| YouTube Channel

गोत्व (gotva)

 
Capeller Eng
English
गोत्व॑
n.
state or nature of a cow.
Monier Williams Cologne
English
गो—त्व॑
n.
the being a cow, state of a cow,
MaitrS.
TāṇḍyaBr.
xvi
MārkP.
RāmatUp.
Sarvad.
the nature of an ox, Kāvyād. i, 6.
Macdonell
English
गोत्व go-tvá,
n.
condition of a cow.
Benfey
English
गोत्व गो-त्व,
n.
The condition of a
cow, Mārk. P. 15, 34.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गोत्व
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋವಿನಲ್ಲಿರುವ ಗುಣ /ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹಸುವಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಿರುವ ವಿಶೇಷ ಗುಣ
निष्पत्तिः - > "त्वः" (५-१-११९)
व्युत्पत्तिः - > गोर्भावः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गोत्व
न०
गोर्भावः त्व गोशब्दप्रवृत्तिनिमित्ते गवेतरावृत्तौसकलगोव्यक्तिस्थे जातिभेदे तल्लक्षणन्तु गवेतरावृत्तित्वेसति सकलगोव्यक्तिवृत्तित्वम् सत्ताद्रव्यत्वादिजातेःसकलगोव्यक्तिवृत्तित्वात् तद्वारणाय सत्यन्तम् विशेषणंगगनादेर्गवेतरावृत्तित्वात् विशेष्यदलम् वृत्तिताद्वयञ्चसमवायेन ग्राह्यं तेन गवेतरघटादौ कालिकसम्बन्धेनगोत्वस्य सत्त्वेऽपि नासम्भवः वा गवेतरासमवेतस्य गग-नादेः कालिकेन सकलगोव्यक्तिवृत्तित्वादतिव्याप्तिः ।तस्याश्च जातेः गोपदप्रवृत्तिनिमित्तत्वमुक्तं काव्य० प्र०वाक्यपदीये “गौः स्वरूपेण गौर्नाप्यगौः गोत्वाभि-सम्बन्धात्तु गौः” यतो गोत्वसम्बन्धादेव गोर्गोपद-वाच्यता अतो गोत्वस्य गोपदप्रवृत्तिनिमित्तत्वम् ।तद्व्यञ्जकञ्च गलकम्बलादिमत्त्वरूपआकारभेदः संस्था-नविशेषस्यैव जातिव्यञ्जकत्वात् तत्र गोपदं गोत्वेशक्तं व्यक्तेर्भानमनुमानात् तुल्यवित्तिवेद्यत्वाद्वेतिमीमांसकामन्यन्ते अनुमानञ्च गामानयेत्यादौ गोत्वान-यनमिति शाब्दबोधात् परम् गोत्वकर्मकानयनं गोकर्म-कानयनं विनाऽनुपपन्नमिति व्यतिरेकव्याप्तिग्रहाधीनम् ।गोत्वविशिष्टे शक्तमिति तु नैयायिकाः व्यक्तिमात्रस्यशक्यत्वे व्यक्तीनामानन्त्यात् व्यभिचारः अतद्व्यावृ-त्तिरूपोऽपोहो वा गोपदशक्य इति तु बौद्धाः
Capeller
German
गोत्व॑
n.
Rindsnatur.