दमन्यं च योजयेत् ॥ ७ ॥
verse 0.1.1.7
page 0004
Tamil
Tamilகோ3பதி : தலைவன், சூரியன், இந்திரன், சிவன், கிருஷ்ணன்.
Mahabharata
EnglishGopati^1, a Gandharva. § 101 (Aṃśāvat.): I, 65, 2550 (among the Devagandharvas, sons of Muni).--§ 191 (Arjuna): I, 123, 4811 (among the Gandharvas who were present at the birth of Arjuna).
Gopati^2 = Sūrya (the Sun): I, 6615
II, 425
III, 16941, 16977, 16978, †17091.
Gopati^3, a prince(?). § 317b (Kṛshṇa Vāsudeva): III, 12, 492 (had been slain by Kṛshṇa).
Gopati^4 = Varuṇa: V, 3532 (Vº), 3801 (Vº).
Gopati^5, a son of Śibi. § 638b (Ramopākhyāna): XII, 49, 1794 (Śibiputro mahatejā Gºr nāma nāmataḥ | vane saṃvardhito gobhiḥ).
Gopati^6 = Śiva (1000 names^2).
Gopati^7 = Vishṇu (1000 names).
पुराणम्
Englishगोपति १ / GOPATI I. A demon. He was a co-worker of another demon named kālaketu. śrī kṛṣṇa killed gopati on the banks of the river irāvatī on the mountain mahendra. (Chapter 38, Sabhā Parva).
गोपति २ / GOPATI II. A deva gandharva. He was born to kaśyapa of his wife muni. (Śloka 42, Chapter 65, Vana Parva). This gandharva participated in the birthday celebrations of arjuna. (Śloka 55, Chapter 122, Ādi Parva).
गोपति ३ / GOPATI III. A son of the celebrated emperor, śibi. When paraśurāma killed and made extinct all kṣatriya kings it was a herd of cows that brought up this child. (Śloka 78, Chapter 49, śānti Parva).
गोपति ४ / GOPATI IV. A synonym of śiva used in Śloka 151, Chapter 17 of Anuśāsana Parva
गोपति ५ / GOPATI V. A synonym of viṣṇu used in Śloka 66, Chapter 149, of anuśāsana parva.
Vedic Reference
Englishशब्दकल्पद्रुमः
Sanskritगोपतिः, (गोर्वृषभस्य पतिः । यद्वा गवां पशूनांजीवानां पतिः ।) शिवः । (यथा, महा-भारते । १३ । १७ । १३ ।“गोपालिर्गोपतिर्ग्रामो गोचर्म्मवसनो हरिः ॥
”गां पृथ्वीं जगदित्यर्थः पाति पालयतीति ।गो + पा + डतिः । विष्णुः । यथा, महाभारते ।१३ । १४९ । ६६ ।“उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः ॥
”गोपेन्द्रनन्दनकृष्णः । यथा, हरिवंशे । ७६ । ४ ।“अमानुषाणि कर्म्माणि पश्यामस्तव गोपते ! ॥
”असुरभेदः । यथा, महाभारते । ३ । १२ । ३५“गोपतिस्तालकेतुश्च त्वया विनिहतावुभौ ॥
”गवां रश्मीनां पतिः ।) सूर्य्यः । (यथभागवते । १ । १२ । १० ।“परिभ्रमन्तमुल्काभां भ्रामयन्तं गदां मुहुः ।अस्त्रतेजः स्वगदया नीहारमिव गोपतिः ॥
”गोः पृथिव्याः पतिः ।) राजा । (गवां सौर-भेयाणां पतिः ।) वृषः । इति मेदिनी ॥
ते ।१०७ ॥
(यथा, बृहत्संहितायाम् । ६८ । ११५ ।“शार्द्दूलहंससमदद्विपगोपतीनांतुल्या भवन्ति गतिभिः शिखिनां च भूपाः ।येषाञ्च शब्दरहितं स्तिमितं च यातंतेऽपीश्वरा द्रुतपरिप्लुतगा दरिद्राः ॥
”)ऋषभनामौषधिः । इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritगोपति ६ त० । गवां पशूनां पत्यौ १ शिवे, २ वृषे, (सांड)“रक्षसां वशमापन्नं सिंहानामिव गोपतिम्” रामा० ।भूमिपतौ ३ नृपे ४ श्रीकृष्णे, किरणपतौ ५ सूर्य्ये, ६ स्वर्ग-पतौ शक्रे, मेदिनिः । ७ ऋषभनामौषधौ राजनि० ।“गोपालिर्गोपतिर्ग्रामो गोचर्म्मवसनो हरः” भा० आनु०१७ अ० शिवसहनासोक्तौ । “उत्तरो गोपतिर्गोप्ता” विष्णुस०“गवां पालनात् गोपवेशधारणात् गौर्महीतस्याः पाल-नाद्वा गोपतिः” भा० “सिंहेन निहतं गोष्ठे गौः सवत्सेयगोपतिम्” कि० ४ । २२ । गोस्वामिनि च हारा० । “ध्रुवाअस्मिन् गोपतौ स्यात् वह्वीः” यजु० ९ । ११ “गोपतौ गवांगत्यावस्मिन् यजमाने” वेददी० । सूर्य्यस्य किरणपतित्वात्तथात्वम् “मार्त्तण्डो गोपतिः श्रीमान् कृतज्ञश्च प्रता-पषान्” । आदित्यहृदयम् “तपसाराध्य वरदं देवंगोपतिमीश्वरम्” भा० आ० १७३ अ० सूर्य्यकन्यातपतीविवाहोक्तौ” ९ असुरभेदे “गोपतिस्तालकेतुश्च निहतौशार्ङ्गधन्वना” हरिवं० १६१ अ० ।तस्य भावः त्व--गोपतित्व पत्यन्तत्वात् यत् । गोपत्यगोपतिभावे “येनांशेन हृता गावः कश्यपेन महा-त्मना । स तेनांशेन जगतीं गत्वा गोपत्यमेष्यति”हरिवं० ५६ अ० ।
Capeller
GermanGrassman
Germangó-pati, m., 1〉 Herr oder Besitzer der Rinderheerden
2〉 insbesondere in der Verbindung mit gávām oder gónām ({873, 1})
3〉 Herr der Heerden überhaupt, in der Verbindung mit áśvānām und gávām
4〉 Herr, Gebieter überhaupt. — In allen diesen Fällen meist von Indra, selten vom Soma ({809, 34} vgl. {731, 2}), bṛhaspati ({893, 8}) oder von Menschen ({469, 3}
{992, 1}).
-e 1〉 {264, 21}
{486, 21}
{641, 3} neben aśvapate.
-is 1〉 {265, 21}
{469, 3}. — 2〉 {614, 6}
{934, 3}. — 3〉 {101, 4}. — 4〉 {326, 22}
niṣṣídhām {320, 1}
víśvasya {671, 7}.
-im 1〉 {809, 34}
{893, 8}. — 2〉 {873, 1}
{992, 1}. — 4〉 {678, 4}
jánasya {747, 5}
me {534, 4}.
-au 4〉 asmín {845, 3}.
-ī [d.] 1〉 {731, 2} von Indra und Soma.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.