| YouTube Channel

गुर (gura)

 
शब्दसागरः
English
गुर r. 1st cl. (गोरति) r. 6th cl. (-ई) गुरी (गुरते) To make an effort or exertion.
Spoken Sanskrit
English
गुर - gura -
adj.
 - big
गुर - gura -
adj.
 - foremost
गुर - gura -
adj.
 - chief
Wilson
English
गुर r. 1st cl. (गोरति) r. 6th cl. (ई) गुरी (गुरते) To
make an effort or exertion.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 गुर्
मूलधातुः:
 गुर
धात्वर्थः:
 उद्यमने
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 गूरयते
अनुबन्धादिविशेषः:
 आकुस्मीयः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गुर, ई य ङ वधे । गत्याम् । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(दिवां-आत्मं-सकं-सेट् ॥
)
गुर, ङ ई शि उद्यमे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(तुदां-आत्मं-अकं-सेट् ।) ह्रस्वी । ङ शि, गुरतेअगुरिष्ट । ई, गूर्णः । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गुर बधे गत्याञ्च दिवा० आत्म०
सक०
 सेट् । गूर्य्यते अगो-रिष्ट । जुगोर । ईदित् गूर्ण्णः । गोरणम् ।
गुर उद्यमे तुदा० कुटा० आत्म० अक० सेट् । गुरते अगुरिष्टजुगोर गुरणम् ईदित् गूर्णः । वेदे तु नि० गूर्त्त इत्येव ।“इषो हवो गूर्त्ततमाः” ऋ० १ । १६७ । १ । “गूर्वी रुषसःशरदश्च गूर्त्ताः” ऋ० ४ । १९ । ८ । “अवगूर्य्य चरेत् कृच्छ्र-मतिकृच्छ्रं निपातने” स्मृतिः । “यो ब्राह्मणायाव-गुरेत् तं शतेन यातायात्” श्रुतिः छान्दसः पदव्यत्ययः ।एवं “न कदाचिद् द्विजे तस्माद्विद्वानवगुरेदपि” मनुः ।