| YouTube Channel

गुणकार (guNakAra)

 
शब्दसागरः
English
गुणकार
mfn.
 (-रः-री-रं) Who counts, &c.
m.
 (-रः) A name of BHIMASENA
E.
 गुण and कार who makes
BHIMA performed the duties of a cook
at the time when all the Pandava princes become servants to
VIRAT.
Yates
English
गुण-कार (रः) 1.
m.
 Bhīma-sena.
Wilson
English
गुणकार
mfn.
 (-रः-री-रं) Who counts, &c.
m.
 (-रः) A name of
BHĪMASENA.
E.
 गुण, and कार who makes
BHĪMA performed the duties of a cook at
the time all the Pāṇḍava princes became servants to VIRĀṬA.
Monier Williams Cologne
English
गुण—कार
mfn.
 productive of good qualities, profitable,
W.
गुण—कार
m.
 (in math.) the multiplier,
Āryabh.
 ii, 23
VarBṛ.
 viii, 4, Sch.
‘preparing side-dishes or any secondary article of food’, Bhīma-sena (who performed the duties of a cook while the Pāṇḍava princes were servants to Virāṭa,
MBh.
 iv, 28 ff.
231 ff. ),
L.
Apte Hindi
Hindi
गुणकार
वि* गुण-कार -
"अच्छे गुणों का उत्पादक, लाभदायक, हितकर"
गुणकारः
पुं*
 गुण-कारः -
वह रसोइया जो अतिरिक्त भोजन तैयार करता हैं
गुणकारः
पुं*
 गुण-कारः -
भीम का विशेषण
गुणकारः
पुं*
 गुणः-कारः -
"गुणक, गुणा करने वाला"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गुणकार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೀಮಸೇನ
निष्पत्तिः - > डुकृञ् (करणे) - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > गुणं अन्नरसरूपं गुणं करोति
विस्तारः - > ಅಜ್ಞಾತವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ವಿರಾಟರಾಜನಲ್ಲಿ ಅಡಿಗೆಯವನಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು. "वीररेणुर्नागबलो गुणकारो वृकोदरः" - त्रिकाण्ड० ।
गुणकार
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಡಿಗೆಯವನು
गुणकार
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಳ್ಳೆಯ ಭಕ್ಷ್ಯ ಭೋಜನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವವನು/ಶುಚಿರುಚಿಯಾದ ತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವವನು
L R Vaidya
English
guRa-kAra {% (I) a. %} productive of good qualities, profitable.
guRa-kAra {% (II) m. %} 1. a cook who prepares side dishes or any secondary articles of food
2. an epithet of Bhīma.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गुणकारः,
पुं,
 (गुणं व्यञ्जनादिकं पाकजनितगुणंवा करोतीति । कृ + अण् । विराटनगरे छद्म-वेशेन सूपकारित्वग्रहणात् पाकशास्त्रकत्तृ-त्वाच्च भीमस्य तथात्वम् ।) भीमसेनः । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
(विराटनगरेऽस्य सूपकारित्व-स्वीकारकथा यथा, महाभारते । ४ । २ । १--४ ।भीम उवाच ।“पौरोगवो ब्रुवाणोऽहं वल्लवो नाम नामतः ।उपस्थास्यामि राजानं विराटमिति मे मतिः ॥
सूपानस्य कारिष्यामि कुशलोऽस्मि महानसे ।कृतप्रर्व्वाणि यैरस्य व्यञ्जनानि सुशिक्षितैः ॥
तानप्यभिभविष्यामि प्रीतिं सञ्जनयन्नहम् ।आहरिष्यामि दारूणां निचयान्महतोऽपि च ॥
तत्प्रेक्ष्य विपुलं कर्म्म राजा प्रीतो भविष्यति ।अमानुषाणि कुर्व्वाणं तानि कर्म्माणि भारत ! ॥
राज्ञस्तस्य परिप्रेष्या मंस्यन्ते मां यथा नृपम् ।भक्ष्यान्नरसपानानां भविष्यामि तथेश्वरः ॥
”)पाचके गुणकारके च त्रि ।
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गुणकार
त्रि०
 गुणं पाकभेदेनान्नरसरूपं गुणं करोति कृ-अण् । १ सूपकारे २ भीमसेने
पु०
 त्रिका० । स हि वि-राटनगरे छद्मवेशेन सूपकारितां जग्राहेति तस्य तथात्वंतत्कथा भा० वि० २ अ०“पौरोगवो ब्रुवाणोऽहं वल्लवो नाम नामतः ।उपस्थास्यामि राजानं विराटमिति मे मतिः । सूपानस्यकरिष्यामि कुशलोऽस्मि महानसे । कृतपूर्वाणि यैरस्यव्यञ्जनानि सुशिक्षितैः । तानप्यभिमविष्यामि प्रीतिंसंजनयन्नहम् । आहरिष्यामि दारूणां निचयान् मह-तोऽपि च । तत्प्रेक्ष्य विपुलं कर्म्म राजा प्रीतो भवि-ष्यति । अमानुषाणि कुर्वाणं तानि कर्माणि भारत! ।राज्ञस्तस्य परिप्रेष्या मंस्यन्ते मां यथा नृपम् । भक्ष्यान्न-रसपानानां भविष्यामि तथेश्वरः” । तस्य पाकशास्त्रक-र्तृत्वेन रसकारकारित्वात् तथात्वमिति तु ज्यायः ।