गृष्टि (gRSTi)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 गृष्टि m.
  (-ष्टिः)
	 1. A cow that has had one calf. 
	 2. A yam. 
	 3. The jujube
(Zizyphus jujuba.)
 E.
  घृष् to grind,  affix क्तिन् and घ changed to ग.

Capeller Eng

English

 गृष्टि॑ f.
  heifer. 

Yates

English

 गृष्टि (ष्टिः) 2.
m.
  A cow that has
had one calf
 a yam
 the jujube.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

गृष्टि 	-	 gRSTi 	-	 f.
  	-	  Malay beechwood  [ Gmelina Arborea - Bot. ]
गृष्टि 	-	 gRSTi 	-	 f.
  	-	  cow which has had only one calf
गृष्टि 	-	 gRSTi 	-	 f.
  	-	  young cow
गृष्टि 	-	 gRSTi 	-	 f.
  	-	  variety of yam  [ Dioscorea - Bot. ]
गृष्टि 	-	 gRSTi 	-	 f.
  	-	  any young female animal
गृष्टि 	-	 gRSTi 	-	 m.
  	-	  boar

Wilson

English

 गृष्टि
m.
  (-ष्टिः)
1 A cow that has had one calf. 
2 A yam. 
3 The jujube,  (Zizyphus jujuba.)
E.
  घृष to grind,  affix क्तिन्,  and घ changed to ग.

Apte

English

गृष्टिः [gṛṣṭiḥ],  f.
  [गृह्णाति सकृत् गर्भम्,  ग्रह कर्तरि क्तिच् पृषो˚ Tv.]

A cow which has had only one calf,  a young cow (सकृत्प्रसूता गौः) आपीनभारोद्वहनप्रयत्नाद् गृष्टिः R.*
  2.18
 स्त्री तावत्संस्कृतं पठन्ती दत्तनवनस्या इव गृष्टिः सूसूशब्दं करोति Mk.*
  3.

(In comp.
  with the names of other animals) Any young female animal
 वासितागृष्टिः 'a young sheelephant.'

A woman who has one child only.

A bulbous plant (Mar.  डुकरकंद)
 Kau. A.
 2.1. m.
   A boar.

Apte 1890

English

 गृष्टिः f. [गृह्णाति सकृत गर्भं,  ग्रह् कर्तरि क्तिच् पृषो° Tv.] 1 A cow which has had only one calf,  a young cow (सकृत्प्रसूता गौः) आपीनभारोद्वहनप्रयत्नाद् गृष्टिः R. 2. 18
 स्त्री तावत्संकृतं पठंति दत्तनवनास्या इव गृष्ठि सूसूशब्दं करोति Mk. 3. 
2 (In comp. with the names of other animals) Any young female animal
 वासितागृष्टिः ‘a young she-elephant.’ 
3 A woman who has one child only. 
m. A boar. 

Monier Williams Cologne

English

 गृष्टि॑ f.
  a cow which has had only one calf,  young cow,  RV.
   iv,  18,  10
 AV.
  
 Kauś.
 
 MBh.
   &c.
  

 (ifc.  with names of other animals,  Pāṇ.
  ii,  1,  65) any young female animal (e.g. वासिता-ग्°
 a young female elephant,  MBh.
   xi,  642)

 Gmelina arborea,  L.
 

 a variety of Dioscorea,  L.
 

 गृष्टि॑ m.
  for घृष्टि,  a boar,  L.
 

 N.
  of a man,  Uttarar.
  iv,  5/6 and 10/11.

Monier Williams 1872

English

 गृष्टि गृष्टि,  इस्,  f. a cow which has had
only one calf,  a young cow
 (in compounds with the
names of other animals) any young female animal
(e. g. वासिता-गृष्टि,  a young female elephant)
 a
kind of bulbous plant,  = वाराही,  वराह-कान्ता, 
बदरा
 Zizyphus Jujuba (?),  Gmelinus Arborea, 
= काश्मरी
 (इस्),  m. a boar (various reading for
घृष्टि).

 गृष्टि
 under ‘इस्,  m.’ add — a proper N.

Macdonell

English

 गृष्टि gṛṣ-ṭi,  f.
  heifer,  young cow that has 🞄calved once
 young female animal (—°).

Benfey

English

 गृष्टि गृष्टि,  f.
  A cow that has had
one calf,  MBh. 13,  4919.

Apte Hindi

Hindi

गृष्टिः
स्त्री*
  - गृह्णाति सकृत् गर्भम् - ग्रह् - क्तिच् पृषो* तारा*
"एक बार ब्याई हुई गौ,  पहलौठी गाय"

गृष्टिः
स्त्री*
  - -
किसी भी पशु का बच्चा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

गृष्टि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಕರು ಹಾಕಿದ ಹಸು /ಮೊದಲನೆಯ ಸಲ ಪ್ರಸವಿಸಿದ ಹಸು
निष्पत्तिः - > ग्रह (उपादाने) - "क्तिच्" (३-३-१७४)
व्युत्पत्तिः - > गृह्णाति सकृद्गर्भम्
गृष्टि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಮಗುವನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದ ಹೆಂಗಸು

L R Vaidya

English

 gfzwi {% f. %} 1. A cow which has had only one calf,  a young cow,  स्त्री तावत्संस्कृतं पठंती दत्तनवनास्या इव गृष्टिः सूसूशब्दं करोति Mrich.iii.,  R.ii.18
 2. (in composition with the names of other animals) a young female animal,  e.g. वासितागृष्टि ‘a young she-elephant.’

Bopp

Latin

 गृष्टि f. vacca,  quae semel vitulum peperit. RAGH. 2. 18.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 गृष्टि s. वनगृष्टि unten.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
परेष्टुर्बहुसूतिः स्याद्गृष्टिः सकृत्प्रसूतिका ।
-wordlist-
 
परेष्टु (स्त्री),  बहुसूति (स्त्री),  गृष्टि (स्त्री),  सकृत्प्रसूतिका (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

गृष्टि
गृष्टि
गृष्टिः सकृत्प्रसूता स्यात्पलिक्नी बालगर्भिणी ।
verse 2.1.1.273
page 0033

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: गृष्टि
Root: गृष्टि
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ सूतवती सकृत्
Meaning(s):
⇒ Cow which had only one calf
Shloka(s):
3|4|48|1 ► चिरसूता वष्कयणी गृष्टिः सूतवती सकृत्। (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|4|48|1 ⇢ गृष्टि (गृष्टि) (स्त्री) ⇒ Cow which had only one calf ⇒ सूतवती सकृत्
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ गौः
    

Vedic Reference

English

 Gṛṣṭi,  ‘a young cow, ’ which has only calved once,  occurs in
the Rigveda^1 and the Atharvaveda, ^2 as well as in the later
Sūtra literature.^3
1) iv. 18,  10.
2) ii. 13,  3
 viii. 9,  24
 xix. 24,  5.
3) Kauśika Sūtra,  19. 24,  etc.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 गृष्टिः,  स्त्री,
   (गृह्णाति सकृद्गर्भमिति । ग्रह ञ उपा-दाने + कर्त्तरि क्तिच् पृषोदरादित्वात् साधुः ।)एकवारप्रसूता गौः । तत्पर्य्यायः । सकृत्प्रसू-तिका २ । इति हेमचन्द्रः ॥
 (यथा,  महा-भारते । १३ । ९३ । ३३ ।“प्रष्टौहीनां पीवराणाञ्च तावदग्य्रा गृष्ट्यो धेनवःसुव्रताश्च ॥
”यथा च ।“एभ्य एव स्थिरादीनि जले पक्त्वैकविंशतिम् ।रसे तस्मिन् पचेत् सर्पिर्गृष्टिक्षीरं चतुर्गुणम् ॥
वीराद्विमाषकाकोली स्वयं गुप्तर्षभर्द्धिभिः ॥
मेदया च समैः कल्कैस्तत् स्यात् कल्याणकं महत् ।बृंहणीयं विशेषेण सन्निपातहरं परम् ॥
”इति वैद्यकचक्रपाणिसंग्रहे उन्मादाधिकारे ॥
सकृत्प्रसूतस्त्रीमात्रम् । इति शब्दार्थचिन्ता-मणिः ॥
) वराहक्रान्ता । इत्यमरः । २ । ४ । १३५ ॥
वदरवृक्षः । इति मेदिनी । टे । १२ ॥
 काश्मरी ।इति राजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 गृष्टि स्त्री गृह्णाति सकृत् गर्भम् ग्रह--कर्त्तरि क्तिच्पृषो० । १ सकृत्प्रसूतायां गवि । “गृष्टिः ससुव स्थविरंतवागाम्” ऋ० ४ । १८ । १० “आपीनभारोद्वहनप्रयत्नात्गृष्टिर्गुरुत्वाद्वपुषो नरेन्द्रः” रघुः । “भजमानश्चचपलो गृष्टीः स प्रचचार हं हरि० व० ७ अ० । जात्यासहास्य कर्म० । विशेषणत्वेऽपि परनिपातः गोगृष्टिः ।इदन्तत्वात् वा ङीप् । “पृष्ठोहीनां पीवराणाञ्च ताव-दग्र्याः गृष्ट्योधेनवः सुव्रताश्च” भा० आनु० ९३अ० । २ सकृत्प्रसूतस्त्रोमात्रे अतएव गृष्टेर्गोमा-त्रपरत्वे “चतुष्पादो गार्भिण्याः” पा० सूत्रान्तरमारब्धंशब्दार्थचि० गृष्टेरपत्यम् गृष्ट्यादि ढक् । गार्ष्टेयतदपत्ये पुंस्त्री । कर्मणि क्तिन् । ३ वराहक्रान्तायाम्अमरः । ४ वदरवृक्षे मेदि० । ५ काश्मर्यां राजनि० । स्वार्थेक तत्रार्थे । सप्तपर्णारग्बधेत्याद्युपक्रमे “मधुकभूनिम्बगृष्टिका इति समभागाः कल्कः” सुश्रुतः ।

Capeller

German

 गृष्टि f.
  Färse
 junges Tierweibchen (—°).

Grassman

German

 gṛṣṭí,  f.,  die Färse (Kuh,  die nur einmal gekalbt hat),  vgl. gārṣṭeyá.
-ís 〰 sasūva stháviram tavāgā́m {314, 10}.

Burnouf

French

 गृष्टि गृष्टि f.
  vache qui a vêlé une fois.
		 Jujubier
		 lycopode imbriqué,  bot.

Stchoupak

French

 गृष्टि-
 m.
  n.
  d'un homme 
 f.
  vache qui n'a eu encore qu'un seul veau 
ifc. jeune femelle.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.