| YouTube Channel

गुच्छः (gucchaH)

 
Apte
English
गुच्छः [gucchḥ], 1 A bundle, bunch (in general)
गुच्छगुल्मं तु विविधम्
Ms.*
 1.48.
A bunch of flowers, a cluster of blossoms, a clump (of trees
&c.
 )
अक्ष्णोर्निक्षिपदञ्जनं श्रवणयोस्तापिच्छगुच्छावलिम्
Gīt.*
 11
Ms.*
 1.48
Śi.*
 6.5
Y.*
 2.229.
The plumage of a peacock.
A necklace of pearls (in general).
A pearl necklace of 32 (or, according to some, of 7) strings
Kau.
A.
 2.11.
Comp.
 -अर्धः a pearl necklace of 24 strings. (-र्धः, -र्धम्) half of a cluster. -कणिशः a kind of corn. -पत्रः the palm tree.
फलः the vine.
plantain tree.
Apte 1890
English
गुच्छः 1 A bundle, bunch (in general).
2 A bunch of flowers, a cluster of blossoms, a clump (of trees &c.)
अक्ष्णोर्निक्षिपदंजनं श्रवणयोस्तापिच्छगुच्छावलिं Gīt. 11
Ms. 1. 48
Śi. 6. 50
Y. 2. 229.
3 The plumage of a peacock.
4 A necklace of pearls (in general).
5 A pearl necklace of 32 (or, according to some, of 70) strings.
Comp.
अर्धः a pearl necklace of 24 strings. (
र्धः,
र्धं) half of a cluster.
कणिशः a kind of corn.
पत्रः the palm tree.
फलः {1} the vine. {2} plantain tree.
Apte Hindi
Hindi
गुच्छः
पुं*
 - "गु - क्विप् = गुत् तं, श्यति -गुत् - शो - क"
"बंडल, गुच्छा"
गुच्छः
पुं*
 - -
"फूलों का गुच्छा, गुलदस्ता, झुंड"
गुच्छः
पुं*
 - -
मयूरपंख
गुच्छः
पुं*
 - -
मोतयों का हार
गुच्छः
पुं*
 - -
बत्तीस लड़ियों का मुक्ता हार
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गुच्छः, स्तबकः, गुच्छकः, ग्रथ्नः, गुलुच्छः, पुलकः, गुञ्जः, कूर्चकः, स्तम्बकः, गुत्सकः, पुली, पूलः
noun
एकस्मिन् स्थाने बद्धानां वस्तूनां समुहः।
"कुञ्चिकायाः गुच्छः न जाने कुत्र गतः।"
Synonyms:
 समुदायः, सङ्घः, समूहः, सङ्घातः, समवायः, सञ्चयः, गणः, गुल्मः, गुच्छः, गुच्छकः, गुत्सः, स्तवकः, ओघः, वृन्दः, निवहः, व्यूहः, सन्दोहः, विसरः, व्रजः, स्तोमः, निकरः, वातः, वारः, संघातः, समुदयः, चयः, संहतिः, वृन्दम्, निकुरम्बम्, कदम्बकम्, पूगः, सन्नयः, स्कन्धः, निचयः, जालम्, अग्रम्, पचलम्, काण्डम्, मण्डलम्, चक्रम्, विस्तरः, उत्कारः, समुच्चयः, आकरः, प्रकरः, संघः, प्रचयः, जातम्
noun
एकस्मिन् स्थाने स्थापितानि स्थितानि वा नैकानि वस्तूनि।
"अस्मिन् समुदाये नैकाः महिलाः सन्ति।"
Synonyms:
 गुच्छकः, गुलञ्चः, स्तम्बः, कुसुमोच्चयः, गुच्छः, गुत्सः, गुत्सकः
noun
एका सुगन्धी वनस्पतिः ।
"गुच्छकस्य वर्णनं राजनिर्घण्टे वर्तते"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: गुच्छः
Root: गुच्छ
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ विकासोन्मुखपुष्पम्
Meaning(s):
⇒ Cluster of blossoms
Shloka(s):
3|3|20|1 ► गुच्छो गुलुञ्छः स्तबको मञ्ज्यां मञ्जरिवल्लरी। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|20|1 ⇢ गुच्छः (गुच्छ) (पुं) ⇒ Cluster of blossoms ⇒ विकासोन्मुखपुष्पम्
➠ 3|3|20|1 ⇢ गुलुञ्छः (गुलुञ्छ) (पुं) ⇒ Cluster of blossoms ⇒ विकासोन्मुखपुष्पम्
➠ 3|3|20|1 ⇢ स्तबकः (स्तबक) (पुं) ⇒ Cluster of blossoms ⇒ विकासोन्मुखपुष्पम्
Related word(s):
Tamil
Tamil
கு3ச்ச2: : கொத்து, பூங்கொத்து, மயில் தோகை, முத்துமாலை.
கு3ச்ச2: : கொத்து, பூங்கொத்து, மயில் தோகை, முத்துமாலை.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गुच्छः,
पुं,
 (गुध्यति परिवेष्टते इति । गुध् +“शस्यादिम्यश्छण् ।” इति छण् इति भोज-राजः । यद्वा, गुङ शब्दे + क्विप् । गुतं शब्दंछ्यति नाशयतीति । गुत् + छो + “आतोनुपसर्गेकः ।” ३ । २ । ३ । इति कः ।) स्तवकः ।पुष्पादिर थलुया इति भाषा । (यथा, गीत-गोविन्दे । ११ । ११ ।“अक्ष्णोर्निक्षिपदञ्जनं श्रवणयोस्तापिञ्छगुच्छावलीम् ॥
”)स्तम्बः । तृणादिर गोछा इति भाषा ॥
(उद्भिद्-विशेषः । स तु मल्लिकादिः । यथा, मनुः । १ । ४८ ।“गुच्छगुल्मन्तु विविधं तथैव तृणजातयः ।”“मूलत एव यत्र लतासमूहो भवति न च प्रका-ण्डानि ते गुच्छा मल्लिकादयः ।” इति तट्टीकाय-कुल्लूकभट्टः ॥
) द्वात्रिंशद्यष्टिकहारः । वत्रिश-नर हार इति भाषा ॥
कलापः । इति मेदिनी ।छे । ३ ॥
मयूरेर पाखा इति भाषा । मुक्ता-हारः । इति रन्तिदेवः ॥