| YouTube Channel

गृञ्जनः (gRJjanaH)

 
Apte
English
गृञ्जनः [gṛñjanḥ], 1 A small red variety of garlic or onion (prohibited as food for द्विज)
लशुनं गृञ्जनं चैव पलाण्डुं कवकानि च । अभक्ष्याणि द्विजातीनाममेध्यप्रभवाणि च ॥
Ms.*
 5.5
Y.*
 1.176.
A turnip.
The tops of hemp chewed to produce intoxication, the Gānjā. -नम् The meat of an animal destroyed by poisoned arrow
'अथ गृञ्जनं विषदिग्धपशोर्मांसे' Medinī. ।
Mb.
 * 13.9.39.
Apte Hindi
Hindi
गृञ्जनः
पुं*
 - गृञ्ज् - ल्युट्
गाजर
गृञ्जनः
पुं*
 - -
शलजम
गृञ्जनः
पुं*
 - -
गांजा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गृञ्जनः, शिरवामूलम्
noun
क्षुपविशेषः यस्य रक्तवर्णीयं वर्तुलाकारं कन्दं जनाः खादन्ति।
"सीता कृषीक्षेत्रे गृञ्जनान् उद्गृह्णाति।"
Synonyms:
 पलाण्डुः, सुकन्दकः, मुकन्दकः, दुद्रुमः, मुखकन्दकः, लतार्कः, गृञ्जनः, मुखगन्धकः, मुखदूषणः, तीक्ष्णकन्दः, महाकन्दः, नीचभोज्यः
noun
क्षुपविशेषः यस्य कन्दः तथा च पर्णानि जनाः अदन्ति अस्य गुणाः कफपित्तवान्तिदोषनाशित्वम्।
"तेन कृषीक्षेत्रात् एकः पलाण्डुः अवछिन्नः।"
Synonyms:
 गृञ्जनः
noun
कन्दविशेषः- यस्य पृष्ठभागः रक्तवर्णीयः तथा च अन्तर्भागः श्वेतवर्णीयः अस्ति।
"गृञ्जनात् सागं निर्मीयते।"
Synonyms:
 लशुनम्, रशुनम्, लशूनम्, लसुनम्, रसुनम्, रसोनः, रसोनकः, गृञ्जनः, महौषधम्, महाकन्दः, अरिष्टः, सोनहः, उग्रगन्धः, दीर्घपत्रः, ग्रन्थमूलम्, श्रीमस्तकः, मुखदूषणः, राहूच्छिष्टम्, तरिता
noun
कन्दविशेषः- यः उपस्करे उपयुज्यते।
"सीता सागार्थे मरिचलशुनादीनां खण्डनं करोति।"
Synonyms:
 लशुनम्, रसुनः, महौषधम्, गृञ्जनः, अरिष्टः, महाकन्दः, रसोनकः, रसोनः, म्लेच्छकन्दः, भूतघ्नः, उग्रगन्धः
noun
एकः क्षुपः यद् व्यञ्जनरूपेण उपयुज्यते अस्य गुणाः ऊनत्वम्, गुरुत्वम्, उष्णत्वम्, कफवातनाशित्वम्, अश्रुचित्वम्, क्रिमिहृद्रोगशोहघ्नत्वम् रसायनत्वञ्च ।
"तिक्तिकां निर्मातुं सः क्षेत्रात् हरितं लशुनं औन्मूलयत्।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: गृञ्जनः
Root: गृञ्जन
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ पलाण्डोः दशजातयः
Meaning(s):
⇒ One of the ten kinds of onion
Shloka(s):
3|3|206|1 ► स्वल्पकन्दे हरिद्रक्ते गृञ्जनो गर्जनो गुजः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|207|2 ► गृञ्जनो यवनेष्टश्च पलाण्डोर्दश जातयः॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|206|1 ⇢ गृञ्जनः (गृञ्जन) (पुं) ⇒ Small greenish red onion
Tamil Cempacum ciru ul̤l̤i ⇒ स्वल्पकन्दः हरिद्रक्तः
➠ 3|3|206|1 ⇢ गर्जनम् (गर्जन) (नपुं) ⇒ Small greenish red onion
Tamil Cempacum ciru ul̤l̤i ⇒ स्वल्पकन्दः हरिद्रक्तः
➠ 3|3|206|1 ⇢ गुजः (गुज) (पुं) ⇒ Small greenish red onion
Tamil Cempacum ciru ul̤l̤i ⇒ स्वल्पकन्दः हरिद्रक्तः
➠ 3|3|207|2 ⇢ गृञ्जनः (गृञ्जन) (पुं) ⇒ One of the ten kinds of onion ⇒ पलाण्डोः दशजातयः
Related word(s):
isa_k ➡ पलाण्डोः दशजातयः
परा_अपरासंबन्धः ➡ पलाण्डुः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गृञ्जनः,
पुं,
 (गृञ्ज्यते अभक्ष्यत्वेन कथ्यते इति ।गृजि + ल्युट् ।) रसोनकः । रसुन् इति भाषा ।इति मेदिनी । ने । ५८ ॥
रक्तलशुनः । इतिराजनिर्घण्टः ॥
(अस्य अभक्षणीयत्वमुक्तं यथा, मनौ । ५ । १९--२० ।“छत्राकं विड्वराहञ्च लशुनं ग्रामकुक्कुटम् ।पलाण्डुं गृञ्जनञ्चैव मत्या जग्ध्वा पतेद्द्विजः ॥
अमत्यैतानि षड्जग्ध्वा कृच्छ्रं सान्तपनञ्चरेत् ।यतिचान्द्रायणं वापि शेषेषूपवसेदहः ॥
”)
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“गृजि शब्दार्थः”@} 2 ‘गर्जेद् गृञ्जेद् गजेद् गञ्जेच्छब्दने गाजयेण्णिचि।।’ 3 इति देवः।
4 गृञ्जकः-ञ्जिका, गृञ्जकः-ञ्जिका, जिगृञ्जिषकः-षिका, 5 जरीगृञ्जकः-ञ्जिका
गृञ्जिता-त्री, गृञ्जयिता-त्री, जिगृञ्जिषिता-त्री, जरीगृञ्जिता-त्री
गृञ्जन्-न्ती, गृञ्जयन्-न्ती, जिगृञ्जिषन्-न्ती
-- गृञ्जिष्यन्-न्ती-ती, गृञ्जयिष्यन्-न्ती-ती, जिगृञ्जिषिष्यन्-न्ती-ती
-- गृञ्जयमानः, गृञ्जयिष्यमाणः, जरीगृञ्ज्यमानः, जरीगृञ्जिष्यमाणः
6 सुगृन्-सुगृञ्जौ-सुगृञ्जः
-- -- गृञ्जितम्- 7 तः, गृञ्जितः, जिगृञ्जिषितः, जरीगृञ्जितः-तवान्
गृञ्जः, 8 गृञ्जनः, गृञ्जः, जिगृञ्जिषुः, जरीगृञ्जः
गृञ्जितव्यम्, गृञ्जयितव्यम्, जिगृञ्जिषितव्यम्, जरीगृञ्जितव्यम्
गृञ्जनीयम्, गृञ्जनीयम्, जिगृञ्जिषणीयम्, जरीगृञ्जनीयम्
गृञ्ज्यम्, गृञ्ज्यम्, जिगृञ्जिष्यम्, जरीगृञ्ज्यम्
ईषद्गृञ्जः-दुर्गृञ्जः-सुगृञ्जः
-- -- गृञ्ज्यमानः, गृञ्ज्यमानः, जिगृञ्जिष्यमाणः, जरीगृञ्ज्यमानः
गृञ्जः, गृञ्जः, जिगृञ्जिषः, जरीगृञ्जः
गृञ्जितुम्, गृञ्जयितुम्, जिगृञ्जिषितुम्, जरीगृञ्जितुम्
गृञ्जा, गृञ्जना, जिगृञ्जिषा, जरीगृञ्जा
गृञ्जनम्, गृञ्जनम्, जिगृञ्जिषणम्, जरीगृञ्जनम्
गृञ्जित्वा, गृञ्जयित्वा, जिगृञ्जिषित्वा, जरीगृञ्जित्वा
सङ्गृञ्ज्य, प्रगृञ्ज्य, प्रजिगृञ्जिष्य, प्रजरीगृञ्ज्य
गृञ्जम् २, गृञ्जित्वा २, गृञ्जम् २, गृञ्जयित्वा २, जिगृञ्जिषम् २, जिगृञ्जिषित्वा २, जरीगृञ्जम् २
जरीगृञ्जित्वा २। 9
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४२३)
02
=>
 (१-भ्वादिः-२४९। अक। सेटू। पर।)
03
=>
 (श्लो। ५९)
04
=>
 [[१। ‘इदितो नुम् धातोः’ (७-१-५८) इति नुम्। एवं सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
05
=>
 [[२। ‘रीगृत्वत इति वक्तव्यम्’ (वा। ७-४-९०) इति यङ्न्ते अभ्यासस्य रीगागमः।]]
06
=>
 [[३। इदित्त्वान्नलोपो न। ‘संयोगान्तस्य--’ (८-२-२३) इति जकारस्य लोपः।]]
07
=>
 [[आ। ‘गर्जत्खरं गृञ्जितधेनुमोमुजद्वत्सोत्करं मुञ्जदजं वजन् व्रजम्।।’ धा। का। १-३३।]]
08
=>
 [[४। ‘चलनशब्दार्थादकर्मकात्--’ (३-२-१४८) इति ताच्छीलिको युच्।]]
09
=>
 [पृष्ठम्०४१४+ २९]