| YouTube Channel

गैरिक (gairika)

 
शब्दसागरः
English
गैरिक
mfn.
 (-कः-की-कं) Mountain, mountain-born or produced
n.
 (-कं)
1.
Red chalk, or as sometimes applied, red orpiment.
2. Gold.
E.
 गिरि
a mountain, affix ठक्.
Capeller Eng
English
गैरिक
n.
 (आ
f.
 ) red chalk.
Yates
English
गैरिक (कं) 1.
n.
 Red chalk.
Spoken Sanskrit
English
गैरिक gairika
n.
 haematite
गैरिक gairika
m.
 class of ascetics
गैरिक gairika
n.
 gold
गैरिक gairika
n.
 red chalk
Wilson
English
गैरिक
mfn.
 (-कः-की-कं) Mountain, mountain-born or produced.
n.
(-कं)
1 Red chalk, or as sometimes applied, red orpiment.
2 Gold.
E.
 गिरि a mountain, affix ठक्.
Apte
English
गैरिक [gairika],
a.
 (-की
f.
 ) [गिरौ भवः ठञ्] Mountain-born. -कः, -कम् Red chalk
संसर्पिभिः पयसि गैरिकरेणुरागैः
Śi.*
 5. 39. -कम् Gold.
Apte 1890
English
गैरिक a. (की f.) [गिरौ भवः ठञ्] Mountain-born.
कः,
कं Red chalk
Śi. 5. 391.
कं Gold.
Monier Williams Cologne
English
गैरिक
mfn.
=
 °र,
W.
गैरिक
n.
 gold,
L.
red chalk (sometimes used as a red ornament),
MBh.
 vii, ix, xiv
R.
Suśr.
VarBṛS.
गैरिक
m.
pl.
 a class of ascetics,
Śīl.
 (in Prākṛt geruya)
Monier Williams 1872
English
गैरिक, अस्, ई, अम्, mountain, mountain-born or
produced
(अस्, आ, अम्), m. f. n. red chalk, sometimes
used as a red ornament
(अम्), n. gold.
—गैरि-
काक्ष (°क-अक्°), अस्, m., N. of a plant
[cf. जल-
मधूक।]
Macdonell
English
गैरिक gairika,
n.
 red chalk: rarely ā,
f.
 .
Benfey
English
गैरिक गैरिक, i. e. गिरि + इक,
n.
Red chalk, Rām. 5, 83, 12.
--
Comp.
काञ्चन-,
n.
 a sort of ochre, Suśr. 2,
275, 19.
स्वर्ण-,
n.
 golden ochre.
Apte Hindi
Hindi
गैरिक
वि* - गिरि - ठञ्
पहाड़ पर उत्पन्न
गैरिकः
पुं*
 - -
गेरु
गैरिकम्
नपुं*
 - -
गेरु
गैरिकम्
नपुं*
 - -
सोना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गैरिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಉಪಧಾತು ಮುಂತಾದುದು
निष्पत्तिः - > "ठञ्" (वा० ४-३-६०)
व्युत्पत्तिः - > गिरौ भवम्
गैरिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿನ್ನ /ಸುವರ್ಣ
प्रयोगाः - > "गृहीतपादसञ्चारो गैरिकाद्रिरिवाबभौ"
उल्लेखाः - > याद० १३-१०४
L R Vaidya
English
gErika {% (I) a. (f. की) %} Mountain-born.
gErika {% (II) m. %} Red chalk.
gErika {% (III) n. %} Gold.
Bopp
Latin
गैरिक n. (a गिरि s. क vel इक) aurum. RAGH. 5. 72.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
गैरिक 3. m. eine Art śramaṇa, Śīlāṅka 2, 13. Vgl. Ind. St. 16, 381
17, 32.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्यादाकरः खनिः खानिर्गञ्जा धातुस्तु गैरिकम् ॥ १०३६ ॥
-wordlist-
आकर (पुं), खनि (स्त्री), खानि (स्त्री), गञ्जा (स्त्री), धातु (पुं), गैरिक (क्ली)
--source--
स्याद्रूप्यं कलधौतताररजतश्वेतानि दुर्वर्णकं
खर्जूरं च हिमांशुहंसकुमुदाभिख्यं सुवर्णं पुनः ।
स्वर्णं हेमहिरण्यहाटकवसून्यष्टापदं काञ्चनं
कल्याणं कनकं महारजनरैगाङ्गेयरुक्माण्यपि ॥ १०४३ ॥
कलधौतलोहोत्तमवह्निबीजान्यपि गारुडं गैरिकजातरूपे ।
तपनीयचामीकरचन्द्रभर्मार्जुननिष्ककार्तस्वरकर्बुराणि ॥ १०४४ ॥
जाम्बूनदं शातकुम्भं रजतं भूरि भूत्तमम् ।
-wordlist-
रूप्य (क्ली), कलधौत (क्ली), तार (क्ली), रजत (क्ली), श्वेत (क्ली), दुर्वर्णक (क्ली), खर्जूर (क्ली), हिमांश्वाह्वय (क्ली), हंसाह्वय (क्ली), कुमुदाह्वय (क्ली), सुवर्ण (पुंक्ली), स्वर्ण (पुंक्ली), हेमन् (क्ली), हेम (पुंक्ली), हिरण्य (पुंक्ली), हाटक (पुंक्ली), वसु (क्ली), अष्टापद (पुंक्ली), काञ्चन (क्ली), कल्याण (क्ली), कनक (क्ली), महारजन (क्ली), रै (पुंस्त्री), गाङ्गेय (क्ली), रुक्मन् (क्ली), कलधौत (क्ली), लोहोत्तम (क्ली), वह्निबीज (क्ली), गारुड (क्ली), गैरिक (क्ली), जातरूप (क्ली), तपनीय (क्ली), चामीकर (क्ली), चन्द्र (पुंक्ली), भर्मन् (क्ली), अर्जुन (क्ली), निष्क (क्ली), कार्तस्वर (क्ली), कर्बुर (क्ली), जाम्बूनद (क्ली), शातकुम्भ (क्ली), रजत (क्ली), भूरि (क्ली), भूत्तम (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
गैरिक
गैरिक, ताम्र, शुल्ब, उदुम्बर
उच्यते गैरिकं धातुस्ताम्रं शुल्वमुदुम्बरम् ।
verse 2.1.1.170
page 0021
हेमन्
हेमन्, स्वर्ण, जातरूप, सुवर्ण, भर्मन्, रुक्म, हाटक, शातकुम्भ, गाङ्गेय, गैरिक, भूरि, चन्द्र, रै, कल्याण, निष्क, अष्टापद, जाम्बूनद, हिरण्य, कनक, महारजत, काञ्चन, कार्तस्वर, चामीकर, कर्बुर, तपनीय
हेम स्वर्णं जातरूपं सुवर्णं,
भर्मं रुक्मं हाटकं शातकुम्भम् ।
गाङ्गेयं स्याद्गैरिकं भूरि चन्द्रं,
राः कल्याणं निष्कमष्टापदं च ॥ १७३ ॥
जाम्बूनदं हिरण्यं कनकमहारजतकाञ्चनानि स्युः ।
कार्तस्वरचामीकरकर्बुरतपनीयनामानि ॥ १७४ ॥
verse 2.1.1.173
page 0022
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: गैरिकम्
Root: गैरिक
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः ⇒ पीतधातु
Meaning(s):
⇒ Yellow chalk
Shloka(s):
3|2|11|1 ► गैरिकं पीतधातुः स्यात् कुनटी तु मनःशिला। (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|2|11|1 ⇢ गैरिकम् (गैरिक) (नपुं) ⇒ Yellow chalk ⇒ पीतधातु
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गैरिकं,
क्ली,
 (गिरौं भवमिति अध्यात्मादित्वात्ढञ् ।) स्वर्णम् । रक्तवर्णधातुविशेषः । गिरि-माटी इति भाषा ॥
तत्पर्य्यायः । रक्तधातुः २गिरिधातुः ३ गवेधुकम् ४ धातुः ५ सुरङ्ग-धातुः ६ गिरिमृद्भवम् ७ । इति राजनिर्घण्टः ॥
वनालक्तम् ८ गवेरुकम् ९ प्रत्यश्मा १० गिरि-मृत् ११ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
लोहित-मृत्तिका १२ गिरिजम् १३ ॥
पीतगैरिकस्यपर्य्यायः । सुवर्णगैरिकम् १ सुवर्णम् २ स्वर्ण-गैरिकम् ३ । इति रत्नमाला ॥
स्वर्णधातुः ४ सुर-क्तकः ५ सन्ध्याभ्रम् ६ वभ्रुधातुः ७ शिला-धातुः ८ । अनयोर्गुणाः । मधुरत्वम् । शीत-त्वम् । कषायत्वम् । व्रणरोपणत्वम् । विस्फोटा-र्शोऽग्निदाहनाशित्वम् । स्वर्णवर्णादिकं शुभम् ।इति राजनिर्घण्टः ॥
निर्म्मलत्वम् । स्निग्धत्वम् ।सुवर्णगैरिकं तद्वत् विशेषतश्चक्षुस्तेजस्कारित्वम् ।इति राजवल्लभः ॥
“गैरिकं रक्तधातुश्च गैरेयं गिरिजन्तथा ।सुवर्णगैरिकन्त्वन्यत्ततो रक्ततरं हि तत् ॥
गैरिकद्वितयं स्निग्धं मधुरन्तुवरं हिमम् ।चक्षुष्यं दाहपित्तास्रकफहिक्काविषापहम् ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गैरिक
न०
 गिरौ भवम् ठञ् । (गेरिमाटि) उपधातुभेदे तद्गु-णादि भावप्र० उक्तं यथा । “गैरिकं रक्तधातुश्च गैरेयंगिरिजं तथा । सुवर्णगैरिकं त्वन्यत् ततो रक्ततरंहि तत् । गैरिकद्वितयं स्निग्धं मधुरं तुवरं हिमम् ।चक्षुव्यं दाहपित्तास्रकफहिक्काविषापहम्”
Capeller
German
गैरिक
n.
 (A
f.
 ) Röthel.
Burnouf
French
गैरिक गैरिक
n.
 (गिरि
sfx. क) craie rouge ou
sanguine.
Or.
Stchoupak
French
गैरिक-
nt. hématite.
°धातु-
m.
 id.
गैरिकाङ्क- -काङ्ग- a. qui porte un ornement en hématite.