धातुः: गु
मूलधातुः: गुङ्
धात्वर्थः: अव्यक्ते शब्दे
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: गवते
अनुबन्धादिविशेषः: उकारान्तः,ङित्


धातुः: गु
मूलधातुः: गु
धात्वर्थः: पुरीषोत्सर्गे
गणः: तुदादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: गुवति
अनुबन्धादिविशेषः: उकारान्तः,ङित्


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

गु  (अर्थः)  पुरीषोत्सर्गे
( गुवति जुगाव जुगुवतुः जुगुविथ जुगुथ ) तासौ नित्यानिट्त्वाद्भारद्वाजनियमाच्च थलीड्विकल्पोऽन्यत्र क्रादिनियमान्नित्यमिट् (गुता गुष्यति गुवतु अगुवत् गुवेत् आशिषि ( गूयात् अगुषीत् अगुताम् अगुषुः ) झलि "ह्रस्वादङ्गात्'' इति सिज्लोपः (जुगूषति) इत्यादि "अज्झनगमां सनि'' इति दीर्घः (गूनः गूनवान्) "दुग्वोदीर्घश्च'' इति निष्ठानत्वं दीर्घश्च 115

गु  पुरीषोत्सर्गे 
- गुवति  जुगाव  जुगुवतुः  गुता  गुष्यति  अगुषीत्  अगुताम्  अगुतम्  गूनः गूनवान्   125

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“गु पुरीषोत्सर्गे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> कुटादिः। </li> <li><a href="#foot_krm03">3</a> गावकः-विका, गावकः-विका, <a href="#foot_krm04">4</a> जुगूषकः-षिका, <a href="#foot_krm05">5</a> जोगूयकः-यिका;</li> <li> <a href="#foot_krm06">6</a> गुता-त्री, गावयिता-त्री, जुगूषिता-त्री, जोगूयिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm07">7</a> गुवन् <a href="#foot_krm08">8</a> -न्ती, गावयन्-न्ती, जुगूषन्-न्ती;</li> <li> -- <a href="#foot_krm09">9</a> गुष्यन्-न्ती-ती, गावयिष्यन्-न्ती-ती, जुगूषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- -- गावयमानः;</li> <li> गावयिष्यमाणः, -- जोगूयमानः-जोगूयिष्यमाणः;</li> <li> प्रगुत्-प्रगुतौ-प्रगुतः;</li> <li> -- -- -- <a href="#foot_krm10">10</a> गूनम्-नः-नवान्;</li> <li> गावितः, जुगूषितः, जोगूयितः-तवान्;</li> <li> गुवः, गावः, जुगूषुः, <a href="#foot_krm11">11</a> जोगुवः;</li> <li> गुतव्यम्, गावयितव्यम्, जुगूषितव्यम्, जोगूयितव्यम्;</li> <li> गुवनीयम्, गावनीयम्, जुगूषणीयम्, जोगूयनीयम्;</li> <li> <a href="#foot_krm12">12</a> गुयम्, <a href="#foot_krm13">13</a> अवश्यगाव्यम्, गाव्यम्, जुगूष्यम्, जोगूय्यम्;</li> <li> ईषद्गुवः-दुर्गुवः-सुगुवः;</li> <li> -- -- <a href="#foot_krm14">14</a> गूयमानः, गाव्यमानः, जुगूष्यमाणः, जोगूय्यमानः;</li> <li> <a href="#foot_krm15">15</a> गुवः, गावः, जुगूषः, जोगूयः;</li> <li> गुतुम्, गावयितुम्, जुगूषितुम्, जोगूयितुम्;</li> <li> गुतिः, गावना, जुगूषा, जोगूया;</li> <li> गुवनम्, गावनम्, जुगूषणम्, जोगूयनम्;</li> <li> गुत्वा, गावयित्वा, जुगूषित्वा, जोगूयित्वा;</li> <li> सङ्गुत्य, सङ्गाव्य, सञ्जुगूष्य, सञ्जोगूय्य;</li> <li> गावम् २, गुत्वा २, गावम् २, गावयित्वा २, जुगूषम् २, जुगूषित्वा २, जोगूयम् २;</li> <li> जोगूयित्वा २।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (३९६)</li> <li id="foot_krm02">02 => (६-तुदादिः-१३९९। अक। अनि। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[४। अस्य कुटादित्वेऽपि, ण्वुलो णित्त्वात्, णिद्भिन्नस्यैव ङित्त्वविधानात् ‘गाङ्कुटा- दिभ्यः--’ (१-२-१) इति ङित्त्वं न।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[५। ‘अज्झनगमां सनि’ (६-४-१६) इति दीर्घः।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[६। ‘अकृत्सार्वधातुकयोः--’ (७-४-२५) इति दीर्घः। अभ्यासस्य गुणः।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[७। तृचो ङिद्वद्भावाद् गुणो न। एवं ञ्णिद्भिन्ने सर्वत्र गुणवृद्धिनिषेधो बोध्यः।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[८। ‘तुदादिभ्यः शः’ (३-१-७७) इति शः विकरणप्रत्ययः। ‘अचि श्नुधातु--’ (६-४-७७) इत्युवङादेशः।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[आ। ‘नूत्या किं भयधूतविद्रुतगुवल्लोकं तदा तद्धुवत्- कोदण्डं कुवमानमैक्षि दलितं भोजेश्वराकूतवत्।।’ धा। का। ८। ८२।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [पृष्ठम्०३८९+ २५]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[१। ‘दुग्वोर्दीर्घश्च’ (वा। ८-२-४४) इति निष्ठानत्वम् दीर्घश्च।]]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[२। यङो लुकि उवङादेशः।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[३। ङिद्वद्भावादङ्गस्य गुणो न।]]</li> <li id="foot_krm13">13 => [[४। ‘ओरावश्यके’ (३-१-१२५) इति ण्यत्।]]</li> <li id="foot_krm14">14 => [[५। ‘अकृत्सार्वधातुकयोः--’ (७-४-२५) इति दीर्घः।]]</li> <li id="foot_krm15">15 => [[६। ‘ॠदोरप्’ (३-३-५७) इति अप्। उवङ्।]]</li></ul>

गु (गु॒ पुरीषोत्सर्गे - तुदादिः - अनिट्)
ल्युट् = गुवनम्
अनीयर् = गुवनीयः - गुवनीया
ण्वुल् = गावकः - गाविका
तुमुँन् = गुतुम्
तव्य = गुतव्यः - गुतव्या
तृच् = गुता - गुत्री
क्त्वा = गुत्वा
ल्यप् = प्रगुत्य
क्तवतुँ = गूनवान् - गूनवती
क्त = गूनः - गूना
शतृँ = गुवन् - गुवन्ती / गुवती

गु (गु॒ङ् शब्दे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = गवनम्
अनीयर् = गवनीयः - गवनीया
ण्वुल् = गावकः - गाविका
तुमुँन् = गोतुम्
तव्य = गोतव्यः - गोतव्या
तृच् = गोता - गोत्री
क्त्वा = गुत्वा
ल्यप् = प्रगुत्य
क्तवतुँ = गुतवान् - गुतवती
क्त = गुतः - गुता
शानच् = गवमानः - गवमाना

गु (गु॒ङ् अव्यक्ते शब्दे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = गवनम्
अनीयर् = गवनीयः - गवनीया
ण्वुल् = गावकः - गाविका
तुमुँन् = गोतुम्
तव्य = गोतव्यः - गोतव्या
तृच् = गोता - गोत्री
क्त्वा = गुत्वा
ल्यप् = प्रगुत्य
क्तवतुँ = गुतवान् - गुतवती
क्त = गुतः - गुता
शानच् = गवमानः - गवमाना

गावय Adj. vom Bos gavaeus stammend (Fleisch), Viṣṇus. 80, 9. — कुणप n., Parāśarasaṃhitā 11 nach Aufrecht.


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

गावय mfn. coming from the Gayal (गवय॑, as beef), Viṣṇ. lxxx, 9.


गावय (gAvaya)

Monier Williams Cologne

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch